Vücud nedir?

Vücud var olanın niteliksel ve niceliksel bulunduğu duruma denir. Var olanın varoluş sıfatları sebebi ile vücud durumuna varlık da denir.

Varlıkların bulunduğu vücud durumu, kaderleri olarak kendilerini beyan edişleridir. Varların vücudları, vücud sıfatları ve ilişkilerinin dillendirilişi de dilin başlangıcıdır. Zaten dil, olan bir şeyin dillendirilişinden ibarettir. Olmayan bir şeyi dilde biçimlemek ise inkar ve iftira düzeyinde yalandır. Bu bağlamda dil bilgi-bilimin temeli olsa da varlık-bilimsel olarak insanda biçimlenir.

Böylece vücud kavramsal olarak bilgi bilimin bir hususiyeti olarak varlık biliminin temeli olan dilde varlığın, vücud ve ilişkilerinde tanıtlanışıdır. Varlık-bilim ile bilgi-bilim dilde örtüşen, dilin sonucu olarak doğayı ve mekaniği anlamlandırmanın temeli olurlar. Bu da bilgi-bilimin dilde varlığı bilmenin yöntemleri olması, varlık-bilimin ise bilgi-bilim ile varlığı bilmek veya bilmeye çalışılmasıdır.

Bu bağlamda tasavvuf teolojisinde varlık-bilim Hakk’ın varlığını bilme, bilgi-bilim ise sıfat ve esmaların kavramsal düzeyi ile deneyim sonucunda Hakk’ı bilme anlamına gelir.

Tasavvufta varlık Hakk’ın şahsıdır; Hakk’ın şahsının vücud oluşu ise sonsuz ve nur olmasıdır.

Vücud olarak sonsuz nur, şahıs olarak varlık olan Cenab’ı Hakk’ın başlangıcı (evvel) ve sonu (ahir) yoktur; başlangıcı ve sonu olmaması ile sonsuz nur oluşunda eksilme olmadığından ezeli bakidir; ezeli baki olduğundan dolayı vahiddir; vahid olan sonsuz nur varlık oluşu ile diriliğinin şuurunda başkası ile beraber değil sadece kendisi ile kaim olan kayyumiyetinde hiçbir şeye benzemeden, kendinde varlık olarak Ahaddır; ahadiyeti ise mutlakiyetidir; mutlak Hakk varlığında ahaddır.

“Bunu nasıl biliyorsunuz?” denilecek olursa yani delil istenirse, bunu vahiy, hâtır, keşf ve yaşayarak deneyimlemenin sonucunda biliyoruz. Bu da ferdi zevktendir; kişilerin iman doğrultusunda kabul görür.

O’nun varlık sıfatlarını alimler altı sıfat üzeri sıralandırmışlardır.

1) Vücud Hakk’ın sonsuz ve sonsuzluğunda nur olması

2) Bekâ Sonu olmayan olarak kalıcı olması

3) Kıdem Evveli olmayan olarak her an hazır olması

4) Vahdet Vahidiyeti

5) Muhalefetün lil havadis Halk ettiği hiçbir şeye benzememesi

6) Kıyam bi zatihi Kendi varlığı ile kaim olması

Önceki sayfalarda anlatılan şahıs ve şahsın tavırlarını karıştırmamak gerektiğini belirtmiştik. Aynı bağlamda Hakk’ın vücudu ile, mevcud olanları bir birlerine karıştırmamak gerekir.

Sözlük

Temaşa

Salikin hayret ve hayranlık hâllerinde Hakk’ı mertebe, makam ve hâller üzeri muhabbetullahta müşahede etmesine temaşa denir....

Temaşa nedir?
Sözlük

Gavs-ül Azam

Gavs-ül Azam en büyük galip, yetiştirici, himmet edici anlamına gelir. Bu velinin görevi, mâna akışı ile bütün dünya işlerinin kader ve kaza çizgisi doğrultusun...

Gavs-ül Azam nedir?
Sözlük

Müslim

Müslim, Allah’ın iradesine ibadet ile toplumsal yaşamdaki ahlakın gerekliliklerini yaşayarak teslim olan abidin fiilde sıfat adıdır. Her abid İslam olarak sire...

Müslim nedir?
Sözlük

Gölgesiz

Gölgesiz hikmet lisanınca uzantısı olmamak demektir. Yani her şeyi Hakk’tan bilip hüsn-ü zann üzeri bakışımızla, olumsuzlamadan hadiseleri hikmetiyle görme ve k...

Gölgesiz nedir?
Sözlük

Amel

Niyetin, gayret üzeri kulun fiilinde belirmesi işine amel denir. Kulun niyeti ihlâs üzeri güzel ise niyetinin akıbeti olan ameli de güzel olur. Dinimiz iman ve...

Amel nedir?
Sözlük

Vesvese

Vesvese şüphe, tereddüt hâllerini doğuran, nefsi zihinde ikna edebilecek her türlü kuruntu ve aslı olmayan ihtimale denir. Aslı olmayan ihtimaller, nefsi şüphe...

Vesvese nedir?
Sözlük

Nefes

Kabz ve bast tecellilerinde, kulun Hakk ile varlık bulmasına sebep her türlü tecelliye nefes denir. Nefes iki hâl üzeri gerçekleşir. Bunlar; Hakk bir taraftan ...

Nefes nedir?
Sözlük

Şe’n (Tavır)

Her şey Hakk’ın tecellisindeki varlık seyri biçimleridir. Hakkın varlık seyrinde melâikeleri üzeri sıfat, esma ve ayet biçimlenişlerinde tavırlarda Her şey Hakk...

Şe’n (Tavır) nedir?
Sözlük

Kutb-ül İrşad

Kutb-ül İrşad, irşad ile vazifeli, zamanının mürşid-i kâmilidir. Peygamberin nübüvvet varisidir. Yüz sene, dörtyüz sene ve bin sene mücedditleri bu makamda kara...

Kutb-ül İrşad nedir?
Sözlük

Kâmil

Kâmil, kemâlden kinaye eksiksiz, tam, kusursuz ve mükemmel olan anlamlarına gelir. Ehil için kâmil, sufinin fıtratı gereği bağlı olduğu meşreb üzerinden Hakk’a...

Kâmil nedir?