Suret nedir, Suret ne demek?

Suret biçim, görünüş, dıştaki görünüş şekli vb mânalara gelir.

Aslında ise suret, belli sıfatlar (nitekil, nicelik) üzeri mevcudatın görünüş biçimleridir. Bu bağlamda suret varoluşu ile beraber mekansallığa sebep olarak mekanda biçimleniş ve bu biçimlenişin sonunda sıfatlarda algılanışı ile görünürde olan mevcudiyet biçimine denir.

Erenler için suret Hakk’ın adalet üzeri Hak sıfatı ile varları varlığında halk edişi ile ikame edişi biçimlerine denir. Her mahlukun bulunduğu suret onun varoluş hakkı olan biçimidir (kader-i mutlak). “Suretler Hakk’ın görünüş biçimleridir” diyen erenler olsa da, suretler Hakk’ı değil kendilerini gösterdiklerinden dolayı Hakk Teâlâ’nın müşahede edilmesine manidirler.

Hakk Teâlâ’yı suretler olarak değil suretlerde suretlerin ilişki bütünündeki fiiller üzerinden müşahede edebiliriz. Bu da Hakk Teâlâ’nın bizlere iman vermesi ile mümkündür. İmanımız yoksa eğer suretler içinde bir suret olarak küre-i arzda görür ve sonuçta bir kayıt gibi siliniriz.

Suretlerin değişken ve sonlu olması zorunludur. Eğer bu zorunluluk olmasa idi yaşam ve devretmeden bahsedemezdik. Çünkü görünür âlemlerde mahlukat, suretleri üzeri bağlı oldukları meşreblerine, aslına rücu etme düzeyinde devinir. Böylece her suret kâinattaki devri daim ile başka suretlerin varoluşunun başlangıcı olur. Ve yok oluşu ile başka varlıkların suretleniş düzeyinde varoluşlarına sebep olur. Suretlerdeki değişim üzerinden Hakk Teâlâ rububiyet ve uluhiyet seyrinde bulunur.

Suret verme Hakk Teâlâ’nın vücud sıfatında sonsuz, ve nurunun şahsında ahad oluşu ile şekilsiz olması sebebi ile nurunun kendinden coşkunlukla melâike tavrında bulunmasının sonucudur. Hakk Teâlâ bu zorunluluk sebebi ile suretsizliğinin ilkeselliğinde halk etmenin “suretsiz olmaz” ilkeselliğinde varlık tavırlarında bulunur. Suretler Hakk’ın şahsi değil Hakk’ın varlık tavırları olarak görünüş biçimleridir.

Şunu da hususen belirtmek gerekir ki melekler var edildikleri ortamda suretlerinde sabit lakin bulundukları suretlerde melâike tavırlarında Hakk’ın takdiri ile değişkendirler. Cennette insan yaşamı da bu biçimde gerçekleşir.

Suret ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Havas-ül Havas

Zuhur makamına gelen ve marifetullah üzeri mevcudiyetlerinde yaşayan arif bi-llahlara denir. ...

Havas-ül Havas nedir?
Sözlük

Sulh (Barış)

İradelerin bir biri ile örtüşmesi sonucunda karşılıklı anlaşmaya sulh denir. Tasavvufta sulh, kulun kendi iradelerinde ilkeli oluşu (Hakk’a iman hâli) ile Hakk’...

Sulh (Barış) nedir?
Sözlük

İstidad

İstidad bir şeyin kabulune ve kazanılmasına olan fıtri meyil, kabiliyet, akıllılık, anlayışlılık ölçüsüdür. Bu bağlamda istidad bir şeyi alabilmeden, edinebilme...

İstidad nedir?
Sözlük

İlm-i Ledûn

Allah’ın esrar-ı gaybisinde her şeyin ilmini bilen alim olarak, bilgisini istediği kadar ve istediği biçimde nurani tecelli ile kulunun kalbinde vuku ettirmesi ...

İlm-i Ledûn nedir?
Sözlük

Kur’an

Bütün âlemlerin mertebeleri, hâlleri ve makamları ile zikredildiği, hak ile batılı birbirinden ayıran furkan oluşuyla hikmet üzeri okunan kitap olmasıyla insand...

Kur’an nedir?
Sözlük

Riyâzat

Bedende Hakk nurunun tecellisi, nefsin Allah’ın ahlakı ile ahlaklanması, aklın daha rahat tefekkür edebilmesi, nefsin riyada kırılarak Hakk’a rücu etmesi için b...

Riyâzat nedir?
Sözlük

Şeriat

Şer emir ve yasaklar gibi hükümleri yerli yerine koymak, bir konuyu kendi bağlamında açmak, anlamlandırmak, başka hükümler doğrultusunda emir ve yasakların sını...

Şeriat nedir?
Sözlük

Resul

Haberci, elçi kitap ve şeriat sahibi peygamberin sıfat hâline resul denir. Resul kavramı her ne kadar yukarıda anlatılan mânada kullanılsa da, ilahi esmasının (...

Resul nedir?
Sözlük

Muhabbet

Sevgi, sevmek mânalarına gelen muhabbet sufinin özü itibarıyla Hakk’a meyletmesi ve sohbetinde bulunması anlamını taşır. Muhabbet iki hâl üzeridir. Bunlar: 1)...

Muhabbet nedir?
Sözlük

Huşû

Korkudan oluşan çekinme ile edepte, muhabbetten kaynaklanan rağbetin sonucunda sakinede Hakk’ın huzurunda O’nu gözlemenin hâline huşû denir. Huşû edebin bir cüz...

Huşû nedir?