Şiir ve Kur’andaki Şiirsel Anlatım nedir?

Şiir, duygularımız üzerinden hâllerimizi muhatab alan hoş, vezin ve kafiye tertipli manzumelere (ölçülü, mizanlı olan söz) denir. Şiir söyleyene ise şair denir.

Şiir sözlü kültürlerde, insanı maneviyatı ile en çok etkileyen sözlü anlatımlardandır. Yazı temelli kültürlerde ise sözlü anlatımın estetiği olarak edebiyatın sanat tarafıdır. Şiir ve şiirsellikte temel ilke, anlatılmak istenen, yaşanan olay ve olguyu mantıktan daha çok duygu temelli, kalbe hitab biçiminde söylevde sunarak anlaşılmasını sağlamaktır.

Bu durumda şiirsellikte anlatılmak istenen misalli, kinayeli ve vurgulu olarak biçimlenirken vezin ve kafiyedeki tertiplenişte ise muhatab alınanın duygusal etkilenişi üzeri anlatılana dikkat çekilerek anlatılmak istenen durumun anlaşılması sağlanır. Bu da telepatinin en aşağı seviyesi durumunda anlatılmak istenenin anlaşılmasıdır. Bu bağlamda da şiir, kişinin kendisini anlatma biçiminden daha çok telepatik düzeyde anlatılmak istenenin anlaşılmasının sunum yöntemidir. Bu da bilgi-bilimsel temelde incelenmesi gereken şiirin, insanın öğrenim sürecinin bir aşaması olduğuna işarettir.

Kişilerin Hakk ve O’nun hakikatini inkar ettiği, ayrıca gerçekliği olmayan yalan olan hâller üzeri şiirsel anlatımda bulunuşu Kur’anda, ilahiyat açısından kabul edilmeyen şairlik durumu olarak yer edinir; lakin bu şiirin haram olduğu anlamına gelmez çünkü şiir insanlığın öğrenim sürecinin temel taşlarındandır. Bu sebepten dolayı Kur’anın kendisi Arabça şiirsel bir üslupta tecvidli olarak tertil ile okunur.

Sözlük

Fenâ Mertebeleri

Fenâ, yokluk, yok olma mânasına gelir. Evliyaullaha göre fenâ seyirleri kulun günah ve masiva hâllerinde fenâ bulması ve Allah’ın ahlakı ile ahlaklanma seyrler...

Fenâ Mertebeleri nedir?
Sözlük

Setr

Avam ehlinin Hakk’a masiva ile perdeli oluşuna örtülü, örtünen anlamında setr denir. Setr sufiler için ise başkalarının günah ve kusurlarını onlara ve dedikodu...

Setr nedir?
Sözlük

Hayâ’

Hayâ’ utanma ile çekinme anlamına gelir. Sufilerin dilinde ise hayâ’, imanın bir cüzü olarak iman eden mümin dervişin, Hakkın her yerde olduğunun anlayışı üzeri...

Hayâ’ nedir?
Sözlük

Müslüman

Hanif olarak İslam olan Müslime Müslüman denir. Müslümanlık müslimin İslam olduğunun sıfat ismidir....

Müslüman nedir?
Sözlük

Razı

Hoşnut olmak ve hoşnutluğunda itâat etmek anlamını taşır. Tasavvufta razı olmak Hakk’tan razı olmak ve Hakk’ın kulundan azı olması için kullanılır. Kulun Hakk’ı...

Razı nedir?
Sözlük

Vech

Salikin, Hakk’ı sıfat, esma ve ayette biçimlendiği tavırlarında ferasetinin yetkinliği ile müşahede edişinde beliren ilahi tavırlarının zuhur hâline vech denir....

Vech nedir?
Sözlük

Mahv

Kulun kötü huylarının kalkmasına, harab olmuş anlamında mahv denir. Bu duruma mahv denilmesinin sebebi, kötü huyların bırakılmasının acı ve sıkıntılı bir süreç ...

Mahv nedir?
Sözlük

Aşkın

Aşkın kavramı felsefede kullanılan, tasavvufta kulanılmayan bir kavramdır. Lakin tasavvufta tanzih ve teşbih görüşünün temel taşı esma düzeyinde Hakk’ı işaretti...

Aşkın nedir?
Sözlük

Vesvese

Vesvese şüphe, tereddüt hâllerini doğuran, nefsi zihinde ikna edebilecek her türlü kuruntu ve aslı olmayan ihtimale denir. Aslı olmayan ihtimaller, nefsi şüphe...

Vesvese nedir?
Sözlük

Havas

Tecelliye eren zevk ehline havas denir. Bunlar ariflerdir. Havas ehli Hakk’ın seçkin olan, irşad ve ahlak ehlidir....

Havas nedir?