Nefs-i Natıka nedir, Nefs-i Natıka ne demek?

Nefs-i natıka, gönül olan insanın irade üzeri vechelenmesinin tavır hâllerinden dolayı kendisine verilen kavramsal bir sıfattır.

İnsan bağlı olduğu meşreblerin hâllerini irade melekesi üzeri biçimlenişleri ile kendinde bulur ve onları iradesi üzeri kendisi olarak yaşamında yaşayarak dillendirmiş olur (içselleştirme ve özgünleştirme). Böylesi “dillen dirilen” yaşamda iradenin “dillendirildiği” şahıs tavrı ile insana nefs-i natıka denir. Yani konuşan şahıs denir.

İnsan varolduğu meşreblerin hâli üzeri varolduğu için kendi varlığı ile var olamamanın acziyetinde yokluktadır çünkü bir varın varlığı başka bir varın varlığı ile ise, var edici varlık onun asliyetidir. Kendisi de onun zılli (gölgesi) olarak bir iz düşümünden ibaret yokluktadır.

Lakin gölgeye nasıl insan denilemez ise insana da asli varlığı olan Hakk’tır denilemez. Bu sebepten dolayı insanın nefs-i natıka olarak varlığına adem (yokluk) denir. İnsan nefs-i natıka oluşunda kendini dilde ve hâlde ben olma noktasında bulunarak tavırlarda tanıtlar. Tasavvuftaki temel amaç ise nefsimizin bu yokluk hâlinden kurtulup Hakk’ın varlığı ile marifetullahta varlık bulmaktır.

Hakk’ın varlığı ile varlık bulmak da biz kendi iradelerimizin ve fikirlerimizin dillendirilmesinde bulunmayız. “O nefsinden söylemez” ayetinin tevil mânası tecellisi hükmü ile Hakk’tır bizden iradesini şahsının tavırlarında dillendiren. Böylece kul, Hakk ile Hakk’ın irade ve ulvi sıfatlarının tavırları ile dillen dirilmiş olarak ikinci bir yaratılış olarak gönülde Hakk’ın nuru ile dirilerek yeniden doğar. Yanlış anlaşılmaması adına belirtmek gerekir ki Hakk’ın nuru ile iradesi doğrultusunda sıfatları tavrında dirilen kul üzerinden Hakk’ın doğurma sıfatının olduğu anlaşılmamalıdır. Bu Hakk’ın gönül üzerinden kulunu kendisi ile dillendirişiyle halk etmesidir. Ayrıca belirtmek gerekir ki kişinin kendi iradesi doğrultusunda nefs-i natıka oluşu dahi yukarıda anlatır olduğumuz gönülde yaratılışın zılli bir tecelli biçimidir.

Nefs-i Natıka ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Derya Kurmak

Erenlerin kâinattaki ay, ateş, su, resim veya parlak ve düz objeler üzerinden ilm-i havassta zikirleri üzeri irade ettiklerinin kader ve kazasını görmeye çalışm...

Derya Kurmak nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?
Sözlük

Kürsi-i Âlâ

Algı düzeyinde yerleri, kuantum düzeyinde gökleri kucaklayan insanın Hakk’ın varlık mekânı olmasına sebep veren en temel Hakk kapısı olan beynimize kürsi-i âlâ ...

Kürsi-i Âlâ nedir?
Sözlük

Huruf-u Mukatta

Mukatta, bitişik olmayan, ayrı anlamına gelir. Huruf-u mukatta ayetlerden harf olma düzeyinde bağımsız olarak, içerdikleri anlam itibarıyla ayetlerle bağıntılı ...

Huruf-u Mukatta nedir?
Sözlük

Temkin

Sufinin seyr-ü seferinde vuslat sonucu kendisinde oluşan mutmainlik ve zühd-ü takvası sebebi ile sebep ve vesile dairesinde karşılaştığı olay ve olgulara karşı ...

Temkin nedir?
Sözlük

Sufi

Yünden elbise giyen derviş kişiye sufi denir. Lakin yünden elbise kalın ve koruyucu olması remziyeti ile çağdaş sufilerin, dünyada zühd ile korunmaya ve şöhrett...

Sufi nedir?
Sözlük

Ahd-ü Vefa

Dervişin tövbe ahdinden sonra Hakk’a olan muhabbetinde sebat ile devam etmesine ahd-ü vefa denilebilinir. Lakin ahd-ü vefa, cennete Cenab’ı Hakk’ın ruhlara “B...

Ahd-ü Vefa nedir?
Sözlük

İblis

İblis, Hakk’ın varlığına tamamen örtük, kendi nefsine zulüm edendir. Yalan libası (elbisesi) giyene iblis denildiği de olmuştur. Şeytanlık ahlaken üç temel üze...

İblis nedir?
Sözlük

Akıl

Aklı bağ kurma veya ilişkilendirme mânasına gelir. Farklı hususiyetleri, farklılıkları üzerinden ilişkilendirme sonucu fikir edinme veya görüş edinme eylem mel...

Akıl nedir?
Sözlük

Fark-ı Evvel

Kulun bir pire biat etmeden önceki iman-ı gaybi düzeyindeki imanı ile ilmen yakin Hakk’ın varlığına iman edişi hâline denir. Böylesi bir durumda kul doğrudadır...

Fark-ı Evvel nedir?