İstidad nedir?

İstidad bir şeyin kabulune ve kazanılmasına olan fıtri meyil, kabiliyet, akıllılık, anlayışlılık ölçüsüdür.

Bu bağlamda istidad bir şeyi alabilmeden, edinebilmeden, anlayabilmeden kinaye kulun Hakk’ı fıtratı gereği takdir hususiyetince kendinde bulduğu sıfatları itibarıyla anlayabilmesi, ahlakı üzeri yaşayabilmesi, O’nun nurani ve sıfat tecellilerini kaldırabilme yeterliliği için kullanılır. Bu sebepten dolayı yol ehli istidadı kadar Hakk’tan nasiplenir. Lakin bu söylevden gına, kabz vb tecelliler sırasında zora düşen salikin “istidadım bu kadarmış” diye düşünerek sıkıntıları sebebi ile Hakk yolunda Hakk’ın takdirine sınır vurmaması gerekir. Hüsn-ü zann üzeri hizmette çalışarak gayretli oluşu ile reca ile Hakk’tan şevk ile himmet ve ihsan talep etmelidir. Böylece sireten özünde Hakk’a sınır vurmamalıdır.

“De ki Ya Rabbim ilmimi arttır” (Taha, 114) ayeti, “Ya Rabbi bana eşyanın sırrını öğret” ve “Ya Rabb hayret ve hayranlığımı arttır” hadisleri istidadımızda gayretkar olmamız gerektiğinin işaretçisi olan dualardır. Bu sebepten dolayı kader-i mutlakımız olan esma-i hassımız ve mevcudiyetimiz doğrultusunda Hakk’tan razı olarak yılmadan reca ile kader-i muğlakımızda istidadımızın artması talebinde bulunmalıyız. Böylece Hakk’tan nasibimizin melekelerimizde kuvvetlenişimiz ile artırılmasını istemiş oluruz.

Sözlük

Murâkabe

Kulun ibadetinin sonucu olarak muhâdaradaki sükûn ve huzur hâli ile iradi olarak dilediği bir mevzuda veya gayri iradi olarak Hakk’ı ve Hakk’ı gözlemesinin medi...

Murâkabe nedir?
Sözlük

Kıyamet

Kıyam ayağa kalkma, ayakta durma anlamlarına gelir. Lügat mânası ile kıyamet büyük bela, yok oluş anlamlarını taşısa da kıyamdan kinaye eşyanın yok oluşu ile Ha...

Kıyamet nedir?
Sözlük

Mücahid

Mücahid mücadeleyle cihad edene denir. Fıkıhen, din düşmanları ile savaşanlara denir. Lakin mutasavvıflar için mücahid “Her yüz senede bir Allah dinine hizmet ...

Mücahid nedir?
Sözlük

Harf, Kelime, Cümle, Kelam

Harf ağızdan çıkan her bir sese ait sese verilen yazı ile de çizgilerle biçimlendirilen işaretlere denir. Harflerin çoğulu huruftur. Kelam bir mânayı ifade ede...

Harf, Kelime, Cümle, Kelam nedir?
Sözlük

Riyâzat

Bedende Hakk nurunun tecellisi, nefsin Allah’ın ahlakı ile ahlaklanması, aklın daha rahat tefekkür edebilmesi, nefsin riyada kırılarak Hakk’a rücu etmesi için b...

Riyâzat nedir?
Sözlük

Risalet

Risalet, birisini bir vazifenin yerine getirilmesi veya bir şeyi tebliğ etmesi için birilerine veya bir yere gönderilmesine denir. Nebi için risalet, nebinin v...

Risalet nedir?
Sözlük

Zaviye

Tekyenin küçük olanına ise zaviye denir. Zaviye köşe anlamına gelmesinden kinaye ders görülen ve ibadet edilen küçük mekanlar anlamında kullanılmıştır....

Zaviye nedir?
Sözlük

Gayret

İlim doğrultusunda iradi olarak niyetlenenin bildiğini irade etmesi melekesi sonucunda amele taşıyan niyetini, amele taşıyan meleke durumuna gayret denir. Ayrıc...

Gayret nedir?
Sözlük

Tevazu

Huşu sahibi sufinin amellerinde edepli olarak kendine varlık vermemesine tevazu denir. Tevazu ehli, alçak gönüllü ve kibirsizdir. Sufinin mahvdan sonra kavuştuğ...

Tevazu nedir?
Sözlük

Fütûhat

Fütûhat fetihler anlamına gelir. Ehlince ise fütûhat, Hakk’ın mertebe ve makamlarında, Hakk’ın yardımıyla mana deryasında fetihlerde bulunmak, muhabbette Hakk ...

Fütûhat nedir?