Şeriat nedir, Şeriat ne demek?

Şer emir ve yasaklar gibi hükümleri yerli yerine koymak, bir konuyu kendi bağlamında açmak, anlamlandırmak, başka hükümler doğrultusunda emir ve yasakların sınırlarını gösterme ve açıklama getirme anlamlarında kullanılır. Bu bağlamda şer şerh etme mahiyetinde referansını göstererek hükümlendirme ve anlamlandırma içeriğince kullanılır. Şerr ise kötü iş, kötülük anlamlarında kullanılır.

Şer ve şerr bağlamlarında şeriat, şerri (kötü) ahlakta bulunan insanlarla ve Hakk’a inanan insanların bireysel ve toplumsal yaşantılarında dinde Hakk’ın buyurduğu emir ve yasaklarla emniyet (bağlayıcı niyetler) üzeri sulhta yaşamalarını öngören, ayrıca niyetler üzeri Hakk’a haklar çerçevesinde yol tutulmasını sağlayan ahlaki ve fıkhi kurallarla biçimlenen müslümanlığın yaşam biçimi mertebesidir.

Şeriat ile şerr ahlakında bulunanlar toplum içinde terbiye edilmeye çalışılır. Hakk’a iman edenler için ise şeriat;

1) toplumsal olarak emniyette, sulhta yaşamak içindir,

2) Hakk’a ibadet etme dahilinde emir ve yasakların uygulanışı ile güzel ahlakta salih amellerde Hakk’a hizmet etmek içindir,

3) anlatılan ilk iki şıkkın dahilinde Hakk’a ilahi ahlak üzeri güzel ahlakta bulunarak vuslat etmek için ve şeriat üzerinden haklar çerçevesinde dünyevi ve bireysel olarak da manevi yaşam biçimi edinmek içindir.

İnsan fıtratın doğrultusunda bulduğu acziyeti ve nefsinin keyfiyeti gereği şerre meyilli olması sebebiyle Hz. Muhammed yukarıda anlatılanlar dahilinde Hakk’ın küre-i arzdaki hak nefesi olarak hakikate memur iken şeriate düçar (yakalanmış ve müptela olmuştur) olmuştur. Bu bağlamda şeriat insanın toplumsal düzeyde bireysel olarak Hakk’ın hakikatiyle ahlaki bağlamda uyumlu olması ve Hakk’a takva üzeri yakin gelmesi için hakikatin güzel ahlak ve diğer ibadetlerde biçimlenişidir.

Hakikatin biçimlendiği şeriate bağlı yaşam biçimi üzerinden iman edenler başta niyette kıbleleri Hakk Teâla olarak haklar üzerinden Hakk’a rücu etmekte, süreçte şerrden korunan olarak takvada bulunmakta, sonuçta ise Hakk’a ibadet etmenin zikrinde kalbleri mutmain olarak Hakk’a tevhid-i efal ve tevhidi sıfat üzeri vuslat etmiş olurlar.

Anlatılanlar bağlamında şeriat, ilahi haklar üzeri hak din olan İslamın Hakk’a ulaştıran doğru yolu olarak müslümanların yaşamında hüsn-ü niyet ve salih amellerinde görünmesi gerekir.

Yukarıda anlatılanların dışında ehlince şeriat;

1) insanın ef’al ve ahvalini haklar ve ibadetler çerçevesinde düzenleyen, Hakk’ın irade-i külliyesine bağlı kelam sıfatından gelen şeriat-ı suğradır,

2) âlemlerin varoluşunun harekette değişmezle üzeri sünnetullah ve ahlakullah adetlerinde biçimlendiren Hakk’ın nurani diriliğinde melâike tecellisi ile ilim sıfatında irade-i külliyesiyle biçimlendirdiği tavırlarının sonucu olan şeriat-ı kübradır.

Şeriat ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Nefs-i Natıka

Nefs-i natıka, gönül olan insanın irade üzeri vechelenmesinin tavır hâllerinden dolayı kendisine verilen kavramsal bir sıfattır. İnsan bağlı olduğu meşreblerin...

Nefs-i Natıka nedir?
Sözlük

İdealar

İdealar her ne kadar felsefi bir konu olsa da Plato’nun idealar görüşü mutasavvıfların ilgi konusu olmuştur. Zaten idealar bahsi sebebiyle ehli keşif mutasavvıf...

İdealar nedir?
Sözlük

Gözcü ve Gezginci

Feraseti ile mümin kul, Hakk ile âlemleri murakabe ediyorsa gözcüdür. Murakabe ettiği âlemleri gözleyişinde, kavrayarak manevi hâller ile hâlleniyorsa eğer gezg...

Gözcü ve Gezginci nedir?
Sözlük

Nafile İbadet

Nafile, nafi (menfaatli, yararlı, faydalı) kökünden kinaye mecburiyet olmadığı hâlde fazladan yapılan işe denir. Bu bağlamda nafile ibadet ise farzlar haricinde...

Nafile İbadet nedir?
Sözlük

Mizan

Mizan terazi, ölçü anlamına gelir. Ehli tarafından mizan, Hakk’ın kâinatı belli bir ölçü üzeri kader ve kazada ikame, idare ve idame etmesi sıfatına işareten k...

Mizan nedir?
Sözlük

Fazilet

Fazilet değer, meziyet anlamlarına gelir. Ehil için fazilet yakinlikte ve yakinlikte oluşan ahlakta, hikmet üzeri erdemlerde sufinin kemâlatında kâmil oluşu iç...

Fazilet nedir?
Sözlük

Berzah

Berzah geçit anlamına gelir. Lakin rü’yet dilinde berzah, kişinin vücudu derin uykudan uyanırken, uykuda bilinci açıkken ruhaniyeti ile gördüğü rü’yetlere denir...

Berzah nedir?
Sözlük

Ahlak

Ahlak, hulkiyetle alakadar olarak, varlıkların fıtratları doğrultusunda varoluşları ve varoluşlarının fıtratları doğrultusunda mevcudiyetleri oranında varoluşsa...

Ahlak nedir?
Sözlük

Keramet

İlm-i irfan ve ilm-i kudret nefesine ibadetler sonunda Hakk’ın da ihsan etmesi sonucunda gayretin karşılığı olarak verilen cennet nimetlerindendir. İlm-i irfan ...

Keramet nedir?
Sözlük

Hakikat

Şahsının ahadiyeti sebebi ile Hakk’ın kendinde kendi ile var ettiği mevcudat üzerinden Tek ve bir olarak aşkın varlık oluşunun bilgisidir. Bu da Aliyy ve Cami e...

Hakikat nedir?