Veli nedir, Veli ne demek?

Veli sahip, malik, muhafaza eden anlamına gelir.

Bu bağlamda veli Cenab’ı Hakk’ın sahiplenmesinde O’nun uluhiyet ve rububiyet sıfatlarının melikliğinde melâikesi tavırları ile muhafaza ettiği kuluna denir. Hakk’ın kulundaki tecellisi üzeri velilik tanımlanırsa eğer veli, Hakk’ın nurunun tecellisi ile O’nun uluhuyeti ve rububiyeti sıfatlarının karakterize olduğu, yaşamında Hakk ile feraset veya tasarruf kudretine sahip, Hakk ile muhafaza olan kişiye denir.

Veliler iki sınıfta toplanır: Veli-i enbiya, veli-i evliya.

1) Enbiya: Hakk’ın nurani tecellisi ile kendine yakin kıldığı sireten uluhiyet sıfatlarında Hakk ile olan sureten ise rububiyet sıfatları ile halka bakan nübüvet sahibi velilere denir.

2) Evliya: Hakk’ın nurani tecellisi ile kendine yakin kıldığı, sireten uluhiyet ve rububiyet sıfatları üzeri Hakk ile olan sureten ise halkı irşad etmeye memur edilmiş veya edilmemiş velilere denir.

Enbiya ve evliya arasındaki en büyük farklardan bir tanesi enbiyanın Hakk için halka çalışması evliyanın ise halkiyetinde Hakk’ı hakkınca yaşamaya çalışmasıdır. Evliyadan irşada memur olanlar ise Hatem-i Embiya olan Hz. Muhammed efendimizin lütfu ile, meşreb olarak bağlı bulunduğu peygamber veya peygamberler mertebelerinin makam hâlleri ile hem-hâl olarak nübüvetin velayet hâllerinden nasiplenebilirler.

Nebiler nübüvetlerinin davet gereği olarak şeytanlık ahlaklarını ilahi sıfat, esma ve ayet tecellisi olan kendilerine karşıt olarak Hakk ve hakikate davette nefslerine dışsal bulurlar. Bu da nübüvetin oluşmasının zorunluluğudur. Evliya ise velayette Hakk’a bakan iman yönleri ile şeytanlık ahlakı seyirini nefslerinde bularak, ferdiyette velayetin gereği olarak nefsleri üzerinden Hakk’a yükselişlerini “Hakk geldi batıl zail oldu” ayetinin tecellisinde seyir edişlerinde bulurlar. Bu da velayetin oluşmasının zorunluluğundandır. Bu bağlamda nebiler belli bir gayret göstermeden varlık buldukları ilahi sıfatlar üzeri velidirler. Evliya ise Hakk’a vuslat için gayretkar olarak velayet bulur.

Veli ne demek? Paylaşın:
Sözlük'de arayın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

İsbât

Mahv sonucunda salikin doğru yolda olduğunun isbatı olarak, kötü huylarının yerine güzel ahlak ve diğer ibadetler üzeri oluşuna denir. Kulun isbâtı, güzel ahlak...

İsbât nedir?
Sözlük

Gınâ’

Gınâ’, çilede bulunan kulun muhabbetinin bitmesi sonucunda kalbinde tecelli eden bıkkınlık ve yorgunluk hâlidir. Bu hâl Hakk’ın rahmetinin bereketinden, kuluna ...

Gınâ’ nedir?
Sözlük

İlim İrfan Nefesi

Veli kulundan nuru ile tecelli eden Hakk’ın nurunun melâike tavırları olarak beliren doğuşat ve muhabbet usulünde, sohbet sofrası açması ile veli kuluna verdiği...

İlim İrfan Nefesi nedir?
Sözlük

Şirk-i Hafi

Gizli şirk anlamına gelen şirk-i hafi, kulun Allah’ın ahlakı dışında kendi nefsine kibir, şımarıklık, inad, haset, vb hâlleri üzeri masivada kendine enaniyet ve...

Şirk-i Hafi nedir?
Sözlük

Hazret-i Hamse

Ehil olan erenler, Cenab’ı Hakk’ın alemler düzeyinde tecellisini beş hazrette sınıflandırmışlardır. Bunlar: 1) Gayb-ı Mutlak: hahud ve lahud katları olarak Cena...

Hazret-i Hamse nedir?
Sözlük

Zaviye

Tekyenin küçük olanına ise zaviye denir. Zaviye köşe anlamına gelmesinden kinaye ders görülen ve ibadet edilen küçük mekanlar anlamında kullanılmıştır....

Zaviye nedir?
Sözlük

Fikir

Fikir kulun mâna melekesi ve irade melekesi ile belli bir görüşe sahip olmasına denir. Kulun Hakk’ı fikretmesi ise kulun bilme iradesi doğrultusunda manâ melek...

Fikir nedir?
Sözlük

Sa’y

Sa’y çalışma, çabalama, iş üzerinde bulunma anlamına gelir. Kişinin maksadı dahilinde, maksadına ermek için elinden geleni yapması sa’y yani çalışmak denilmesi...

Sa’y nedir?
Sözlük

Tekâmül

Tekamül, kemâl bulmak yani olgunlaşmak anlamına gelir. Tasavvufta tekamül mertebe, hâl ve makam seyrinde şuurlanma ve şuurlanmanın sonucu edinilen hakikat veya...

Tekâmül nedir?
Sözlük

Mertebe

Mertebe derece, basamak, paye anlamlarına gelir. Genel anlamda mertebe, Hakk’ın hâl ve makam tecellilerinin değizmez derecelerde sınıflandırılması ve böylece s...

Mertebe nedir?