Yerde Adem – Gökte Adem nedir?

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellisi ile yükselir ise eğer ruhaniyeti ile göklerde beden kaydından bağımsız olarak seyirde varlık bulur; gönülde böylesi halk ediş ile ruhun şuur olarak suretsizliğinde nurani olarak insanlık sureti bulan ruh, melâike yoğunluğu ile yeni bir vücud edinir.

Bu insanın, göklerde bedenden bağımsız Hakk’ın nuru ile ve melâike tavırlarıyla vücud buluşu durumudur. Erenlerin “Cennette insanlar nurdan vücudlara sahip olacaklar” sözünü bu bağlamda düşünmek ve bilmek gerekir.

İnsan bedende dünya ile doğar; gönülde halk edilişi ile de nur ile doğar. Bedende insan, göklerde melâike yoğunluğu ile edindiği insanlığının küre-i arzda iz düşümü gibidir. Bu bağlamda erenler, ayan-ı sabiteleri de işaret ederek ”her gölgenin bir hakikati vardır” demişlerdir.

Bedende insan, göklerdeki insanlığından melâike düzeyinde etkileşiminden bağımsız hareket edemez. Hakk’ın melâikesi ile varlık bulmuş ruhani ve nurani düzeyde insan, küre-i arzda iz düşümü misali olan bedenin ayakta tutucusu ve varlık sebebi olarak evveldir; ayrıca bedendeki insanlığının gelecekteki sonucu olarak akibeti olan ahirdir. Cennetteki yaşamın sonsuz ve harikulade oluşu insanın ruhaniyeti ile nurani yaratılışından dolayıdır.

Ademiyetin bedensel durumundaki süfli halk edilişine süfli melekler secde eder. İnsanın göklerde ulvi halk edilişine ise ulvi melekler secde ederler. Böylece “secde ediniz” emri bütün melekler için geçerli olmuştur.

Sözlük

Derya Kurmak

Erenlerin kâinattaki ay, ateş, su, resim veya parlak ve düz objeler üzerinden ilm-i havassta zikirleri üzeri irade ettiklerinin kader ve kazasını görmeye çalışm...

Derya Kurmak nedir?
Sözlük

Ahadiyet

Hakk’ın şahsı ile vücud olarak tek varlık oluşudur. Bu sebepten dolayı Hakk şahsı ile vücudta mutlak varlıktır. Bu da yanında kimse bulunmadan, varlığı ile kaim...

Ahadiyet nedir?
Sözlük

Neş’e

Hikmet üzeri kulun Hakk’ı irfanı ile müşahede etmesinin huzur hâlinden sonraki sevinç hâlidir. İrfan sonucunda hakikat bilgisi üzeri hikmette bilmek, başka bir ...

Neş’e nedir?
Sözlük

Makam

Makam bulunulan durumun kalıcılığ, varılarak, durulunacak, kalınılacak yer anlamlarına gelir. Tasavvufta Hakk’ın tecelli ettiği, kokusunu (hissiyatını) veren n...

Makam nedir?
Sözlük

Aşkın

Aşkın kavramı felsefede kullanılan, tasavvufta kulanılmayan bir kavramdır. Lakin tasavvufta tanzih ve teşbih görüşünün temel taşı esma düzeyinde Hakk’ı işaretti...

Aşkın nedir?
Sözlük

Biat

Hakk’a olan iman bağlılığı doğrultusunda, bir mürşid-i kâmile tabî olmaya biat denir. Biat talibin mürşid-i kâmile ikrarıdır. Biat etmeye “Allah’ın eli onların ...

Biat nedir?
Sözlük

Eba Vakt

Zamanın babası anlamına gelen eba vakt, zamanın koşullarından etkilenmeden Hakk’ın iradesi üzeri sufilerin vakti yaşamalarına denir. Ayrıca âlemlerde tecelli ed...

Eba Vakt nedir?
Sözlük

Fasık

Fasık, fısk üzeri yani günah, hadde tecavüz, haktan ayrılma durumları üzeri Hakk’a nefsiyle isyanda bulunan, nefsini ilah edinen kimselere denir. ...

Fasık nedir?
Sözlük

Hazret-i Hamse

Ehil olan erenler, Cenab’ı Hakk’ın alemler düzeyinde tecellisini beş hazrette sınıflandırmışlardır. Bunlar: 1) Gayb-ı Mutlak: hahud ve lahud katları olarak Cena...

Hazret-i Hamse nedir?
Sözlük

Kur’anın Mahluk veya Hâlik Oluşuna Dair

İslam düşünce tarihinde evvela siyasi düzeyde daha sonra ise zevki düzeyde Kur’an’ı kerîm’in hâlik ya da mahluk olması üzerine bir çok görüş bildirilmiştir. Lak...

Kur’anın Mahluk veya Hâlik Oluşuna Dair nedir?