Veli nedir, Veli ne demek?

Veli sahip, malik, muhafaza eden anlamına gelir.

Bu bağlamda veli Cenab’ı Hakk’ın sahiplenmesinde O’nun uluhiyet ve rububiyet sıfatlarının melikliğinde melâikesi tavırları ile muhafaza ettiği kuluna denir. Hakk’ın kulundaki tecellisi üzeri velilik tanımlanırsa eğer veli, Hakk’ın nurunun tecellisi ile O’nun uluhuyeti ve rububiyeti sıfatlarının karakterize olduğu, yaşamında Hakk ile feraset veya tasarruf kudretine sahip, Hakk ile muhafaza olan kişiye denir.

Veliler iki sınıfta toplanır: Veli-i enbiya, veli-i evliya.

1) Enbiya: Hakk’ın nurani tecellisi ile kendine yakin kıldığı sireten uluhiyet sıfatlarında Hakk ile olan sureten ise rububiyet sıfatları ile halka bakan nübüvet sahibi velilere denir.

2) Evliya: Hakk’ın nurani tecellisi ile kendine yakin kıldığı, sireten uluhiyet ve rububiyet sıfatları üzeri Hakk ile olan sureten ise halkı irşad etmeye memur edilmiş veya edilmemiş velilere denir.

Enbiya ve evliya arasındaki en büyük farklardan bir tanesi enbiyanın Hakk için halka çalışması evliyanın ise halkiyetinde Hakk’ı hakkınca yaşamaya çalışmasıdır. Evliyadan irşada memur olanlar ise Hatem-i Embiya olan Hz. Muhammed efendimizin lütfu ile, meşreb olarak bağlı bulunduğu peygamber veya peygamberler mertebelerinin makam hâlleri ile hem-hâl olarak nübüvetin velayet hâllerinden nasiplenebilirler.

Nebiler nübüvetlerinin davet gereği olarak şeytanlık ahlaklarını ilahi sıfat, esma ve ayet tecellisi olan kendilerine karşıt olarak Hakk ve hakikate davette nefslerine dışsal bulurlar. Bu da nübüvetin oluşmasının zorunluluğudur. Evliya ise velayette Hakk’a bakan iman yönleri ile şeytanlık ahlakı seyirini nefslerinde bularak, ferdiyette velayetin gereği olarak nefsleri üzerinden Hakk’a yükselişlerini “Hakk geldi batıl zail oldu” ayetinin tecellisinde seyir edişlerinde bulurlar. Bu da velayetin oluşmasının zorunluluğundandır. Bu bağlamda nebiler belli bir gayret göstermeden varlık buldukları ilahi sıfatlar üzeri velidirler. Evliya ise Hakk’a vuslat için gayretkar olarak velayet bulur.

Veli ne demek? Paylaşın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Hâtır

Kulun kalbinde veya rûyetinde Cebnab-ı Hakk’ın nuruyla, melâike tecellisi ile kelam edişi ve bu kelam edişinde kulunu bilgilendirişidir....

Hâtır nedir?
Sözlük

Vecd

Salikin gaybet hâline gelmeden önceki ilahi aşkta kendini kaybedecek muhabbet hâlinde bulunuşuna vecd denir....

Vecd nedir?
Sözlük

İblis

İblis, Hakk’ın varlığına tamamen örtük, kendi nefsine zulüm edendir. Yalan libası (elbisesi) giyene iblis denildiği de olmuştur. Şeytanlık ahlaken üç temel üze...

İblis nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?
Sözlük

Hâl

Hâl durum, vaziyet, görünüş, tavır, suret, keyfiyet vb anlamlara gelir. Bir şeyin sıfat ve fiilen bulunduğu içsel ve dışsal durumlarının tamamına hâl denir. Ha...

Hâl nedir?
Sözlük

Üveysi

Hakk’a talip bir insanın biat ettiği piri olmadan melekler tarafından veya zamanın büyük pirleri tarafından batınen yetiştirilmesine üveysilik denir. İslamda i...

Üveysi nedir?
Sözlük

Kapı

Kapı, Hakk’a varmak için ve Hakk’ın tecellisinde zuhûruna vesile olan her türlü berzah durumudur. ...

Kapı nedir?
Sözlük

Melek

Hakk, nurunun kuvvet açılımını belli sıfatlar ile biçimlendirdiğinden dolayı var edilmiş nurani saf ve arı mevcudatlara melek denir. Meleklerin başlangıcı Hakk’...

Melek nedir?
Sözlük

Kâmil

Kâmil, kemâlden kinaye eksiksiz, tam, kusursuz ve mükemmel olan anlamlarına gelir. Ehil için kâmil, sufinin fıtratı gereği bağlı olduğu meşreb üzerinden Hakk’a...

Kâmil nedir?
Sözlük

Nefsini Bilen Rabbini Bilir

Hz. Resulün “Nefsini bilen Rabbini bilir” hadis-i şerifinden kastedilen mâna için erenler iki fırka olurlar. Bir fırka, bu sözden murad, nefsin her zaman kötülü...

Nefsini Bilen Rabbini Bilir nedir?