Hiç nedir, Hiç ne demek?

Hiç, varlığı bulunmamak anlamına gelir.

Mertebe-i hiç, kulun Hakk ile varlık bulduğunun bilincine ererek fenâdan sonra kulluğunun hiçlikten ibaret olduğunun bilincine ermesine denir. Ayrıca fenâ mertebelerinde seyir eden bir kulun bekâ mertebeleri seyrine terfisi ile lahut seyrinde kendi varlığını mevcud olarak bulamadığı hiçlik durumuna mertebe-i hiç denir. Bu mertebede kişi ulvi mekanda mevcudiyetinden yana fakrdır. Zaten mertebe-i hiçe varmayan, baki olan ile bekâ mertebelerinde seyir bulamaz. Mertebe-i hiçi bekâ mertebesi yapan, kulun hiçliği ile bekâ âleminde bulunuşundandır.

Bu bağlamda bekâ seyri 1) kulun varlığında hiçlik buluşu sonucunda ahadiyet ve ahadiyetin melâike tavırlarını hem-hâl olarak yaşantılaması, 2) kulun bekâ âlemlerindeki seyri ve bekâ âlemlerinin seyirlerini tecellide değil tezahürde buluşu seyirleridir.

Kul bekâ âlemleri olan cennet, melekut vb âlemlerde seyir etmesi veya Cenab’ı Hakk’ın, melekutunun tecellisi sonucu feraset ve tasarruf kerametlerine kavuşur. Feraset ve tasarrufta bulunmak da bekâ seyirlerindendir. Lakin kul, feraset ve tasarruf bekâ seyirlerinde bulunurken, kendisi kulluk seyrinde bulunabilir. Yani kul, kulluğunda her hangi bir fenâ mertebesinde bulunurken, bulunduğu fenâ meretebesi doğrultusunda bekâ nimetlerini kendinde bulabilir. Kerametlerin çoğunda da bu görünür. Ayrıca belirtmek gerekir ki hâl-i istigrak da bekâ seyirlerindendir.

Bütün fenâ ve bekâ metebeleri üzeri hâl, makam ve mertebe seyri bulmak, Hakk’ın kulunu ona takdir ettiği istidadı kadar kendisine hazır kıldığı insanlığın tekamülünün hatm-i meratibidir.

Hiç ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Nefs

Nefs, zat kavramı gibi şahıs anlamında kullanılsa da Zat’ın iradeye içkin tavır üzerinden fail olduğu şahsi durumunu anlatır. Şahıs olarak zat kendinde varlıktı...

Nefs nedir?
Sözlük

Sıbgatullah

Sıbga boya, renk anlamına gelir. Sıbgatullah ise Allah’ın boyası anlamında kullanılır. “Biz Allah’ın boyası ile boyanmışızdır, boyası Allah’ınkinden güzel olan ...

Sıbgatullah nedir?
Sözlük

Hüzün

Hüzün, müminin çileli yaşam döneminde beden kabuğunda, sebat ve sabır hâli üzeri kederli ve sıkıntılı olduğu kabz hâlidir. Aşık kulun, Hakk’tan ayrılığı sebebi ...

Hüzün nedir?
Sözlük

Şiir ve Kur’andaki Şiirsel Anlatım

Şiir, duygularımız üzerinden hâllerimizi muhatab alan hoş, vezin ve kafiye tertipli manzumelere (ölçülü, mizanlı olan söz) denir. Şiir söyleyene ise şair denir....

Şiir ve Kur’andaki Şiirsel Anlatım nedir?
Sözlük

Ayet-ül Kübra

İnsan, yukarıda anlatılanlar doğrultusunda söylenecek olursa eğer, Hakk’ın bu âlemde tecelli ederek zuhura (görünüre) geldiği kudretinin icad aynasıdır. Kudret...

Ayet-ül Kübra nedir?
Sözlük

Ciraç

Seyr-ü seferde salikin ahiretini yaşadığı miraç sonucunda sebep ve vesileler dairesi olan eşyanın tabiatı üzeri neden ve sonuç ilişkilerinde Hakk’ı sıfat, esma ...

Ciraç nedir?
Sözlük

Marifet

Marifet, bildiği şeye vakıf olma, hüner, ustalık mânalarına gelir. Mutasavvıflar hakikati bilmeye marifet demiş olsalar da hakikat zaten bilinmesi ile hakikatt...

Marifet nedir?
Sözlük

Perde

Kulun yaratılışı icabı kulluk örtüsünde Hakk ile arasında nurdan ve zulmetten Hakk’a örtünmesine sebep çokluk seyrinin tamamına perde denir. Perdeler kulun kull...

Perde nedir?
Sözlük

Müceddid

Müceddid yenileyen, yenileyici anlamına gelir. Her yüz senede bir gelen mücahidlere de müceddid denilse de müceddidler, Hakk’ın takdiri ile her dört yüz senede...

Müceddid nedir?
Sözlük

Şirb

İçmek anlamına gelen şirb, salikin her an Hakk’ın muhabbetinde, ilahi aşk ile bulunmasının göz yaşı döküşü hâlinde aşk ile serhoş oluşuna denir. İrfan zevkinde ...

Şirb nedir?