Tefekkür nedir?

Kulun, bilinmeyi isteyen Hakk’ı şevk veya aşk ile derin düşüncede düşünmesi eylemine tefekkür denir.

Tefekkür, Hakk’a şevk ile âşık kulun, Hakk’ın varlığını ve kendi nedenselliğinin hikmetini bilmek için varlıksal sorgulanmasının zorunlu biçimidir.

Tefekkürde, tefekkürün oluşmasını sağlayan, Hakk’a olan şevk ve aşktır. Şevkte kul, Hakk’a odaklanmış bir durumda Hakk’a yönlendirilmiştir. Aşkta ise kul duygular düzeyinde, her ne kadar Hakk’a odaklansa da, kendi kulluğu üzerinde bulunduğu bir hâldedir. Bu da şevkin şiddetli irade (arzu) ile, aşkın ise saf sevgi temeli ile meleke düzeyinde kulda belirişindendir. Aşkın şiddeti sekre sebeptir. Şevk ile aşkın sonucu ise savha sebeptir.

Sözlük

İstidad

İstidad bir şeyin kabulune ve kazanılmasına olan fıtri meyil, kabiliyet, akıllılık, anlayışlılık ölçüsüdür. Bu bağlamda istidad bir şeyi alabilmeden, edinebilme...

İstidad nedir?
Sözlük

Tâat

Tâat, Hakk’ın iradesine itâat etme durumudur. Tâat ehli sebat ve sabır ehlidir. Bu ehil Hakk’ın her türlü emir ve yasaklarına takva ile uyar. Tâat ehlinin husu...

Tâat nedir?
Sözlük

Arş-ı Alâ

Maddenin oluşumuna sebep ikame, idare ve idame edildiği İsrafil, Cebrail, Mikail ve Azrail meleklerinin bulunduğu gök katı ve bu gök katına içkin, bize dışsal v...

Arş-ı Alâ nedir?
Sözlük

Kâmil

Kâmil, kemâlden kinaye eksiksiz, tam, kusursuz ve mükemmel olan anlamlarına gelir. Ehil için kâmil, sufinin fıtratı gereği bağlı olduğu meşreb üzerinden Hakk’a...

Kâmil nedir?
Sözlük

Lütuf

Kulun gayret ve mücahedesi sonucunda çalışmalarının karşılığı dışında Hakk’ın kuluna hususen nimette ikramlarda bulunmasıdır. Nimet ve lütuf arasındaki en büyü...

Lütuf nedir?
Sözlük

İslam

İslam, islam olanın Hakk varlığını kabulü ile, niyetinde ihlâs ile, amelinde Hakk için, akıbetinde hayır ile karşılık gördüğü dindir. İslam olan, başlangıçta Ha...

İslam nedir?
Sözlük

Mesih

Mesih, bir şey üzerinden el yürüterek mesh eden, bir şeyden bulunduğu durumu gideren anlamına gelir. Hz. İsa’nın mesih oluşu ise: 1) Eşyanın tabiatına Allah’ın...

Mesih nedir?
Sözlük

Feyz-i Akdes

Akdes pak, arı, saf olarak kudsi olmaktır. Feyz-i akdes bu bağlamda sufiler tarafından, sufilerin arı olan nefsleriyle günahtan temiz olmaları sonucu noksandan ...

Feyz-i Akdes nedir?
Sözlük

Hüzün

Hüzün, müminin çileli yaşam döneminde beden kabuğunda, sebat ve sabır hâli üzeri kederli ve sıkıntılı olduğu kabz hâlidir. Aşık kulun, Hakk’tan ayrılığı sebebi ...

Hüzün nedir?
Sözlük

Esmâ

Esmâ isimler, adlar anlamına gelir. Kur’anda “ister Allah ister Rahman diye çağırın, en güzel isimler O’nundur” (İsra, 110) ayetinde belirtilen isimler ve “en ...

Esmâ nedir?