Ferdi Hikmet nedir?

Ferd tek, bir, yekta anlamlarına gelir. Bu doğrultuda ferdiyet kişinin şahsı ile alakadar olarak tavırları dahilinde biricikliği için kullanılır.

Bu bağlamda ferdi hikmet, kişinin şahsı ve şahsının tavırlarında, haklarda ahlaki ilkeler üzeri Hakk’ın hakikatini buluşu ve Hakk’ı beşeriyeti üzerinden ilahi sıfatları üzeri yaşantılamasıdır.

Bunun içindir ki her peygamber ilahi sıfatlarda, ferdi hikmet üzeri yaşamış olsa da ferdi hikmet zati tecelli ile beraber hatem-ül enbiya olan Hz. Muhammedin ferdiyeti üzeri Hakk’ı şahsının nurani tecellisi üzerinden sıfat, esma ve ayet tavırlarında yaşamında kemâlat bulduğu sıfat mertebesidir. Eş deyişle ferdi hikmet şahsının ahadiyeti üzeri Hakk’ı Hakk’ın tavırlarını zati tecelli üzeri yaşamaktır. “Sen atmadın Allah attı” ayeti de bu mertebeye delildir. Peygamberlerin “Ya Rabbi, bizi onun ümmetinden eyle” duaları da bu mertebenin makam tecellilerindeki nübüvetin velayet nimetleri sebebiyledir.

Ferdi hikmet sıfat, esma ve ayet tecellilerinde ferdiyette yaşamak anlamlarında kullanılsa da zati tecelli sebebiyle Hz. Muhammedin sıfat mertebesi için kullanılır. Hususen belirtmek gerekir ki zati tecelli üzeri ferdi hikmette seyir bulan bir veli, Hakk’ın şahsı üzeri hususen varlık bulduğu için bütûndan varlık bulan olarak mevcudat ile bütünsel, hem-hâl olarak her şeyle her şey olduğu ve dirilikte de hem-hâl olarak Hakk’ı bulduğu varlık seyrinde bulunur. Ferid-un efrad denilen veliler de bu velayetten nasiplenenlerdir.

Sözlük

Eba Vakt

Zamanın babası anlamına gelen eba vakt, zamanın koşullarından etkilenmeden Hakk’ın iradesi üzeri sufilerin vakti yaşamalarına denir. Ayrıca âlemlerde tecelli ed...

Eba Vakt nedir?
Sözlük

Arınma

Arınma kulu, Hakk’a örtük kılan aşırı bedensel ihtiyaçlardan riyazet ile kin, öfke, nefret, hırs, şehvet vb gibi duygu hâllerinden, ilahi aşk ve sevgi ile, düşü...

Arınma nedir?
Sözlük

Mürşid-i Kâmil

Esma-i hassının bekâ seyrinde Hakk’ın üzerinde ilahi sıfatları ile tecelli ettiği, peygamber varisi olan, muhabbet ve hizmetinde ferasetinin yetkinliği ve tasar...

Mürşid-i Kâmil nedir?
Sözlük

İhsan

Hz. Resul, Ahadiyet sırrı gereği Cenab’ı Hakk’ın zatının bilinemeyeceğinden değil âlemlerde afakî, insanda enfüsi olarak görülmeyeceğinden sebebiyet olsa gerek ...

İhsan nedir?
Sözlük

A’yân-ı Sabite

Ayân aşikar, beli, görülebilen anlamlarına gelir. Ayan-ı sabite ise görünür olan mahlukatın varoluşunun asli nedeni olan, ulvi âlemdeki sabit (duran değişmez o...

A’yân-ı Sabite nedir?
Sözlük

Telvin

Sufinin seyr-ü seferde Hakk’ın tecelli ve zuhuratı ve sebep ve vesile dairesinde karşılaştığı durumlara göre hâllerinin değişmesine telvin denir....

Telvin nedir?
Sözlük

İnsan Olma Mertebeleri

İnsanlık mertebeleri ademiyet, insan, bir insan ve zat olarak sınıflandırılır. Ademiyet, varlığını yokluktan ibaret olmasına rağmen, varlığını kendinden zann e...

İnsan Olma Mertebeleri nedir?
Sözlük

Tasavvuf

İman dolu bir kalbe sahip kişinin ilahi aşk ve şevk ile arınma süreciyle beraber miraç ve ciraçta Hakk’a vuslat ettiği, bir ömür boyu seyr-ü seferde bulunarak s...

Tasavvuf nedir?
Sözlük

Kesrette Vahdet

Kesrette vahdet, çokluğu cem’-ül ezdad olarak bütünde, Hakk’ın kendi varlığı ile ikame, idare ve idame edilişi hâlinin tevhidde ahlakullah üzeri müşahedesi için...

Kesrette Vahdet nedir?
Sözlük

Vücud

Vücud var olanın niteliksel ve niceliksel bulunduğu duruma denir. Var olanın varoluş sıfatları sebebi ile vücud durumuna varlık da denir. Varlıkların bulunduğu...

Vücud nedir?