Suret nedir?

Suret biçim, görünüş, dıştaki görünüş şekli vb mânalara gelir.

Aslında ise suret, belli sıfatlar (nitekil, nicelik) üzeri mevcudatın görünüş biçimleridir. Bu bağlamda suret varoluşu ile beraber mekansallığa sebep olarak mekanda biçimleniş ve bu biçimlenişin sonunda sıfatlarda algılanışı ile görünürde olan mevcudiyet biçimine denir.

Erenler için suret Hakk’ın adalet üzeri Hak sıfatı ile varları varlığında halk edişi ile ikame edişi biçimlerine denir. Her mahlukun bulunduğu suret onun varoluş hakkı olan biçimidir (kader-i mutlak). “Suretler Hakk’ın görünüş biçimleridir” diyen erenler olsa da, suretler Hakk’ı değil kendilerini gösterdiklerinden dolayı Hakk Teâlâ’nın müşahede edilmesine manidirler.

Hakk Teâlâ’yı suretler olarak değil suretlerde suretlerin ilişki bütünündeki fiiller üzerinden müşahede edebiliriz. Bu da Hakk Teâlâ’nın bizlere iman vermesi ile mümkündür. İmanımız yoksa eğer suretler içinde bir suret olarak küre-i arzda görür ve sonuçta bir kayıt gibi siliniriz.

Suretlerin değişken ve sonlu olması zorunludur. Eğer bu zorunluluk olmasa idi yaşam ve devretmeden bahsedemezdik. Çünkü görünür âlemlerde mahlukat, suretleri üzeri bağlı oldukları meşreblerine, aslına rücu etme düzeyinde devinir. Böylece her suret kâinattaki devri daim ile başka suretlerin varoluşunun başlangıcı olur. Ve yok oluşu ile başka varlıkların suretleniş düzeyinde varoluşlarına sebep olur. Suretlerdeki değişim üzerinden Hakk Teâlâ rububiyet ve uluhiyet seyrinde bulunur.

Suret verme Hakk Teâlâ’nın vücud sıfatında sonsuz, ve nurunun şahsında ahad oluşu ile şekilsiz olması sebebi ile nurunun kendinden coşkunlukla melâike tavrında bulunmasının sonucudur. Hakk Teâlâ bu zorunluluk sebebi ile suretsizliğinin ilkeselliğinde halk etmenin “suretsiz olmaz” ilkeselliğinde varlık tavırlarında bulunur. Suretler Hakk’ın şahsi değil Hakk’ın varlık tavırları olarak görünüş biçimleridir.

Şunu da hususen belirtmek gerekir ki melekler var edildikleri ortamda suretlerinde sabit lakin bulundukları suretlerde melâike tavırlarında Hakk’ın takdiri ile değişkendirler. Cennette insan yaşamı da bu biçimde gerçekleşir.

Sözlük

İlm-i Huzuri

İlm-i huzuri, başta ebeveynlerden, yaşamda ise öğrenme melekesi ile başta ebeveynlerle süreçte ise mevcudattaki her türlü öğrenim ve eğitim sonucu olarak edindi...

İlm-i Huzuri nedir?
Sözlük

Murad

Hakk’ın kendi hususi muhabbeti ile kendine dilediği kullarına denir. Müridler de Hakk’ın muhabbeti sebebi ile Hakk’a muhabbet etmelerinden dolayı bir nevi mura...

Murad nedir?
Sözlük

Zühd

Dünya işleri ve menfaatlerinden uzaklaşarak sufilerin nefsani arzu ve isteklerinden kurtulmaya çalışmaları ve kendilerini ibadete vermelerine zühd denir. Bu ba...

Zühd nedir?
Sözlük

Gayb

Yukarıda anlatılan doğrultuda Allah’ın gayb oluşunu anlamlandırırsak, algı düzeyinde sünnetullah sebebi ile eşya ve eşyanın tabiatına şahid olduğumuzdan dolayı ...

Gayb nedir?
Sözlük

Tecelli

Kalblere iman veren Hakk’tır. Hakk bir kalbe iman verir ise eğer, iman verdiği kalbe sahip kuluna, âlemlerin ve kulunun Hakk’ın kendisinin kendi varlığının sıfa...

Tecelli nedir?
Sözlük

Müşrik

Hakk’a ve O’nun hakikatine muhalefeten O’na kendi nefsinin beceri ve fiilleri üzeri nefsini, her hangi bir kâinat olgusunu, meleği, cinleri veya kendi elleri il...

Müşrik nedir?
Sözlük

Garib

Gurbette olup da kimsesiz olan yabancıya garib denir. Gariblik saliğin, ruhani ve nurani tecelliler sebebi ile kabz hâllerinde iken ruhaniyeti ile bakışında bed...

Garib nedir?
Sözlük

Neş’e

Hikmet üzeri kulun Hakk’ı irfanı ile müşahede etmesinin huzur hâlinden sonraki sevinç hâlidir. İrfan sonucunda hakikat bilgisi üzeri hikmette bilmek, başka bir ...

Neş’e nedir?
Sözlük

Şımarıklık

Hakk’ın varlık verdiği herhangi bir durum üzeri (güzellik, mal, mülk, mevki, şöhret, ilim, kudret vb) kişinin Hakk’tan cüda, kendine ben-merkeziyetçi olarak Hak...

Şımarıklık nedir?
Sözlük

A’yân-ı Sabite

Ayân aşikar, beli, görülebilen anlamlarına gelir. Ayan-ı sabite ise görünür olan mahlukatın varoluşunun asli nedeni olan, ulvi âlemdeki sabit (duran değişmez o...

A’yân-ı Sabite nedir?