Ben nedir?

Bütün amellerin insanda anlatılan doğrultuda cem’ edilişi sonucu, insanın nefs-i natıka olarak hepsine aşkın bulunduğu varoluş durumu, ben olmaklığıdır. İnsan ben olmaklığı ile herşeye aşkın bir durumda, her şeyin miraç ettiği ve sonuçta her şeyin üzerinde ben olması hâli üzeri dillendiği benliğe sahiptir.

Bu babta “iki elimle yarattım” ayetini ve Hz. Ali’nin “İnsan âlemlerin dürülmüşüdür” kelamını hususen yad etmek ahd-ü vefanın gereğidir.

İnsan ben olmaklığında eşyaya tabi ise Hakk’a cudadir. Bu düzeyde insan Hakk’ın melâikesi ile ulvi sıfatları tavırlarının iz düşümü (gölgesi de denilebilinir) olan mevcudatı ile kendini var bilmesinin zannındadır.

Alemler Hakk’ın ilim sıfatının tecellisidir. Bir mevcudiyetten bahsediliyorsa, mevcudun varoluş bilgisi olan ilimden bahsediyoruzdur. İnsan da halk edilişin mevcudiyetinde bütünsel bir akıl oluşunun sezgi, duygu ve düşünce melekelerinin irade melekesine içkin dışlaşmasında “Ben”dir ve insan benliği ile sadece ilimden ibarettir. Öğrendiğimiz her şey, iradeye ve meşreblerimize içkin olarak özgünleşmesi sonucu benliğimizde noktalanır.

Böylesi ben olmaklığımızda ademlerizdir (yokluk). Ve bu ben olmaklığımızda zıll iken, Hakk’ı kendimizde dirilikte, hayy sıfatı ile benliğimizde ulvi tavırlarda bulunuşu ile buluruz. Bu da “Ben olan Ben”den gelişimizdir. Bu kelamda dikkat edilmesi gereken Hakk’ın Hz. Musa’ya “Ben Senim” dememiş olmasıdır çünkü Hz. Musa kulluk mertebesinin ben olmaklığında Hakk’ın ulvi sıfatlarının temsilcisi olarak, “Ben” olanın benliğini ikilikte yaşamaktadır, bütün kullar gibi.

Benden kurtulup “Ben olan Ben”de var olmak ise vuslat mertebesinin sonucu olan vakt ile mümkündür. Gölgeler vadisinde isek eğer, Hakk’ı “Ben olan Ben” olarak O’nu benliğimizde ulvi sıfatları üzeri yaşayacağız.

Ben olmamızın sonucunda insan olarak bizler, Hakk’ın bütün varlık sıfatlarının bizde karakterize olmasının iz düşümünde, O’nun sureti üzeri yaratılmışızdır. Bu babda “İnsanı kendi suretim üzeri halk ettim” hadis-i kudsisi ve “Allah insanı kendi sureti üzeri yaratmıştır” hadis-i şerifini yad etmek gerekir.

Benliklerini Hakk’ın şahsı zannedenlere, anlatılanlar doğrultusunda önce benliklerinin yokluğunu görmelerini, böylece şahsında nuru ile “Ben” olan Hakk’a vuslat etmeleri gerektiğini vurgulamak gerekir. Eşya ile ben olan, eşyadır, nasıl Hakk olsun! Firavunlar ve Nemrutlar da eşya ile ben olmanın ilahlık davasındadırlar; akibetleri de eşyanın fani olan akibeti ile aynı oldu.

Kalb olan insanın iç ve dış göklerde bütünsellikte halk edildiğini söylemiştik.

Sözlük

Kabz

Kabz tutma, sıkma anlamına gelir. Kulun dünyevi ve manevi dertlerinden dolayı acı, eziyet sonucu sıkıntıda göğsünün daralması hâline kabz denir. Kabz ayrıca hât...

Kabz nedir?
Sözlük

Muhabbetullah

Tecelli-i berki ve bütün yakinlik makamlarında kul, Hakk’ın varlık seyrini her hangi bir ilahi tavrı üzeri müşahede edebilir. Lakin tecelli-i zati üzeri devamlı...

Muhabbetullah nedir?
Sözlük

Ruh

Ruh, bilgisi Allah katında olan hakkında Allah’ın bildiğinin dışında, mevcudiyetinin bilgisini bilenin bulunmadığı Hakk hazinesinin sırlı mücevheridir. Bilinmed...

Ruh nedir?
Sözlük

Gönül

İnsan, kalb oluşu mertebesinde şekilsiz olan melâike hâli ile bağlı olduğu meşreb tecellisinde vechelendiği hâl üzeri gönüldür. İnsan kalb mertebesi üzeri gönü...

Gönül nedir?
Sözlük

Vakfetmek

Kulun Hakk’a kendisini adaması ve tevekkülü ile Hakk’a hizmette (ibadet) gayret, mücadele, mücahede ve cihad etmesiyle kendisini, karşılığını beklemeden Hakk’a ...

Vakfetmek nedir?
Sözlük

Kutb-ül Cihan

Ahlakı üzeri âleme salına nur ile zamanın otoritesini ve ahlakını oluşturan veliye Kutb-ül Cihan denir. Ve genel olarak Hz. Musa meşrebi üzeri olurlar; bir yönl...

Kutb-ül Cihan nedir?
Sözlük

Nücema

Necim yıldız anlamına gelir. Dinin nüceması dinin yıldızları olarak, dine imam düzeyinde hizmetleri ile, hizmetlerinde Hakk’ı bulan velayet ehline denir. Bu eh...

Nücema nedir?
Sözlük

İrfan

İrfan, kulun kalbinde Hakk’ın nurani tecellisi sonucu bulduğu gerçeklik bilgisinde (hikmet bilgisi) bilmenin zevkinde olduğu hikmete vakıf olma kadim bilgisidir...

İrfan nedir?
Sözlük

Hanifilik

İslam her ne kadar toplumsal düzeyde şartlar ile biçimlenerek sureten ümmet olarak toplumsallıkta fıtrat dini olsa da, insan fıtratının sireti gereği hanifik ta...

Hanifilik nedir?
Sözlük

İlham

Kulun kalbinde nurların tecellisi sebebi ile kendinde bulduğu, gerçekliği olan bilgilenimlerdir....

İlham nedir?