Tevhid Mertebeleri nedir, Tevhid Mertebeleri ne demek?

Tevhid mertebeleri fenâ seyrinde hem müşahedede hem de amelde yaşanan kulluk perdesi seyirleridir.

Müşahedede tevhid mertebeleri:

1) Tevhid-i Ef’al: kulun kendisi de dahil olmak üzere bütün olay ve olguların ilişkilerinin fiillerini Hakk’ın fiilleri (Fail-i Hakk) olduğunun müşahedesi hâline denir.

2) Tevhid-i Sıfat: kulun kendi de dahil olmak üzere bütün olay ve olgularda Hakk’ın sıfatlarının tecelli ettiğini müşahede seyrine denir.

3) Tevhid-i Zat: kulun kendisi de dahil olmak üzere bütün olay ve olgular üzerinden Hakk’ı fiillerinde zuhurda bulma müşahede seyrine denir. Burada hususen belirtmek gerekir ki ahadiyeti ve vahidiyeti sebebi ile zat tevhid edilmez. Tevhid-i zat seyrinde Zat-ı Ahad’ın tavırları olarak fiillerinde zuhurda müşahede edilmesi söz konusudur.

Amelde tevhid mertebeleri:

1) Tevhid-i Ef’al: kulun ilahi ahlak üzeri fiillerde bulunmasına denir. Örnek: merhamet, cömertlik, affetmek, sevebilme, lkişileri suretleri üzeri değerlendirmeme, vb.

2) Tevhid-i Sıfat: kulun tevhid-i ef’al üzeri Hakk’ın sıfatları ile var olduğunun ve bu sıfatların Hakk ile kaim olduğunun bilincine gelmesine denir. Kul sıddikıyet üzeri Hakk ile sıfatlarında vuslat eder de veli makamına ererse eğer gözü, kulağı, ayağı, dili kalbinde tecelli eden Allah ile görür, duyar, yürür, konuşur ve anlar. Bu da tevhid-i sıfattır.

3) Zat: kul hakk’ın nurani tecellisinde kulluk perdesinden soyunur ve Hakk’a ererse eğer zat seyrindedir. Bu seyire özellikle tevhid seyri dememişlerdir çünkü tevhid kulun ademiyetinde, kulluk perdesinde gerçekleşir. Zat seyrinde tevhid olmaz çünkü Zat zaten kul ile birdir. Bu bağlamda “Biz ona şah damarından daha yakiniz” (Kaf, 16) ayetini yad ederiz.

Tevhid Mertebeleri ne demek? Paylaşın:
Sözlük

İsbât

Mahv sonucunda salikin doğru yolda olduğunun isbatı olarak, kötü huylarının yerine güzel ahlak ve diğer ibadetler üzeri oluşuna denir. Kulun isbâtı, güzel ahlak...

İsbât nedir?
Sözlük

Feda-i Can

Kulun Hakk için, O’nun dini ve sevdikleri için kendi canından muhabbetle feragat edişine feda-i can denir. Feda-i nefs ve feda-i candaki temel durum feragat etm...

Feda-i Can nedir?
Sözlük

Hak

Hak toprak, turab, gerçek olan varoluşun zorunlu gereksinimlerinden olan ihtiyaçlar anlamına gelir. Ehil için hak kavramı kimi durumda batılın zıddı olarak, ge...

Hak nedir?
Sözlük

Fahr-u Fakr

Fahr-u Fakr, genelde “fakrı övüncü olan” veya “fakrların övüncü olan” anlamlarında kullanılır. Fakr olmanın bir özelliği de Allah için yaptıkları her türlü iba...

Fahr-u Fakr nedir?
Sözlük

Esmâ

Esmâ isimler, adlar anlamına gelir. Kur’anda “ister Allah ister Rahman diye çağırın, en güzel isimler O’nundur” (İsra, 110) ayetinde belirtilen isimler ve “en ...

Esmâ nedir?
Sözlük

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır)

Hz. Ali’ye (kvc) Hz. Peygamber hakkında “Nasıldı?” diye sorarlar. Hz. Ali “Şahsını şahsı tanır” diyerek cevap verir. Hz. Ali’nin bu mükemmel sözü sufilerin dil ...

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır) nedir?
Sözlük

Gaybet

Sekrin fazlalığı, muhabbetin fazlalığındandır. Sekr hâlinde bulunan salikin ya sekrin cûşlarında ya da müşahede cezbesinde iken eşyanın kendisinden gayb oluşu, ...

Gaybet nedir?
Sözlük

Sarktı

Bunlar dahilinde “sarktı” olarak geçen bir mertebe vardır ki o da kulluk perdesinde bulundurduğu kuluna Hakk’ın ahadiyetindeki hiçbir şeye benzemeyen sonsuzluk ...

Sarktı nedir?
Sözlük

Sıddîkıyet

Allah’ın iradesi doğrultusunda, Allah’ın iradesine muhabbetle teslim olarak yaşayan, tevekkülde bulunan, Allah’a sadık, sadakat ve doğruluk ehlinin mertebe hâli...

Sıddîkıyet nedir?
Sözlük

İmanda Tazelenme

İmanda tazelenmei kulun kabz hâli sırasında gınâ’da iken Cenab’ı Hakk’ın kuluna himmet vermesi iledir. ...

İmanda Tazelenme nedir?