Ciraç nedir?

Seyr-ü seferde salikin ahiretini yaşadığı miraç sonucunda sebep ve vesileler dairesi olan eşyanın tabiatı üzeri neden ve sonuç ilişkilerinde Hakk’ı sıfat, esma ve ayetler üzeri müşahede etmesi seyrine ciraç denir.

Ciraç seyrinde salik, eşyanın neden-sonuç ilişkilerindeki hikmetine vakıf olarak Hakk’ı müşahede etmenin feraset seyrinde gündüzün aydınlığında bulunur.

Miraç ve ciraç mertebelerinin seyri aşk ile olur. Aşk Kur’anda kuramsal olarak geçmeyebilir. Lakin aşk Kur’anda “her kim bu dünyada kördür, ahirette de kördür” (İsra 72) ayetinin tevil hükmünce işaret edilir.

Kur’an Hakk’ın varlık seyrinin hâl, makam ve mertebe tavırlarının O’nun rabb diliyle karakterize olmuş betimlenmesinin biçimlenmiş kitabıdır.

Kitap olarak Kur’an mushaftır (sayfalardır). İlahi aşk ile tahir olanların anlaması ile Kur’an (okunan) olur. İlahi aşk ile tahir olanların O’nu yaşaması ile Kur’an, yaşamda deneyimlenmesi ile doğruluğu ispat edilen Furkan olur.

İlahi aşkı olmayanın Kur’andan meşrebi dahilinde nasibi kadar nasipleneceğinin dışında nasiplenmesi mümkün değildir.

İlahi aşk ile temiz olmak, Kur’anı anlamanın şeriat zorunluluğu olmasa da ferdi hikmet dahilinde tasavvufi olarak zorunludur. İlahi aşk ile bir damla göz yaşı döken için Kur’an, katre katre (damla damla) yaşanacak bir umman (büyük mâna deniz) olur.

Sözlük

Mücahede

Kulun Hakk ve dinine gayreti melekesinin kulda coşkunluk oluşturması, kulu amele sevk edişi ile alakadardır. Kulun gayreti sonucu Hakk ve dinine hizmet etmenin ...

Mücahede nedir?
Sözlük

Mümin

Hz. Allah’ın varlığından emin, O’nu sıfat, esma ve ayetleri üzeri eminlikte müşahede eden, hanif olan abidin sıfat adıdır. Mümin, Hakk’ın varlığından emin olan...

Mümin nedir?
Sözlük

Bereket

Bereket bolluk, çokluk anlamına gelir. Tasavvuf ehli bereket silsilesi üzeri el tutma ile silsileden gelen feyz bolluğunun pirden, pirin muhabbeti coşkunluğund...

Bereket nedir?
Sözlük

Vera

Vera, fark melekesinin kuvveti oranında sufinin vicdan melekesi neticesinde Hakk’a ulaşmaya engel her türlü şüpheli ve bilmediği olay ve olgudan çekinmesine seb...

Vera nedir?
Sözlük

Ben

Bütün amellerin insanda anlatılan doğrultuda cem’ edilişi sonucu, insanın nefs-i natıka olarak hepsine aşkın bulunduğu varoluş durumu, ben olmaklığıdır. İnsan b...

Ben nedir?
Sözlük

Efrad

Efrat, ferdler, askerler anlamında kullanılır. Sıddik olan, kendini Hakk’a vakfetmiş, ferdiyette Hakk’ı bulan velilere efrad denir. Evliyanın büyüklerindendirl...

Efrad nedir?
Sözlük

Makam-ı Mahmud

Mahmud, methedilmiş, övülen anlamına gelir. Makam-ı Mahmud ise Muhammediyetin akibeti olarak, Ahmediyete terfi edişidir. Ahmediyet, Şahs-ı Ahad’ın hakikati ile...

Makam-ı Mahmud nedir?
Sözlük

İblis

İblis, Hakk’ın varlığına tamamen örtük, kendi nefsine zulüm edendir. Yalan libası (elbisesi) giyene iblis denildiği de olmuştur. Şeytanlık ahlaken üç temel üze...

İblis nedir?
Sözlük

Güneşin Batıdan Doğuşu

Bundan sonra ise güneşin batıdan doğuşu tecelli eder; yani batı toplumları Hakk ve hakikat bilgisi ile yasalar üzeri toparlanırlar. Lakin bu toparlanış sürecind...

Güneşin Batıdan Doğuşu nedir?
Sözlük

Vesvese

Vesvese şüphe, tereddüt hâllerini doğuran, nefsi zihinde ikna edebilecek her türlü kuruntu ve aslı olmayan ihtimale denir. Aslı olmayan ihtimaller, nefsi şüphe...

Vesvese nedir?