Hiç nedir, Hiç ne demek?

Hiç, varlığı bulunmamak anlamına gelir.

Mertebe-i hiç, kulun Hakk ile varlık bulduğunun bilincine ererek fenâdan sonra kulluğunun hiçlikten ibaret olduğunun bilincine ermesine denir. Ayrıca fenâ mertebelerinde seyir eden bir kulun bekâ mertebeleri seyrine terfisi ile lahut seyrinde kendi varlığını mevcud olarak bulamadığı hiçlik durumuna mertebe-i hiç denir. Bu mertebede kişi ulvi mekanda mevcudiyetinden yana fakrdır. Zaten mertebe-i hiçe varmayan, baki olan ile bekâ mertebelerinde seyir bulamaz. Mertebe-i hiçi bekâ mertebesi yapan, kulun hiçliği ile bekâ âleminde bulunuşundandır.

Bu bağlamda bekâ seyri 1) kulun varlığında hiçlik buluşu sonucunda ahadiyet ve ahadiyetin melâike tavırlarını hem-hâl olarak yaşantılaması, 2) kulun bekâ âlemlerindeki seyri ve bekâ âlemlerinin seyirlerini tecellide değil tezahürde buluşu seyirleridir.

Kul bekâ âlemleri olan cennet, melekut vb âlemlerde seyir etmesi veya Cenab’ı Hakk’ın, melekutunun tecellisi sonucu feraset ve tasarruf kerametlerine kavuşur. Feraset ve tasarrufta bulunmak da bekâ seyirlerindendir. Lakin kul, feraset ve tasarruf bekâ seyirlerinde bulunurken, kendisi kulluk seyrinde bulunabilir. Yani kul, kulluğunda her hangi bir fenâ mertebesinde bulunurken, bulunduğu fenâ meretebesi doğrultusunda bekâ nimetlerini kendinde bulabilir. Kerametlerin çoğunda da bu görünür. Ayrıca belirtmek gerekir ki hâl-i istigrak da bekâ seyirlerindendir.

Bütün fenâ ve bekâ metebeleri üzeri hâl, makam ve mertebe seyri bulmak, Hakk’ın kulunu ona takdir ettiği istidadı kadar kendisine hazır kıldığı insanlığın tekamülünün hatm-i meratibidir.

Hiç ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Ünsiyet

Ünsiyet, ilişki kurmak, arkadaşlık, dostluk mânalarına gelir. Sufiler için ise ünsiyet, kulun Hakk ile olan iman karibliğinde Hakk’ı, kulluğunun perdesi üzeri ...

Ünsiyet nedir?
Sözlük

Anasır-ı Erbaa

Tezahürler düzeyinde küre-i arzdaki mümkinatı biçimlerdiren dört unsura (toprak, hava, su ve ateş) anasır-ı erbaa denir. Toprak: Pozitif tarafı ile sebat, sabı...

Anasır-ı Erbaa nedir?
Sözlük

Feyz (Füyûz)

Feyz bereket, bolluk, kerem, ikram, ihsan anlamına gelir. Sufile için feyz, Hakk’ın ihsan ettiği ilim, irfan bereketidir. Kul Hakk’ın nurani tecellisi ile anca...

Feyz (Füyûz) nedir?
Sözlük

İrade

İrade istek ve istenç anlamına gelir. Hakk’ta irade, Hakk’ın zatını işareten istenç temelli nefs hâline bürünüşünün (vechelenişinin) melâike tavrıdır. Kulda is...

İrade nedir?
Sözlük

Tecelli-i Zat

Hz. Allah’ın bilinmeyi murad etmesi sonucunda kendisini bilmesi için murad ettiği kuluna iman vermesi ve ibadette gayret ihsanında bulunmasıyla tecelli-i berkid...

Tecelli-i Zat nedir?
Sözlük

İlim Kudret Nefesi

Veli kulundan nuru ile tecelli eden Hakk Teâlâ’nın kuluna, nurunun melâike tavrı ile verdiği, olaylara, olgulara tesir edebilme, onları değiştirebilme, başka bi...

İlim Kudret Nefesi nedir?
Sözlük

Şeriat

Şer emir ve yasaklar gibi hükümleri yerli yerine koymak, bir konuyu kendi bağlamında açmak, anlamlandırmak, başka hükümler doğrultusunda emir ve yasakların sını...

Şeriat nedir?
Sözlük

Musibet

Belâ, felaket, hastalık, dert mânasına gelen musibet, bedenen ve aklen yaşamımızı zorlaştıran nefsimizin hevalarını kıran, nefsimizin karşı karşıya kaldığı zorl...

Musibet nedir?
Sözlük

Soğurtmaç

Soğurtmaç, kavramsal olarak tasavvufta kullanılan bir sözcük olmasa da Hakk’ın hâtır mahiyetinde, ayan-ı sabitelerin mevcudiyetinin mekaniğini işareten buyurduğ...

Soğurtmaç nedir?
Sözlük

Şefaat

Af için vesile olmaya şefaat denir. Lakin şefaat kulun şevkat ve merhametinden dolayı Hakk’ın kuluna bağışlama hakkı vermesidir. Bu da kulun Hakk’tan aldığı nur...

Şefaat nedir?