Meşreb nedir, Meşreb ne demek?

Meşreb, yaratılıştan gelen ahlak ve huylara denir.

Ehl-i tasavvuf için meşreb, insanın halk edilişinin unsurları ve ilkeleri üzeri tabiyatıyla bağlı olduğu unsurlar ve ilkelerin fıtratı (doğası) olarak ahlakında karakterize olması sonucunda beliren unsur ve ilkelerin hâl ve tavırlarda görünüşüne denir.

İnsan ahlak ve huylarında, fıtratı gereği bağlı olduğu unsur ve ilkelerin tabiatı üzeri bir meşrebe sahiptir. Ve her insan bağlı olduğu tabiatın meşrebi üzeri huy ve ahlakında ona döner. Bu bağlamda meşreb bir taraftan bağlı olduğumuz tabiat üzeri biçimlenişimiz bir taraftan da bağlı olduğumuz tabiatı ahlak ve huylarımızda yaşayışımızdır.

Anlatılanlar doğrultusunda meşrebler anasır-ı erba ve Hakk’ın sıfat ve esmalarının bizde melâike ve melekeler olarak biçimlenişinin sonucu oluşurlar. Ve bizler bu doğrultuda ahlak ve huylarımızda bağlı olduğumuz meşreblerimizin karakterize oluşu sonucu meşreb edinmiş olarak yaşarız.

Meşreb için başka bir bağlamda şöyle bir tanım getirebiliriz. Arketiplerimizin ilkeler olarak yaşantımızda ahlakımız düzeyinde evrenseller mahiyetinde biçimlenmesine meşreb denir. Halk edilişimizin arketipleri halk ve Hakk yönlerimizdir. Bu iki arketipal yönlerimiz aynı anda ahlakımızda devindiğimiz ilkelerdir. Bu bağlamda ilkeler 1) kategorik devindiğimiz kâinat sıfatları 2) tinsel devindiğimiz Hakk sıfatlarıdır.

Halk âleminin sabiteleri olan anasır-ı erbaa bitkiler, hayvanlar ve cinler insanlarda çok farklı açılarda biçimlenirler.

Meşreb ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Ayrılık

İnsanın Hakk’tan gelerek küre-i arzda Hakk’a bilinçte örtünüşüne ayrılık denir. Her türlü masiva ve günah hâlleri, kulun Hakk’a olan ayrılığındaki, kul ile Hak...

Ayrılık nedir?
Sözlük

Melami

Fakr ehli, iradesi dahilinde fakir, hor ve hakir bir durumda iken kendisine halk içinde varlık vermeden kınanmış bir hâlde bulunuşu ile melamidir. Buna örnek o...

Melami nedir?
Sözlük

Rububiyet

Hakk Teâlâ’nın melâike tecellisi ile halk ettiklerini muhabbet sıfatları olan rabb, mevla, mürebbi, afv, adalet vb sıfatları ile ikame, idare ve idame edişine r...

Rububiyet nedir?
Sözlük

Temkin

Sufinin seyr-ü seferinde vuslat sonucu kendisinde oluşan mutmainlik ve zühd-ü takvası sebebi ile sebep ve vesile dairesinde karşılaştığı olay ve olgulara karşı ...

Temkin nedir?
Sözlük

Hiç

Hiç, varlığı bulunmamak anlamına gelir. Mertebe-i hiç, kulun Hakk ile varlık bulduğunun bilincine ererek fenâdan sonra kulluğunun hiçlikten ibaret olduğunun bi...

Hiç nedir?
Sözlük

Cezbe

Sekr ve muhabbetin sonucunda, kulun zikr esnasında veya kulun Hakk’ı bir tecellisinde tefekkür ve müşahede edişi hâli üzeri kendinde Hakk’a çekildiği, sükûnet v...

Cezbe nedir?
Sözlük

Yetmiş Üçler

Yetmiş ikiler oldukları da söylenir. Hakk’ı yer yüzünde devamlı zikir etmekle memur olan ve böylece insandan kaynaklanan negatif enerjiyi nötrleştiren velilerdi...

Yetmiş Üçler nedir?
Sözlük

Gavs

Gavs, yetişen mânasına gelir. Dünya işlerinin yürütülmesine memur olan ve müminlere manevi himmetleri ile sıkıntılarında yetişen, Hakk’ın kudret eli olan velile...

Gavs nedir?
Sözlük

Levh-i Mahfuz

Levh-i mahfuz korunmuş levhalar anlamına gelir. Bütün mevcudatın kader ve kazasının belirlenmiş olduğu korunmuş levhalar hakkında da bir çok görüş oluşmuştur. ...

Levh-i Mahfuz nedir?
Sözlük

İhsan

Hz. Resul, Ahadiyet sırrı gereği Cenab’ı Hakk’ın zatının bilinemeyeceğinden değil âlemlerde afakî, insanda enfüsi olarak görülmeyeceğinden sebebiyet olsa gerek ...

İhsan nedir?