Mümkin nedir?

Mümkin, olabilen ya da olmayabilen ihtimaller için kullanılan bir kavram olsa da imkan dahilinde olan anlamı doğrultusunda kullanılır. İmkan ise mekandan kinaye hudus düzeyinde mevcudat bulan her türlü olay ve olgunun ilkeler bağlamında mümkinatı için kullanılır. Yani hadis ve hadiseler düzeyinde her türlü mümkin, ilkeler düzeyinde sonradan oluş mahiyetinde imkanlardan ibarettir.

Hususen belirtmek gerekir ki tasavvufta mümkin, ihtimaller bağlamında kullanılmaz çünkü itimaller tesadüfü çağrıştıran olabilirlikler mahiyetinde kullanılırlar. Her şey Hakk’ın takdiri üzeri mevcud buluyorken, ihtimal ve tesadüften bahsetmek imâna muhalefettir. İhtimal sadece bizler için ilkelerde hikmetine bağlı olarak fikir beyan etmekten ibarettir. Ama Hakk için ihtimallerde yani olabilirliklerde tavırlarda bulunduğundan bahsedilemez.

Sözlük

Vech

Salikin, Hakk’ı sıfat, esma ve ayette biçimlendiği tavırlarında ferasetinin yetkinliği ile müşahede edişinde beliren ilahi tavırlarının zuhur hâline vech denir....

Vech nedir?
Sözlük

Abduhu ve Resulu

Cenab’ı Hakk, Hz. Muhammed Mustafa efendimize miraçta “Malikliği ve nebiliği mi istersin, resullüğü ve kulluğu mu istersin?” teklifinde bulunur. Bu teklif sonuc...

Abduhu ve Resulu nedir?
Sözlük

Feyz-i Akdes

Akdes pak, arı, saf olarak kudsi olmaktır. Feyz-i akdes bu bağlamda sufiler tarafından, sufilerin arı olan nefsleriyle günahtan temiz olmaları sonucu noksandan ...

Feyz-i Akdes nedir?
Sözlük

Ciraç

Seyr-ü seferde salikin ahiretini yaşadığı miraç sonucunda sebep ve vesileler dairesi olan eşyanın tabiatı üzeri neden ve sonuç ilişkilerinde Hakk’ı sıfat, esma ...

Ciraç nedir?
Sözlük

Ta-i Zaman

Veli kulun kısacık zamanda bir çok iş yapabilme nimetine ta-i zaman denir....

Ta-i Zaman nedir?
Sözlük

Setr

Avam ehlinin Hakk’a masiva ile perdeli oluşuna örtülü, örtünen anlamında setr denir. Setr sufiler için ise başkalarının günah ve kusurlarını onlara ve dedikodu...

Setr nedir?
Sözlük

Vâkıf

Canı ve serveti ile Hakk’a beklentisiz olarak kendisini adayan tevekkül ehline denir. Vakıf, sıddiklerin yaşam biçimlerindeki ahlaklarına işaret eden manevi ünv...

Vâkıf nedir?
Sözlük

Ruhban

Hakk adına, Hakk’ın manevi ruhsat vermediği, kendi nefsi üzerinde din işlerine bakan kişilere ruhban denir. Mürşid-i kâmil “O kendi nefsinde (hevasından) konuş...

Ruhban nedir?
Sözlük

Zikir

Zikir anmak, hatırlamak, yad etmek anlamlarına gelir. Erenler için zikir, O’nu fikretmenin sonucunda ihsan ile hatırlamak, veçhelerinde müşahede etmek anlamına...

Zikir nedir?
Sözlük

Tefekkür

Kulun, bilinmeyi isteyen Hakk’ı şevk veya aşk ile derin düşüncede düşünmesi eylemine tefekkür denir. Tefekkür, Hakk’a şevk ile âşık kulun, Hakk’ın varlığını ve...

Tefekkür nedir?