Hazret-i Hamse nedir, Hazret-i Hamse ne demek?

Ehil olan erenler, Cenab’ı Hakk’ın alemler düzeyinde tecellisini beş hazrette sınıflandırmışlardır. Bunlar:

1) Gayb-ı Mutlak: hahud ve lahud katları olarak Cenab’ı Hakk’ın zati alemi (indillah),

2) Ceberrut alemi: Melâike-i illiyun (mela-i nokta)

3) Melekut alemi: sureten nurdan biçim bulmuş melâike alemi (kavil alemi de denilir). Hususen belirtmek gerekir ki bu alem ayan-ı sabiteler alemidir

4) Mülk alemi: kimi erene göre mülk alemi bulunduğumuz görüntüler alemidir, kimine göre ise melâikenin melekeler düzeyinde tavırlar sergilediği kuvvetler alemidir,

5) İnsan-ı Kamil: Bütün alemlerin cemi ve Cenab’ı Hakk’ın zatı üzeri varlık bulması sebebi ile bütün alemlerin zatı olunan varlık mertebesi.

Erenler her ne kadar alemleri hazretler düzeyinde beş şıkta toplamış olsalar da, alemleri beş şıkta toplamanın yeterli olmadığı kanaatindeyim. Bu kitapta alemleri sekiz başlık altında sınıflandırdığımızı da hususen belirtmek yerinde olur. Ayrıca belirtmek gerekir ki ehli olmayan kişiler, yukarıda belirtilen hazretler için yanlış tanımlamalarda bile bulunmuşlardır. Örnek olarak ayanı-ı sabiterin ceberrut aleminde olduğunu beyan edenleri gösterebiliriz. Belirtmek gerekir ki görünen alemlerin yasalar üzeri cebriyette varolması sebebiyle görünen alemlere ceberrut alemi diyenler de vardır. Bu da hususen ehil olanların zevkleri dolayısıyla oluşan farklı görüşleri sebebiyledir.

Hazret-i Hamse ne demek? Paylaşın:
Sözlük

İman

Allah’ın varlığından ihlâs ile emin olunan manevi hâl durumudur. İman, iman-ı gaybi ve iman-ı şuhudi olmak üzere iki durumda İslam olanda görünür. İman-ı gaybi...

İman nedir?
Sözlük

Hatm-i Meratip

Tasavvuf hâl, makam ve mertebe basamaklarında (miraç ve ciraç) salikin seyr-ü seferini, meşrebi üzeri kendine özgün biçimde bitirmesine (hatim etmesine) hatm-i ...

Hatm-i Meratip nedir?
Sözlük

Hak

Hak toprak, turab, gerçek olan varoluşun zorunlu gereksinimlerinden olan ihtiyaçlar anlamına gelir. Ehil için hak kavramı kimi durumda batılın zıddı olarak, ge...

Hak nedir?
Sözlük

Halîl

Dost anlamına gelir. Evliyaullahın Hakk’a muhabbet ve gayretleri sonucunda vardıkları velilik makamıdır. ...

Halîl nedir?
Sözlük

Zikir

Zikir anmak, hatırlamak, yad etmek anlamlarına gelir. Erenler için zikir, O’nu fikretmenin sonucunda ihsan ile hatırlamak, veçhelerinde müşahede etmek anlamına...

Zikir nedir?
Sözlük

Vahdet

Vahdet birlik anlamına gelir. Ehl-i mutasavvuf için vahdet, Hakk’ın âlemlerdeki varlık seyrinde mahlukat ile bir olduğuna yorumlanır. Lakin Hakk’ın, şahsında ah...

Vahdet nedir?
Sözlük

Havass İlmi

Havass hassalar, keyfiyetler ve hususiyetler anlamına gelir. Tasavvufta ilim olarak havass, manevi tesir için uzlet, riyazat veya i’tikafta okunan esma, ayet v...

Havass İlmi nedir?
Sözlük

Nafile İbadet

Nafile, nafi (menfaatli, yararlı, faydalı) kökünden kinaye mecburiyet olmadığı hâlde fazladan yapılan işe denir. Bu bağlamda nafile ibadet ise farzlar haricinde...

Nafile İbadet nedir?
Sözlük

Temaşa

Salikin hayret ve hayranlık hâllerinde Hakk’ı mertebe, makam ve hâller üzeri muhabbetullahta müşahede etmesine temaşa denir....

Temaşa nedir?
Sözlük

Kıble

Kulun yaşamında murad ettiği, akıbeti olacak ereğidir. Ereği Hakk olan, Hakk’a yaşamında rücu eden kul, niyeti Hakk’a varmak, O’nun ulvi sıfatları üzeri yaşamak...

Kıble nedir?