Şeriat nedir?

Şer emir ve yasaklar gibi hükümleri yerli yerine koymak, bir konuyu kendi bağlamında açmak, anlamlandırmak, başka hükümler doğrultusunda emir ve yasakların sınırlarını gösterme ve açıklama getirme anlamlarında kullanılır. Bu bağlamda şer şerh etme mahiyetinde referansını göstererek hükümlendirme ve anlamlandırma içeriğince kullanılır. Şerr ise kötü iş, kötülük anlamlarında kullanılır.

Şer ve şerr bağlamlarında şeriat, şerri (kötü) ahlakta bulunan insanlarla ve Hakk’a inanan insanların bireysel ve toplumsal yaşantılarında dinde Hakk’ın buyurduğu emir ve yasaklarla emniyet (bağlayıcı niyetler) üzeri sulhta yaşamalarını öngören, ayrıca niyetler üzeri Hakk’a haklar çerçevesinde yol tutulmasını sağlayan ahlaki ve fıkhi kurallarla biçimlenen müslümanlığın yaşam biçimi mertebesidir.

Şeriat ile şerr ahlakında bulunanlar toplum içinde terbiye edilmeye çalışılır. Hakk’a iman edenler için ise şeriat;

1) toplumsal olarak emniyette, sulhta yaşamak içindir,

2) Hakk’a ibadet etme dahilinde emir ve yasakların uygulanışı ile güzel ahlakta salih amellerde Hakk’a hizmet etmek içindir,

3) anlatılan ilk iki şıkkın dahilinde Hakk’a ilahi ahlak üzeri güzel ahlakta bulunarak vuslat etmek için ve şeriat üzerinden haklar çerçevesinde dünyevi ve bireysel olarak da manevi yaşam biçimi edinmek içindir.

İnsan fıtratın doğrultusunda bulduğu acziyeti ve nefsinin keyfiyeti gereği şerre meyilli olması sebebiyle Hz. Muhammed yukarıda anlatılanlar dahilinde Hakk’ın küre-i arzdaki hak nefesi olarak hakikate memur iken şeriate düçar (yakalanmış ve müptela olmuştur) olmuştur. Bu bağlamda şeriat insanın toplumsal düzeyde bireysel olarak Hakk’ın hakikatiyle ahlaki bağlamda uyumlu olması ve Hakk’a takva üzeri yakin gelmesi için hakikatin güzel ahlak ve diğer ibadetlerde biçimlenişidir.

Hakikatin biçimlendiği şeriate bağlı yaşam biçimi üzerinden iman edenler başta niyette kıbleleri Hakk Teâla olarak haklar üzerinden Hakk’a rücu etmekte, süreçte şerrden korunan olarak takvada bulunmakta, sonuçta ise Hakk’a ibadet etmenin zikrinde kalbleri mutmain olarak Hakk’a tevhid-i efal ve tevhidi sıfat üzeri vuslat etmiş olurlar.

Anlatılanlar bağlamında şeriat, ilahi haklar üzeri hak din olan İslamın Hakk’a ulaştıran doğru yolu olarak müslümanların yaşamında hüsn-ü niyet ve salih amellerinde görünmesi gerekir.

Yukarıda anlatılanların dışında ehlince şeriat;

1) insanın ef’al ve ahvalini haklar ve ibadetler çerçevesinde düzenleyen, Hakk’ın irade-i külliyesine bağlı kelam sıfatından gelen şeriat-ı suğradır,

2) âlemlerin varoluşunun harekette değişmezle üzeri sünnetullah ve ahlakullah adetlerinde biçimlendiren Hakk’ın nurani diriliğinde melâike tecellisi ile ilim sıfatında irade-i külliyesiyle biçimlendirdiği tavırlarının sonucu olan şeriat-ı kübradır.

Sözlük

Farz İbadetler

Bir kimsenin yapmaya memur olduğu vazifeye veya vazifelere farz denir. Bu bağlamda dinde farz ibadetler Hakk’a hizmet olması dahilinde Hakk’ın kullarını yapmakl...

Farz İbadetler nedir?
Sözlük

Vakfetmek

Kulun Hakk’a kendisini adaması ve tevekkülü ile Hakk’a hizmette (ibadet) gayret, mücadele, mücahede ve cihad etmesiyle kendisini, karşılığını beklemeden Hakk’a ...

Vakfetmek nedir?
Sözlük

Cûş

Salikin kimi zaman muhabbet hâli sebebi ile kimi zaman ise cehri (sesli) yapılan zikirler sebebi ile içi içine sığamıyormuşcasına coşkunluk göstermesi hâllerine...

Cûş nedir?
Sözlük

Müslüman

Hanif olarak İslam olan Müslime Müslüman denir. Müslümanlık müslimin İslam olduğunun sıfat ismidir....

Müslüman nedir?
Sözlük

İblis

İblis, Hakk’ın varlığına tamamen örtük, kendi nefsine zulüm edendir. Yalan libası (elbisesi) giyene iblis denildiği de olmuştur. Şeytanlık ahlaken üç temel üze...

İblis nedir?
Sözlük

Münkir

Münkir inkar eden, kabul etmeyen, hakikati tasdik etmeyen anlamlarında kullanılır. Münkir olan Hakk’ın hakikatini ve iradesini kabul etmeyen kişidir. Münkir ha...

Münkir nedir?
Sözlük

Felek

Her an devir eden gezici gök âlemlerine felek denir. Felekler, feyz-i mukaddesin açılımına sebep insanın feyz-i mukaddes düzeyindeki etkileşimlerinin berzah kay...

Felek nedir?
Sözlük

Mecnun

İnsanların anlayışı, huy ve tabiatı dışında hareket edene mecnun denir. Mecnun tarike yeni girmiş, her şeyi Hakk bilen salikin hâllerindendir. Lakin asıl mecnu...

Mecnun nedir?
Sözlük

Korku (Havf)

Korku tefekkürden daha çok tevekkül hâllerine sebeptir. Lakin salik bir müminin tevekkülü de aşk ile ekmelleşir. İlahi aşkı veya şevki olmayanın bu dünyada Hakk...

Korku (Havf) nedir?
Sözlük

Cezbe

Sekr ve muhabbetin sonucunda, kulun zikr esnasında veya kulun Hakk’ı bir tecellisinde tefekkür ve müşahede edişi hâli üzeri kendinde Hakk’a çekildiği, sükûnet v...

Cezbe nedir?