Tevhid Mertebeleri nedir, Tevhid Mertebeleri ne demek?

Tevhid mertebeleri fenâ seyrinde hem müşahedede hem de amelde yaşanan kulluk perdesi seyirleridir.

Müşahedede tevhid mertebeleri:

1) Tevhid-i Ef’al: kulun kendisi de dahil olmak üzere bütün olay ve olguların ilişkilerinin fiillerini Hakk’ın fiilleri (Fail-i Hakk) olduğunun müşahedesi hâline denir.

2) Tevhid-i Sıfat: kulun kendi de dahil olmak üzere bütün olay ve olgularda Hakk’ın sıfatlarının tecelli ettiğini müşahede seyrine denir.

3) Tevhid-i Zat: kulun kendisi de dahil olmak üzere bütün olay ve olgular üzerinden Hakk’ı fiillerinde zuhurda bulma müşahede seyrine denir. Burada hususen belirtmek gerekir ki ahadiyeti ve vahidiyeti sebebi ile zat tevhid edilmez. Tevhid-i zat seyrinde Zat-ı Ahad’ın tavırları olarak fiillerinde zuhurda müşahede edilmesi söz konusudur.

Amelde tevhid mertebeleri:

1) Tevhid-i Ef’al: kulun ilahi ahlak üzeri fiillerde bulunmasına denir. Örnek: merhamet, cömertlik, affetmek, sevebilme, lkişileri suretleri üzeri değerlendirmeme, vb.

2) Tevhid-i Sıfat: kulun tevhid-i ef’al üzeri Hakk’ın sıfatları ile var olduğunun ve bu sıfatların Hakk ile kaim olduğunun bilincine gelmesine denir. Kul sıddikıyet üzeri Hakk ile sıfatlarında vuslat eder de veli makamına ererse eğer gözü, kulağı, ayağı, dili kalbinde tecelli eden Allah ile görür, duyar, yürür, konuşur ve anlar. Bu da tevhid-i sıfattır.

3) Zat: kul hakk’ın nurani tecellisinde kulluk perdesinden soyunur ve Hakk’a ererse eğer zat seyrindedir. Bu seyire özellikle tevhid seyri dememişlerdir çünkü tevhid kulun ademiyetinde, kulluk perdesinde gerçekleşir. Zat seyrinde tevhid olmaz çünkü Zat zaten kul ile birdir. Bu bağlamda “Biz ona şah damarından daha yakiniz” (Kaf, 16) ayetini yad ederiz.

Tevhid Mertebeleri ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Sıbgatullah

Sıbga boya, renk anlamına gelir. Sıbgatullah ise Allah’ın boyası anlamında kullanılır. “Biz Allah’ın boyası ile boyanmışızdır, boyası Allah’ınkinden güzel olan ...

Sıbgatullah nedir?
Sözlük

Marifet

Marifet, bildiği şeye vakıf olma, hüner, ustalık mânalarına gelir. Mutasavvıflar hakikati bilmeye marifet demiş olsalar da hakikat zaten bilinmesi ile hakikatt...

Marifet nedir?
Sözlük

Kıble

Kulun yaşamında murad ettiği, akıbeti olacak ereğidir. Ereği Hakk olan, Hakk’a yaşamında rücu eden kul, niyeti Hakk’a varmak, O’nun ulvi sıfatları üzeri yaşamak...

Kıble nedir?
Sözlük

Veli

Veli sahip, malik, muhafaza eden anlamına gelir. Bu bağlamda veli Cenab’ı Hakk’ın sahiplenmesinde O’nun uluhiyet ve rububiyet sıfatlarının melikliğinde melâikes...

Veli nedir?
Sözlük

Dergah

Pir tekkesine dergah denir. Pirin irfan ve tasarrufu altında muhabbete erilen, zikir ve ibadet edilen; çile çıkartılmaya müsait nafile ibadet (hizmet) mekanlara...

Dergah nedir?
Sözlük

Dabbet-ül Arz

Yecüc ve mecüc anarşisinin sonucu dabbet-ül arz oluşur. Dabbe yürüyen mahluk, debelenen anlamına gelir. Dabbet-ül arz ise küre-i arzda debelenen en büyük mahlu...

Dabbet-ül Arz nedir?
Sözlük

Ebdal

Ebdal, abidden kinaye Hakk’a hizmetçi kula denir. Böylesi erenler derviş tabiatlı olup her an, Hakk’ın nurunun sevk edişi ile ihlasta Hakk’a hizmeti gözler ve ...

Ebdal nedir?
Sözlük

İmtihan

İmtihan denemek ve tecrübe etmek anlamındadır. Sufi dilinde imtihan Hakk’a iman eden kulun, iman etmesi sebebiyle imanındaki kararlılığın dertler ve hile-i rab...

İmtihan nedir?
Sözlük

Devir içinde Devir Var etmek

Veli kulun, zaman içinde farklı zamanlarda bulunabilme ve başka insanları da bulundurabilme nimetine denir. Ruh kuvveti ile birçok yerde bulunabilmeyi ve yaşay...

Devir içinde Devir Var etmek nedir?
Sözlük

Esma-i Hass

İnsanın üzerindeki melâike açılımında (ki bu ruh meleği veya Hakk’ın nurani tecellisidir) oluşan nurdaki kuvvet akışının salınımında melâikenin (enerji veya kuv...

Esma-i Hass nedir?