Hâl nedir?

Hâl durum, vaziyet, görünüş, tavır, suret, keyfiyet vb anlamlara gelir.

Bir şeyin sıfat ve fiilen bulunduğu içsel ve dışsal durumlarının tamamına hâl denir. Hakk’ın kendi sıfat, esma ve ayet tavırları da dahil olmakla beraber mahlukatın varoluş durumu Hakk’ın melâike tavırında faili olduğu fiillerden ibaret olduğu için her durum bir hâlden ibarettir.

Hakk için hâl, melâikesi ile fiilde olarak sıfat, esma ve ayet tavırlarında ilahi ahlakında bulunuşudur. Ayrıca zatında nuru ile bulunduğu dirilik ve şuurlu olma durumu da şahsının hâlidir.

Mahlukat için ise hâl, Hakk’ın ahlak tavırlarını melâike yoğunluğunda melekeler düzeyindeki varoluşsal biçimlenişlerinde yaşamaktır.

Sözlük

Vahdet

Vahdet birlik anlamına gelir. Ehl-i mutasavvuf için vahdet, Hakk’ın âlemlerdeki varlık seyrinde mahlukat ile bir olduğuna yorumlanır. Lakin Hakk’ın, şahsında ah...

Vahdet nedir?
Sözlük

Sultan

Sultan, güç ve hakimiyet sahibi imama denir. Tasarruf ve feraset kuvvetine sahip velilere sultan denir....

Sultan nedir?
Sözlük

Sıddîkıyet

Allah’ın iradesi doğrultusunda, Allah’ın iradesine muhabbetle teslim olarak yaşayan, tevekkülde bulunan, Allah’a sadık, sadakat ve doğruluk ehlinin mertebe hâli...

Sıddîkıyet nedir?
Sözlük

Emir Âlemi

Hakk’ın hüküm ve icra emrinde melâike tavrında bulunarak mevcudatı ikame, idare ve idame ettiği nurani tecelli bütününe emir âlemi denir. Emir âlemi arş-ı alâ,...

Emir Âlemi nedir?
Sözlük

Tecelli

Kalblere iman veren Hakk’tır. Hakk bir kalbe iman verir ise eğer, iman verdiği kalbe sahip kuluna, âlemlerin ve kulunun Hakk’ın kendisinin kendi varlığının sıfa...

Tecelli nedir?
Sözlük

İçtihad

Müslimlerin ferdiyette hayır bildikleri doğrultuda yapacakları işlerde istişare ve istihareleri sonucunda yapacakları işlerde doğru hükümler üzeri gayret etmele...

İçtihad nedir?
Sözlük

Mizan

Mizan terazi, ölçü anlamına gelir. Ehli tarafından mizan, Hakk’ın kâinatı belli bir ölçü üzeri kader ve kazada ikame, idare ve idame etmesi sıfatına işareten k...

Mizan nedir?
Sözlük

Bereket

Bereket bolluk, çokluk anlamına gelir. Tasavvuf ehli bereket silsilesi üzeri el tutma ile silsileden gelen feyz bolluğunun pirden, pirin muhabbeti coşkunluğund...

Bereket nedir?
Sözlük

Dergah

Pir tekkesine dergah denir. Pirin irfan ve tasarrufu altında muhabbete erilen, zikir ve ibadet edilen; çile çıkartılmaya müsait nafile ibadet (hizmet) mekanlara...

Dergah nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?