Meşreb nedir, Meşreb ne demek?

Meşreb, yaratılıştan gelen ahlak ve huylara denir.

Ehl-i tasavvuf için meşreb, insanın halk edilişinin unsurları ve ilkeleri üzeri tabiyatıyla bağlı olduğu unsurlar ve ilkelerin fıtratı (doğası) olarak ahlakında karakterize olması sonucunda beliren unsur ve ilkelerin hâl ve tavırlarda görünüşüne denir.

İnsan ahlak ve huylarında, fıtratı gereği bağlı olduğu unsur ve ilkelerin tabiatı üzeri bir meşrebe sahiptir. Ve her insan bağlı olduğu tabiatın meşrebi üzeri huy ve ahlakında ona döner. Bu bağlamda meşreb bir taraftan bağlı olduğumuz tabiat üzeri biçimlenişimiz bir taraftan da bağlı olduğumuz tabiatı ahlak ve huylarımızda yaşayışımızdır.

Anlatılanlar doğrultusunda meşrebler anasır-ı erba ve Hakk’ın sıfat ve esmalarının bizde melâike ve melekeler olarak biçimlenişinin sonucu oluşurlar. Ve bizler bu doğrultuda ahlak ve huylarımızda bağlı olduğumuz meşreblerimizin karakterize oluşu sonucu meşreb edinmiş olarak yaşarız.

Meşreb için başka bir bağlamda şöyle bir tanım getirebiliriz. Arketiplerimizin ilkeler olarak yaşantımızda ahlakımız düzeyinde evrenseller mahiyetinde biçimlenmesine meşreb denir. Halk edilişimizin arketipleri halk ve Hakk yönlerimizdir. Bu iki arketipal yönlerimiz aynı anda ahlakımızda devindiğimiz ilkelerdir. Bu bağlamda ilkeler 1) kategorik devindiğimiz kâinat sıfatları 2) tinsel devindiğimiz Hakk sıfatlarıdır.

Halk âleminin sabiteleri olan anasır-ı erbaa bitkiler, hayvanlar ve cinler insanlarda çok farklı açılarda biçimlenirler.

Meşreb ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Mahv

Kulun kötü huylarının kalkmasına, harab olmuş anlamında mahv denir. Bu duruma mahv denilmesinin sebebi, kötü huyların bırakılmasının acı ve sıkıntılı bir süreç ...

Mahv nedir?
Sözlük

Haddini bilmek

Had hudud, sınır, çizgi, cürmün sınırı anlamlarında kullanılır. Erenler tarafından haddini bilmek ise, kulun ademiyeti gereği acziyetini bilip mevcudiyetinin ha...

Haddini bilmek nedir?
Sözlük

Sünnet

Sünnet yasalar, adetler anlamına gelir. Hakk için sünnet Hakk’ın yasaları (sünnetullah) anlamında kullanılır, Hz. Resul için sünnet ise adetler anlamında kulla...

Sünnet nedir?
Sözlük

İhlas

İhlas (hulûs), halis samimiyet üzeri riyasız olarak içten olmak hâlidir. İhlas varlığı itibarıyla Hakk’ın kulunda kendisi ile arasında sır kıldığı melekedir. B...

İhlas nedir?
Sözlük

Şirk

Ortak anlamına gelen şirk, servetin aynı menfaatler üzeri iki veya daha fazla kişi ile kullanılmasına denir. Lakin dinde şirk, mülkünde ortağı (şeriki) olmayan ...

Şirk nedir?
Sözlük

Fetâ

Genç ve delikanlı anlamlarında da kullanılan fetâ, tasavvufta mücadeleci ve mücahedeci olan, Hakk için yarışarak, Hakk için nefsinin heva, zan ve kötü huylarını...

Fetâ nedir?
Sözlük

Budela

Budela, halk arasında mecnun gibi görünen saf ehile denir. Bu veliler emir ve yasaklardan mesul olmayan, Hakk’ın nazarı üzerlerinde bulunan, Hakk’ın kalben saf...

Budela nedir?
Sözlük

Farukiyet

Anlatılanlar dahilinde sünnetullahta ahlakullah üzeri Kur’anı yaşayarak, yaşamında hayrı ve şerri, hak ile batılı ayırd etmiş olarak gösteren doğruluk kitabı ol...

Farukiyet nedir?
Sözlük

Hâtır

Kulun kalbinde veya rûyetinde Cebnab-ı Hakk’ın nuruyla, melâike tecellisi ile kelam edişi ve bu kelam edişinde kulunu bilgilendirişidir....

Hâtır nedir?
Sözlük

Bekâ Mertebeleri

Bekâ daim, devamlı aynı hâl üzeri bulunma anlamına gelir. Bekâ bir sıfattır. Bu sıfatın esması Bâkidir. Bâki, Hakk Teâlâ’nın şahsında yokluk bulmadan ebediyen ...

Bekâ Mertebeleri nedir?