Peygamberler nedir, Peygamberler ne demek?

Peygamberler, bulundukları mertebenin melâikelerinin kendi üzerlerinde meleke oluşlarının ve bu meleke hâli üzeri insanın Hakk’a yükselişinin basamakları olarak her insanda örtük arketipleri, seyr-i sefer sonucu açılan sıfat, huy ve ahlak yaşantısının ilkeleridir. Bu düzeyde ilkelerin biçimlenişleri insanlığın peygamberler meşreblerini oluşturur.

Peygamberler sadece Hakk ve hakikatin habercileri değil melâikenin ilkeler üzeri tavırlarının insanda, ulvi sıfatlar olarak karakterize oluşu biçimlenişinin yaşam temsilcileridir.

Her insan, Cenab’ı Hakk’ın kendi nurundan var ettiği ruhu ile Hakk’a yakındır. Lakin her insan meşrebi olan peygamber veya peygamberlerin ilahiyatın biçimlendiği ahlakı üzeri Hakk’a yükselir ve istidadınca O’nu müşahede eder. Bu o peygamberin veya peygamberlerin bağlı olduğu melâikenin meleke tecellisinde Hakk’ı müşahede etmektir.

Peygamberlerin ana hatları ile öncelikli olarak bağlı olduğu ve yaşadığı sıfat ve esma tecellisinin meleke durumlarını anlatırsak; insanın uzuvlarında karakterize olan Hakk’ın subuti sıfatları doğrultusunda bu konuyu genişletiriz.

İlim sıfatı, fikretme melekesi, feraset ve tasarruf melekeleri Hz. İbrahim, Hz. Nuh ve Hz. Muhammed (sav) efendimizde kâmil olmuşlardır.

İlim sıfatının şahsına Alim denir. Hz. İbrahim ve Hz. Nuh âlemler üzerinden bilgi edinme cihetinin meleke tecellisinde Hakk’ın Alim esmasının tecellisindedirler. İkisi de eşya üzerinden hareketle hakikat bilgisi edinmeleri ile ilimin tafsilatındadırlar. Hz. Muhammed efendimiz ise Hakk üzerinden bilgi edinerek eşyaya bakan bakışımda Hakk nazarı ile baktığı için ilmin cem’i dedikleri tecellinin Alim esmasının tecellisidir.

İrade: Hz. Davud ve Hz. Süleyman nebinin ilahi sıfatları olup, ikisi de iradelerini arzda irade melekeleri doğrultusunda irade ettikleri biçimde bulmaları ile Mürid, Melik, Malik-ül Mülk, Adalet vb esmaların saltanat sultanlığında temsilcileridirler. Süleyman nebi ayrıca hadiselerdeki hikmetin kavrayıcısı olarak vicdan ve hüküm melekeleri ile tasarrufuyla beraber ferasette adl sıfatının da temsilcisidir.

Basar: Hz. Yusuf’un temsil ettiği sıfat olup, zeka melekesinde kavrayışta görme özelliğinin tecellisidir. Bu doğrultuda Hz. Yusuf Basir ve Râkıb esmalarının temsilcisidir. Olay ve olguları hakları üzeri değerlendirme feraseti de Hz. Yusufun sıfatlarındandır.

Semi: Hz. Süleyman ve Hz. Musa’nın sıfat tecellilerindendir. Bu iki peygamberden Hz. Süleyman Hakk ile mevcudatı duyma, Hz. Musa ise Hakk’ın kelamını Hakk ile duyma yönleri ile semi esmasının temsilcileridirler.

Kelam: her ne kadar Hakk’ın kelamına mazhar olması sebebi ile bu sıfat Hz. Musa’nın temsilcisi olduğu sıfat olsa da fenâ seyri ile bu sıfatın muhatabı Hz. Musa’dır. Bu sıfatın bekâ tecellisi ise Hz. İsa’dır. Hz. Musa kelamullahtır, Hz.İsa ise mâna melekesi ile kelimullahtır.

Kudret: Bu sıfatın şahıs esması Kâdîrdir. Kudret Hakk kelamının açılımıdır. Hz. İsa ruhullah olarak bu sıfatta, bu sıfatın cem’inde; Hz. Musa ise bu sıfatın âlemlerde tecellisinin tafsilat seyrindedir.

Tekvin: Hakk’ın halk edişe getirme sıfatı olan tekvin, Hz Adem’in sıfatıdır. Ademiyet ile beraber bütün insanlık mevcud oluşuyla bu sıfat üzeri Hakk’ın ilahi nefes tecellisi ile varoluş mertebe makamlarını seyr-ü sefer eder. Hz. Adem’de Hakk’ın esmalarını halk ederek talim ettirişi ve ademiyetin kendisini tanıması için yer yüzünde esmalar ile kendisine doğru yükselişi Hz Adem (as) halkiyeti ile zuhur eder.

