Adalet nedir, Adalet ne demek?

Anlatılanlar doğrultusunda genel anlamda adalet, başta mahlukatın varoluş hakkı olarak onların ikame ve idare haklarının verilişi, süreçte mahlukatın idame haklarının verilişinin sonuçta ise mahlukatın ikame, idare ve idame haklarının verilişinin yaşantısal sonucu yaşadıklarının hükmünün verilişidir. Bu da varın varoluşuna sebep her şeyin hakkını iade edişidir. Bu da “her şey aslına rücu eder” ilkesi gereği mealen “her şey Bize döndürülür” (Enbiya, 35) ayetinin tecellisinin sonucu olarak “her nefs ölümü tadacaktır” (Enbiya, 35) ayetinin hüküm tecellisidir. Böylece adalet hüküm itibarıyla bu âlemde ölümde sonuçlanır; eş deyişle ölüm adaletin sonucudur. Bu da sünnetullahtaki adalet seyrini rahman (kapsayıcı olan genel merhamet) sıfatına bağlı olarak tezahürüdür. Ölümün kendisi varoluş hakkının iadesi mahiyetinde vefadan kinaye erenler tarafından vefad (vefad etti) kavramı ile de zikredilmiştir.

Rahim sıfatına bağlı olarak adalet sıfatının tecellisinde ise ahlakullah tavırları görünür. Herkes bağlı olduğu esma-i hassının hüküm seyri ne ise, bu seyrin sonucu olarak Hakk’ın esma ve sıfat tecellisinin hükmüyle karşı karşıya kalır. Adalet ile yaşayan adalet ile muamele görür. Merhametle yaşayan merhametle muamele görür. Kahr sıfatı ile yaşayan kahr sıfatı doğrultusunda muamele görür.

Aslında adalet Hakk Teâla’nın sünneti ve ahlaki tavırlarının oluşumunun bağlayıcı tavır biçimidir. Halkiyet ve yaşam, adalet sıfatında biçimlenerek gerçekleşir. Bu sebepten dolayı halifetullah olan insanlığın halkiyeti adalet sıfatında biçimlenir. Bütün maddi ve manevi yaşantısı ise adalet sıfatında sonuçlanır.

Bu sebepten dolayı insan ilahi adalette karşılığı olan, lakin dünya yaşantısında karşılığı yokmuş gibi görünen adaletsizliğin sonucu olarak bireysel olarak vicdanen toplumsal olarak da hukuken yasalar üzeri tavırlarda olarak haklar üzeri yaşamını biçimler. Eğer insanlık için adaletin olmadığı bir zaman olursa, insanlık kendine zulmü ile şerri yaşar ve sonuçta ilahi adaletle yüzleşeceği başlangıcı olan vakt ile karşı karşıya kalır. Bu da Kur’anda helak edilen kavimlerle örneklendirilmiştir. İnsanlık kötülüğün karşıtı olan iyiliği, sadece kötü davranışlarda bulunuşuyla yitirdiğinde manevi nedenselliğini de yitirmiş olduğundan dolayı helak olmanın vaktiyle yüzleşmek zorunda kalır.

Adalet ne demek? Paylaşın:
Sözlük

İrşad

Taliplerin, Hakk’ın varlığından yana hakikatten haberdar edilmesinin, Allah’ın ahlakı ile ahlaklanmasının doğru yolunda yaşamaya sevk edilmelerine irşad denir. ...

İrşad nedir?
Sözlük

Doğuşat

Kalbe nuru ile tecelli eden Hakk’ın, hikmet bilgisi olarak kulundan feyz vermesi sonucunda, feyz verdiği kulu ve feyzden nasiplenenleri irşad edişi varidatların...

Doğuşat nedir?
Sözlük

Risalet

Risalet, birisini bir vazifenin yerine getirilmesi veya bir şeyi tebliğ etmesi için birilerine veya bir yere gönderilmesine denir. Nebi için risalet, nebinin v...

Risalet nedir?
Sözlük

Efrad

Efrat, ferdler, askerler anlamında kullanılır. Sıddik olan, kendini Hakk’a vakfetmiş, ferdiyette Hakk’ı bulan velilere efrad denir. Evliyanın büyüklerindendirl...

Efrad nedir?
Sözlük

İcad

İcad mevcuda getirme, bir şey oluşturma sonucunda meydana getirme anlamlarına gelir. Ehlince icad, Hakk Teâla’nın zatı ile sıfat ve esma tavırlarını ve bu tavı...

İcad nedir?
Sözlük

Aşkın

Aşkın kavramı felsefede kullanılan, tasavvufta kulanılmayan bir kavramdır. Lakin tasavvufta tanzih ve teşbih görüşünün temel taşı esma düzeyinde Hakk’ı işaretti...

Aşkın nedir?
Sözlük

Kadim Bilgelik

Kadim bilgelik tasavvufta kullanılan bir kavram olmasa da erenlerin irfan düzeyindeki bilgeliklerini anlamlandırmak adına irdelemek gerekir. Hakk nuru ile nurla...

Kadim Bilgelik nedir?
Sözlük

Cûş

Salikin kimi zaman muhabbet hâli sebebi ile kimi zaman ise cehri (sesli) yapılan zikirler sebebi ile içi içine sığamıyormuşcasına coşkunluk göstermesi hâllerine...

Cûş nedir?
Sözlük

Kürsi-i Âlâ

Algı düzeyinde yerleri, kuantum düzeyinde gökleri kucaklayan insanın Hakk’ın varlık mekânı olmasına sebep veren en temel Hakk kapısı olan beynimize kürsi-i âlâ ...

Kürsi-i Âlâ nedir?
Sözlük

Niyet

Kulun kıble edindiği Hakk’a, bütün amellerinde Hakk için olması fikri ile sireten yöneliş durumudur....

Niyet nedir?