Tefekkür nedir?

Kulun, bilinmeyi isteyen Hakk’ı şevk veya aşk ile derin düşüncede düşünmesi eylemine tefekkür denir.

Tefekkür, Hakk’a şevk ile âşık kulun, Hakk’ın varlığını ve kendi nedenselliğinin hikmetini bilmek için varlıksal sorgulanmasının zorunlu biçimidir.

Tefekkürde, tefekkürün oluşmasını sağlayan, Hakk’a olan şevk ve aşktır. Şevkte kul, Hakk’a odaklanmış bir durumda Hakk’a yönlendirilmiştir. Aşkta ise kul duygular düzeyinde, her ne kadar Hakk’a odaklansa da, kendi kulluğu üzerinde bulunduğu bir hâldedir. Bu da şevkin şiddetli irade (arzu) ile, aşkın ise saf sevgi temeli ile meleke düzeyinde kulda belirişindendir. Aşkın şiddeti sekre sebeptir. Şevk ile aşkın sonucu ise savha sebeptir.

Sözlük

Kur’an

Bütün âlemlerin mertebeleri, hâlleri ve makamları ile zikredildiği, hak ile batılı birbirinden ayıran furkan oluşuyla hikmet üzeri okunan kitap olmasıyla insand...

Kur’an nedir?
Sözlük

Bast

Bast açma, yayma, gemişletme anlamlarına gelir. Kulun dünyevi ve manevi dertlerinden yana ferahlaması, nurani tecelli sonucunda ise şevk, aşk, zevk, irfan, fera...

Bast nedir?
Sözlük

Havass İlmi

Havass hassalar, keyfiyetler ve hususiyetler anlamına gelir. Tasavvufta ilim olarak havass, manevi tesir için uzlet, riyazat veya i’tikafta okunan esma, ayet v...

Havass İlmi nedir?
Sözlük

Mümkin-i Vücud

Mevcudiyeti ile sınırlı ve varlığı ile kalıcı olmayan, kaderde var oluşu ile mümkin olan varoluşlara surette vücud sıfatlarını işareten mümkin-i vücud denilmişt...

Mümkin-i Vücud nedir?
Sözlük

Hamd

Hamd övme anlamına gelir. Kulun Hakk’a imanı sonucu, Hakk’ı hakikatiyle bilişi ve hakikati ile bildiği Hakk’ı hakkıyla kadir kıymette yâd edişine hamd denir. ...

Hamd nedir?
Sözlük

Alp Erenler

Zulüme karşı kâli ve hâli mücadele ve cihad eden, bu sebeple de hicret eden savaşçı erenlere denir. Bu ehile Ebu Zer Gıffari (r.a.) ve Horasan erenleri güzel bi...

Alp Erenler nedir?
Sözlük

Temkin

Sufinin seyr-ü seferinde vuslat sonucu kendisinde oluşan mutmainlik ve zühd-ü takvası sebebi ile sebep ve vesile dairesinde karşılaştığı olay ve olgulara karşı ...

Temkin nedir?
Sözlük

Vuslat

Kavuşma da diyebileceğimiz vuslat, kulun her müşahede durumunda Hakk’a yakinlik bulması ve yakinliğin sonucunda O’na ermesidir. Vuslat edene vasil denir. Vuslat...

Vuslat nedir?
Sözlük

Vahidiyet - Şey-i Vahid

Hakk’ın hakikatte varlığının mevcudatla olan birlik seyrinde Rabb-ül Âlemin oluşunun hakikat sıfatına vahidiyet denir. Hakk, Rabb-ül Âlemin olarak ise şey-i va...

Vahidiyet - Şey-i Vahid nedir?
Sözlük

Berzah

İki durum arası geçit olan tecellilere denir. Kapı hükmünce bütün âlemler ve mertebeler Hakk’a varmanın ve Hakk’ı müşahede etmenin nesneleridirler. ...

Berzah nedir?