Bütün sıfatlar içkinliğinde belirtelim ki Hakk Teâlâ, Adem’in algı hissiyatında bütün âlemleri görünür olarak halk etmiş olur. Bu sebepten dolayı Hz Adem Halık, esmasının fenâ seyrinde Halık esmasının temsilcisidir.

Hayat: Diri olan Hakk’ın Rabb-ül Âlemin sıfatıdır. Bu sıfat ile HakkTeâlâ diğer sıfatlarında seyir eder, sıfat ve esmalar tavrında bulunarak sıfat ve esmalarını halk eder. Ademiyet, diğer subuti sıfatlar dahilinde bu sıfatın tecellisi olan Hayy (diri) esmasının “Ruhumdan üflediğimde” (Sad, 72) ayeti tecellisinin temsilcisidir. “Habibim, evliyanın ahvali Ben’dendir” hadis-i kudsisi de işaret eder ki bu esmanın temsilcileri Hakk’ın büyük velileridir. Bu sıfat, Rabbler Rabb’i olan Hz. Hakk Teâlâ’nın sıfatı olup, Hz. Allah bu sıfat üzeri Rabb-ül Âlemin olarak Rabbler Rabb’idir. Bu sıfatın şahsı işaret eden hayy esması ism-i azamdandır.

Peygamberler ne demek? Paylaşın:
Sözlük'de arayın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Kul Hakkı

Allah’ın kuluna verdiği varoluş hakkı ihtiyaçlarının, mülkünden emeğinin karşılığı olarak kula vermesi ve Hakk’ın mülkünün kulun rızkı oluşu servetine kul hakkı...

Kul Hakkı nedir?
Sözlük

Su-i Zann

Olay ve olgulardaki ilişkilerde şüphe üzeri kötü niyette olarak, genelde olumsuzlama durumunda bulunduğumuz hâle su-i zann denir. Kişi su-i zann üzeri olur ise ...

Su-i Zann nedir?
Sözlük

Fakr

Fakr, ihtiyaçlılık, muhtaçlık anlamlarına gelir. Kimilerince fakr, kulun acziyetinde ve çaresizliklerinde Hakk’a olan ihtiyaçlılığının farkındalığına gelişidir...

Fakr nedir?
Sözlük

Zat

Şahıs anlamında kullanılan zat, sufilerin Hakk’ın şahsı için kullandıkları bir kavramdır. Zat kavram olması ile Hakk’ın şahsını işareten kullanılır....

Zat nedir?
Sözlük

Kutb-ül Cihan

Ahlakı üzeri âleme salına nur ile zamanın otoritesini ve ahlakını oluşturan veliye Kutb-ül Cihan denir. Ve genel olarak Hz. Musa meşrebi üzeri olurlar; bir yönl...

Kutb-ül Cihan nedir?
Sözlük

Esmâ

Esmâ isimler, adlar anlamına gelir. Kur’anda “ister Allah ister Rahman diye çağırın, en güzel isimler O’nundur” (İsra, 110) ayetinde belirtilen isimler ve “en ...

Esmâ nedir?
Sözlük

Ahd-ü Vefa

Dervişin tövbe ahdinden sonra Hakk’a olan muhabbetinde sebat ile devam etmesine ahd-ü vefa denilebilinir. Lakin ahd-ü vefa, cennete Cenab’ı Hakk’ın ruhlara “B...

Ahd-ü Vefa nedir?
Sözlük

Kıyamet

Kıyam ayağa kalkma, ayakta durma anlamlarına gelir. Lügat mânası ile kıyamet büyük bela, yok oluş anlamlarını taşısa da kıyamdan kinaye eşyanın yok oluşu ile Ha...

Kıyamet nedir?
Sözlük

Nefs-i Natıka

Nefs-i natıka, gönül olan insanın irade üzeri vechelenmesinin tavır hâllerinden dolayı kendisine verilen kavramsal bir sıfattır. İnsan bağlı olduğu meşreblerin...

Nefs-i Natıka nedir?
Sözlük

Hayranlık

Kulun hayret seyri sonucu şaşkınlığına aşkın muhabbet ile Hakk’ı kadir kıymeti ile müşahede edişine hayranlık denir. Hayranlık hâlinde kul, şaşkınlığının kalkm...

Hayranlık nedir?