Ahadiyet nedir, Ahadiyet ne demek?

Hakk’ın şahsı ile vücud olarak tek varlık oluşudur. Bu sebepten dolayı Hakk şahsı ile vücudta mutlak varlıktır. Bu da yanında kimse bulunmadan, varlığı ile kaim ve daim olan Hakk’ın varlık olarak hakikat bilgisidir.

Eşya üzerinde, eşyanın birebir bütünselliğine şahadet ederek, kuvvetler üzerinden her türlü oluşun bütünsel durumuna ilahlık sıfatları yükleyerek teklik düşüncesine ulaşmak akli olarak putperestlik ile ilişkilendirilebilinir. Tasavvufta teklik kavramı (ahadiyet) yukarıda tanımlanan Hakk’ın şahsi sıfatı için kullanılır. Cenab’ı Hakk’ın şahsı üzerinden anlamlandırılarak, eşya üzerinde Tek olanın seyri (vahidiyet) müşahede edilmeye çalışılınır. Böylesi bir seyirde eşyaya ilahlık atfedilmez. Eşyaya aşkın bir bakışımla, eşya üzerinde tek olan Allah müşahede edilmeye çalışılır. Bu da hanif dinde tevhidin gerekliliğidir.

Eşya üzerinden teklik kavramının anlamlandırılışı ile Cenab’ı Hakk’ın şahsının tekliği üzerinden teklik kavramının vahidiyet düzeyinde anlamlandırılışı karıştırılmamalıdır. Eşya ve eşyanın kuvvetleri üzerinden teklik anlayışı bizleri materyalist bir yaklaşımda ateist ve panteist çizgilerde düşüncelere götürür.

Bize düşen, iman ile Cenab’ı Hakk’ın şahsının eşya üzerindeki varlık seyrini eşyaya ilahlık yüklemeden müşahede etmektir. Eşya ve eşya üzerindeki kuvvetler üzerinden bütüne varmak nesnel bir düşünce olup, tinsel düzeyde bize manevi bir zevk ve olgunluk vermeyecektir. Böylesi yaklaşımlar, tinsellik ile kıyasda, ilkesi mutlak şahsa dayanmadığı için “ne için” ontolojik sorusuna cevap veremezler. İman eden bizler, Hakk’a olan imanımız doğrultusunda tinselliğimizi Hakk’ın şahsında buluruz.

Tinsellik Hakk’ın şahsı ile anlam kazanır, eşya ile değil. Eşya, Hakk’ın şahsına varım için araçtır. Hakk’ın şahsı üzeri edindiğimiz teklik anlayışı doğrultusunda nesnel olarak çokluktan bütûna varmak değil. Tinsel olarak bütûndan bakışımda, Hakk’ın eşya üzerindeki tavırlardaki bütünsel seyrine şahit oluruz.

Ahadiyet ne demek? Paylaşın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Huşû

Korkudan oluşan çekinme ile edepte, muhabbetten kaynaklanan rağbetin sonucunda sakinede Hakk’ın huzurunda O’nu gözlemenin hâline huşû denir. Huşû edebin bir cüz...

Huşû nedir?
Sözlük

Hayâ’

Hayâ’ utanma ile çekinme anlamına gelir. Sufilerin dilinde ise hayâ’, imanın bir cüzü olarak iman eden mümin dervişin, Hakkın her yerde olduğunun anlayışı üzeri...

Hayâ’ nedir?
Sözlük

Sıbgatullah

Sıbga boya, renk anlamına gelir. Sıbgatullah ise Allah’ın boyası anlamında kullanılır. “Biz Allah’ın boyası ile boyanmışızdır, boyası Allah’ınkinden güzel olan ...

Sıbgatullah nedir?
Sözlük

Vecd

Salikin gaybet hâline gelmeden önceki ilahi aşkta kendini kaybedecek muhabbet hâlinde bulunuşuna vecd denir....

Vecd nedir?
Sözlük

Feda-i Can

Kulun Hakk için, O’nun dini ve sevdikleri için kendi canından muhabbetle feragat edişine feda-i can denir. Feda-i nefs ve feda-i candaki temel durum feragat etm...

Feda-i Can nedir?
Sözlük

On İkiler

On ikiler, füyuzattan sorumlu velilerdir....

On İkiler nedir?
Sözlük

Kötülük (Şerr)

İnsanın kendisini Hakk’a örten her türlü masivaya düşüş hâli, kendine zulüm etmek mahiyetinde, kendine yaptığı kötülüktür. Kötülük anlatılan doğrultuda şerrin k...

Kötülük (Şerr) nedir?
Sözlük

Hafî Zikir

Ağız melekesini (konuşma kuvvesi) kullanmadan sadece düşünce melekesi ile yapılan sessiz zikre zikr-i hafî denir. Zikr-i hafiden amaç; 1) kulun düşünce melekes...

Hafî Zikir nedir?
Sözlük

İlim Kudret Nefesi

Veli kulundan nuru ile tecelli eden Hakk Teâlâ’nın kuluna, nurunun melâike tavrı ile verdiği, olaylara, olgulara tesir edebilme, onları değiştirebilme, başka bi...

İlim Kudret Nefesi nedir?
Sözlük

Havass İlmi

Havass hassalar, keyfiyetler ve hususiyetler anlamına gelir. Tasavvufta ilim olarak havass, manevi tesir için uzlet, riyazat veya i’tikafta okunan esma, ayet v...

Havass İlmi nedir?