İslam nedir?

İslam, islam olanın Hakk varlığını kabulü ile, niyetinde ihlâs ile, amelinde Hakk için, akıbetinde hayır ile karşılık gördüğü dindir. İslam olan, başlangıçta Hakk’ın varlığını kabulde, İslam'ı yaşarken Hakk’ın iradesine teslimde, sonuçta ise Hakk’ın varlığına kavuşmanın selametinde bulunur.

İslam, din olarak hanifliğin kemâle erdiği biçimsel son durumudur. Hanifliğin gereği olarak da İslam sebep ve vesileler dairesi olarak belirtilen olay ve olgular zincirinden kurtularak her şeyin Hakk ile anlamlandırıldığı ve her şey ile hakkınca hak üzeri Hakk ile yaşandığı tevhid üzeri yaşantı sonucu, kurtuluşun dinidir.

İslam, insanı doğasına uygun ferdi ve toplumsal olarak hem beşeri hem de ilahi ihtiyaçlarının gereksinimini ilahi kaidelerle ahlak temelli değişime koyarak, insanın madden ve manen yaşantısında değişime sebep vermesi ile ilahiyatın küre-i arzda tezahürüne sebeptir. Her insan küre-i arzda ilahi sıfatların tecellisini fiilinde tezahür etmesi fıtratı üzeri yaratılmış olduğundan, yaşadığı ilahi sıfatların halifesi olması fıtratı ile İslamdır. Lakin bilinç olarak İslam olduğuna örtünen insan, kendine hayat sahnesinde bir pay biçerek İslam olduğundan habersiz, fıtratı ile barışık olmaması sebebi ile hüsrandadır.

İnsan fıtratı (doğası) gereği İslam üzeri yaratılmıştır. Fıtratı gereği manen İslam olan her insan fıtratının dışında Hakk’ın hakikatinin kendisine iradi temelli maddi ve zanlı dinsel görüşleri sebebiyle yaşamda, bilinçte örtünmesinin sonucunda kalben ilahiyata açık olmasının imanı doğrultusunda İslam olur ise eğer, asli olan varlığının kendi ile barışık olmasının seyr-ü seferine başlamış olarak her şeyi Hakk’tan bilmenin anlayışı her şey ile barışık, Hakk ile selamet bulmuş olarak İslam olur. Bu da İslam olduğunun kabulü ile İslam olan insanın manen ve maddeten yaşantısında bir devrimdir.

İnsan başlangıçta fıtratı üzeri, iman ile vicdana gelişinde ise süreçte Hakk ile O’nun iradesi üzeri yaşayan, sonuçta ise Hakk’ın hak ve hakikati üzeri yaşadığından sebebiyet faniden yüzünü baki olan Hakk’a dönmüş olmanın selametinde, kurtuluşu Hakk ile bulmuş olarak İslam olur.

Yukarıda anlatılan durum üzeri “İslam fıtrat dinidir” denilebilinir. Lakin İslam, tevhid üzeri yaşamda deneyimlenmesiyle hanif dindir.

Fıtrat dini olmasının sonucunda İslam, şartlarında insanın aciz yaratılışından dolayı toplumsal yaşantıda birlik ve bütünlüğü öngörmesi sebebi ile insanın maddi ve manevi yaşantısının toplum üzerinden kemâlata taşır. Zaten ilahi sıfatlar esmalar ve ayetler düzeyinde ayrıntıları ile olmasa da genel anlamda toplumsal yaşantıda tecelli ederler.

İnsanın beşeri acziyeti sebebi ile toplum varlığı oluşu, toplumun içindeki maddi yaşantısı üzerinden toplumsal olarak ibadet ve ahlakta maneviyatını yaşaması için bir sebeptir.

İslam insanın fıtratının gereği olarak islamın şartlarında ve fıkıhın kaidelerinde toplumsallığı öncelikli kılmasıyla, toplumu Hanifilik zihniyeti üzeri milletleştirmesiyle halk yapması sebebi ile ırk ve renk dini değil, sadece ins ve cine hitaben ümmet olarak toplum dinidir.

Sözlük

Hayâ’

Hayâ’ utanma ile çekinme anlamına gelir. Sufilerin dilinde ise hayâ’, imanın bir cüzü olarak iman eden mümin dervişin, Hakkın her yerde olduğunun anlayışı üzeri...

Hayâ’ nedir?
Sözlük

Abid - Kul

Abid hürlüğün zıddı olarak hizmet edene denir. Hizmet edene buyurulduğu içindir ki hizmet eden abide kul yani buyurulan olarak buyurulduğuna yönlendirilene deni...

Abid - Kul nedir?
Sözlük

Şehidlik

Kulun feda-i nefs ve feda-i canda nefsinden ve canından feragat edişinin sonucunda Hakk’ın kulunu kendi nurani katında (kuantum düzeyi) kendi nuru ile diri kılm...

Şehidlik nedir?
Sözlük

Fark-ı Sânî

Sânî ikinci anlamına gelir. Fark-ı sânî talibin iman-ı şuhudide Hakk’ı ayn-el yakin ve Hakk-el yakin müşahede edişine denir. ...

Fark-ı Sânî nedir?
Sözlük

Çile

Çile kelimesi Farsça’da kırk anlamına gelir. Sufilerin Hakk’a vuslat için günahlarında arınmasının kefareti olan zühd, fakirlik ve melamet üzeri horlandıkları v...

Çile nedir?
Sözlük

Beyan

Belli bir maksad ve fikri belli bir söz ve fiille açığa çıkarmaya beyan etme denir. Her beyan içerdiği maksad ve fikrin yorum düzeyinde betimlenmesidir....

Beyan nedir?
Sözlük

Biat

Hakk’a olan iman bağlılığı doğrultusunda, bir mürşid-i kâmile tabî olmaya biat denir. Biat talibin mürşid-i kâmile ikrarıdır. Biat etmeye “Allah’ın eli onların ...

Biat nedir?
Sözlük

Mümkin-i Vücud

Mevcudiyeti ile sınırlı ve varlığı ile kalıcı olmayan, kaderde var oluşu ile mümkin olan varoluşlara surette vücud sıfatlarını işareten mümkin-i vücud denilmişt...

Mümkin-i Vücud nedir?
Sözlük

Ayet-ül Kübra

İnsan, yukarıda anlatılanlar doğrultusunda söylenecek olursa eğer, Hakk’ın bu âlemde tecelli ederek zuhura (görünüre) geldiği kudretinin icad aynasıdır. Kudret...

Ayet-ül Kübra nedir?
Sözlük

Mecnun

İnsanların anlayışı, huy ve tabiatı dışında hareket edene mecnun denir. Mecnun tarike yeni girmiş, her şeyi Hakk bilen salikin hâllerindendir. Lakin asıl mecnu...

Mecnun nedir?