Evliya nedir?

Evliya veliler, Hakk’a ermiş kullar anlamına gelir.

Gerçek mânasında ise Hakk’ın kendisine hazır kıldığı üzerinde tecelli buyurduğu kuluna denir. Burada hazır kavramından, Hakk’ın tecellisi için tekamüle getirilmiş insanın durumu kastedilmiştir. Halk ve ulema diliyle ise evliya, Hakk’a dost olan kullar anlamında kullanılır. Evliya üç sınıftır:

1) Evliya-i Efal: ibadet (hizmet) üzeri tavırlarda Hakk’a vasıl olan yakin ehline denir.

2) Evliya-i Sıfat: Cenab’ı Hakk’ın subuti sıfat, esma ve ayet tavırlarında esma-i hassı doğrıltusunda vasıl olmuş yakin ehline denir.

3) Evliya-i Zat: Hakk’ın şahsının diriliğinde, Hakk’ın diriliğinin tavırlarında seyir eden yakin ehline denir.

Evliya, bulunduğu bu mertebelerin ya fenâ seyrinde ya da bekâ seyrinde bulunur.

Evliyayı başka bir mertebe durumuna göre sınıflandırırsak:

1) Evliya-i Şeriat: ilahi emir ve yasaklara uyan, ihlas ile ibadet eden, duası makbul, ihsan üzeri yakinlik bulan velilere denir.

2) Evliya-i Tarik: Hakk’a muhabbeti sonucu nefsine muhalefet etmeleri, zevk, sekr, şirb hâllerinde bulunmaları ile yakinlik bulan velilere denir.

3) Evliya-i Hakikat: ferasetlerindeki sahv ile hakikate vakıf olan müşahede durumlarına göre yakinlik bulan kendilerini Hakk’a adamış velilere denir.

4) Evliya-i Marifet: Hakk’ı yaşamlarında ferdi hikmet üzeri bulan ve bu doğrultuda hakikati kendinde yaşayan yakinlik ehli velilere denir.

Sözlük

Melâike

Kuvvetler anlamına gelen melâike, Hakk nurunun kuvvet tecellileri olarak bilinir....

Melâike nedir?
Sözlük

Peygamberler ve Melekeler

Küre-i arzda cemaddan cinlere kadar ne varsa insan ahlakında insanın halkiyetinde cem’ edilmiştir. İnsan bu cem’ edilişin halk tarafının dahilinde ulvi tarafı o...

Peygamberler ve Melekeler nedir?
Sözlük

Havas-ül Havas

Zuhur makamına gelen ve marifetullah üzeri mevcudiyetlerinde yaşayan arif bi-llahlara denir. ...

Havas-ül Havas nedir?
Sözlük

Kemâlat

Kemâl olgunluk, erginlik anlamlarına gelir. Kemâlat, olgunlaşmanın sonucu olan mükemmelik anlamında kullanılır. Ehil için kemâlat sufinin sufinin fıtratı gereğ...

Kemâlat nedir?
Sözlük

Hâl

Hâl durum, vaziyet, görünüş, tavır, suret, keyfiyet vb anlamlara gelir. Bir şeyin sıfat ve fiilen bulunduğu içsel ve dışsal durumlarının tamamına hâl denir. Ha...

Hâl nedir?
Sözlük

Abduhu ve Resulu

Cenab’ı Hakk, Hz. Muhammed Mustafa efendimize miraçta “Malikliği ve nebiliği mi istersin, resullüğü ve kulluğu mu istersin?” teklifinde bulunur. Bu teklif sonuc...

Abduhu ve Resulu nedir?
Sözlük

Derya Kurmak

Erenlerin kâinattaki ay, ateş, su, resim veya parlak ve düz objeler üzerinden ilm-i havassta zikirleri üzeri irade ettiklerinin kader ve kazasını görmeye çalışm...

Derya Kurmak nedir?
Sözlük

Hamd

Hamd övme anlamına gelir. Kulun Hakk’a imanı sonucu, Hakk’ı hakikatiyle bilişi ve hakikati ile bildiği Hakk’ı hakkıyla kadir kıymette yâd edişine hamd denir. ...

Hamd nedir?
Sözlük

Risalet

Risalet, birisini bir vazifenin yerine getirilmesi veya bir şeyi tebliğ etmesi için birilerine veya bir yere gönderilmesine denir. Nebi için risalet, nebinin v...

Risalet nedir?
Sözlük

Hiç

Hiç, varlığı bulunmamak anlamına gelir. Mertebe-i hiç, kulun Hakk ile varlık bulduğunun bilincine ererek fenâdan sonra kulluğunun hiçlikten ibaret olduğunun bi...

Hiç nedir?