İstidad nedir?

İstidad bir şeyin kabulune ve kazanılmasına olan fıtri meyil, kabiliyet, akıllılık, anlayışlılık ölçüsüdür.

Bu bağlamda istidad bir şeyi alabilmeden, edinebilmeden, anlayabilmeden kinaye kulun Hakk’ı fıtratı gereği takdir hususiyetince kendinde bulduğu sıfatları itibarıyla anlayabilmesi, ahlakı üzeri yaşayabilmesi, O’nun nurani ve sıfat tecellilerini kaldırabilme yeterliliği için kullanılır. Bu sebepten dolayı yol ehli istidadı kadar Hakk’tan nasiplenir. Lakin bu söylevden gına, kabz vb tecelliler sırasında zora düşen salikin “istidadım bu kadarmış” diye düşünerek sıkıntıları sebebi ile Hakk yolunda Hakk’ın takdirine sınır vurmaması gerekir. Hüsn-ü zann üzeri hizmette çalışarak gayretli oluşu ile reca ile Hakk’tan şevk ile himmet ve ihsan talep etmelidir. Böylece sireten özünde Hakk’a sınır vurmamalıdır.

“De ki Ya Rabbim ilmimi arttır” (Taha, 114) ayeti, “Ya Rabbi bana eşyanın sırrını öğret” ve “Ya Rabb hayret ve hayranlığımı arttır” hadisleri istidadımızda gayretkar olmamız gerektiğinin işaretçisi olan dualardır. Bu sebepten dolayı kader-i mutlakımız olan esma-i hassımız ve mevcudiyetimiz doğrultusunda Hakk’tan razı olarak yılmadan reca ile kader-i muğlakımızda istidadımızın artması talebinde bulunmalıyız. Böylece Hakk’tan nasibimizin melekelerimizde kuvvetlenişimiz ile artırılmasını istemiş oluruz.

Sözlük

Sübhan

Sübhan, sübuhdan kinaye noksansız sıfatları ile tesbih edilen demektir. Erenler bu kavramı Hakk’ın varlığının kudsiyeti ile tenzihte bulunarak, O’nu noksansızl...

Sübhan nedir?
Sözlük

İstikamet

Kıblesi Hakk olan kulun Hakk’a varmak ve O’nun ulvi sıfatlarını yaşamak gayreti üzerine niyette bulunmasıdır. İstikamet edinişte niyet söz konusudur. ...

İstikamet nedir?
Sözlük

Gayb

Yukarıda anlatılan doğrultuda Allah’ın gayb oluşunu anlamlandırırsak, algı düzeyinde sünnetullah sebebi ile eşya ve eşyanın tabiatına şahid olduğumuzdan dolayı ...

Gayb nedir?
Sözlük

Ferâset (Firâset)

Feres at, kısrak anlamına gelir. Feresten kinaye feraset at yetiştiriciliği, binicilik, süvarilik anlamlarına gelse de zeka atına binmeden kinaye zihin açıklığı...

Ferâset (Firâset) nedir?
Sözlük

Vâkıf

Canı ve serveti ile Hakk’a beklentisiz olarak kendisini adayan tevekkül ehline denir. Vakıf, sıddiklerin yaşam biçimlerindeki ahlaklarına işaret eden manevi ünv...

Vâkıf nedir?
Sözlük

Mücahede

Kulun Hakk ve dinine gayreti melekesinin kulda coşkunluk oluşturması, kulu amele sevk edişi ile alakadardır. Kulun gayreti sonucu Hakk ve dinine hizmet etmenin ...

Mücahede nedir?
Sözlük

Üç Yüz Altmış Altılar

İnsan bedenindeki nurani kapıların temsilcileri olarak, her kapıyı ayrı ayrı temsil eden erenlerdir....

Üç Yüz Altmış Altılar nedir?
Sözlük

Berzah

İki durum arası geçit olan tecellilere denir. Kapı hükmünce bütün âlemler ve mertebeler Hakk’a varmanın ve Hakk’ı müşahede etmenin nesneleridirler. ...

Berzah nedir?
Sözlük

Sireten Sünnet

Sireten sünnet, Hz. Resulullahın ilahi sıfatlar, emir ve yasaklar üzeri Allah’ın iradesi doğrultusunda biçimlenen yaşam ve davranış ahlakıdır. Bu ahlakın tamamı...

Sireten Sünnet nedir?
Sözlük

Neş’e

Hikmet üzeri kulun Hakk’ı irfanı ile müşahede etmesinin huzur hâlinden sonraki sevinç hâlidir. İrfan sonucunda hakikat bilgisi üzeri hikmette bilmek, başka bir ...

Neş’e nedir?