Takdir nedir?

Kıymet vermek anlamına gelen takdir, kulun kaderi, yaşayacağı veya yaşadığı kazasını Hakk’tan bilerek, “Hakkın lütfudur” hâli üzeri görmesidir.

Her şeyin takdir-i ilahi olduğunu bilen bir kul, mevcudiyetinin kaderinden ve kazasından dolayı şikayet ve sitem etmez, küfürde bulunmaz. “Madem ki her şey belirlenmiştir öyle ise çalışmak niye” denilirse eğer; çalışmak kaderimizde kazamız olacak akibete, melâikenin kuvvet cebri sebebi ile zorunlu devinişimizdir.

“Bu kadar insanın suçu ne?” denilecek olunursa eğer; insanların suçu yok sadece Hakk’ın irade-i külliyesi üzeri herkes sıfat, esma ve ayet seyrinde istidadınca O’nu yaşıyor. Bize düşen duygusal olarak Hakk’ı suçlamak değil Hakk seyrini meşahede etmektir. Çünkü Hakk’ı suçlamak küfürden olup, kişinin kendisini Hakk’a örtmesi olduğu gibi, Azamet-i Kibriya’ya da dokunur. Bu babta “Azametimle uyraşmayın. Kim ki azametimle uğraşır, ahvaline bakmam” hadis-i kudsisini hatırlatmak gerekir.

Allah’ın merhamet sıfatının tecellisi sonucu insanlığa acıyorsak eğer bu küfre varmamıza sebep olmamalı bilakis bizi Hakk’a yönelten, O’na kavuşmamız için sebep olan tecelliler olarak görmeliyiz. Böylece ola ki Hakk’ın lütf-u ihsanı ile onlara şefaat edebilelim.

Sözlük

Rıza

Memnun kılmak, memnun edilmek anlamlarını taşır. Sufiler için rıza, Hakk’ın memnuniyetini gözlemek ve Hakk’ın kendilerinden memnuniyeti ile memnun olmak anlamın...

Rıza nedir?
Sözlük

İrfan

İrfan, kulun kalbinde Hakk’ın nurani tecellisi sonucu bulduğu gerçeklik bilgisinde (hikmet bilgisi) bilmenin zevkinde olduğu hikmete vakıf olma kadim bilgisidir...

İrfan nedir?
Sözlük

Feyz-i Akdes

Akdes pak, arı, saf olarak kudsi olmaktır. Feyz-i akdes bu bağlamda sufiler tarafından, sufilerin arı olan nefsleriyle günahtan temiz olmaları sonucu noksandan ...

Feyz-i Akdes nedir?
Sözlük

Halvet - Celvet

Salikin halktan uzaklaşarak tek başına yalnızlıkta Hakk ile olması doğrultusunda riyazat ve i’tikâfta ihlas ile mücahede etmesi sonucunda Hakk nurunun tecellisi...

Halvet - Celvet nedir?
Sözlük

Marifetullah

Kulun, Hakk’ın ahadiyet sırrı üzeri O’nun şahsının varlık bilgisine ermesine yani kulun kulluk perdesinden soyunarak Hakk’ın şahsı ile kaim ve daim oluşunun sır...

Marifetullah nedir?
Sözlük

Vahdet-i Şuhud

Vahdet-i Şuhud birliğe şahid olma anlamına gelir. Aslında ise mevcudattaki vahdette Hakk’ın varlık tavırlarına şahid olma anlamında kullanılır. Bu bağlamda şuh...

Vahdet-i Şuhud nedir?
Sözlük

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır)

Hz. Ali’ye (kvc) Hz. Peygamber hakkında “Nasıldı?” diye sorarlar. Hz. Ali “Şahsını şahsı tanır” diyerek cevap verir. Hz. Ali’nin bu mükemmel sözü sufilerin dil ...

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır) nedir?
Sözlük

Amel

Niyetin, gayret üzeri kulun fiilinde belirmesi işine amel denir. Kulun niyeti ihlâs üzeri güzel ise niyetinin akıbeti olan ameli de güzel olur. Dinimiz iman ve...

Amel nedir?
Sözlük

Kemâlat

Kemâl olgunluk, erginlik anlamlarına gelir. Kemâlat, olgunlaşmanın sonucu olan mükemmelik anlamında kullanılır. Ehil için kemâlat sufinin sufinin fıtratı gereğ...

Kemâlat nedir?
Sözlük

İçtihad

Müslimlerin ferdiyette hayır bildikleri doğrultuda yapacakları işlerde istişare ve istihareleri sonucunda yapacakları işlerde doğru hükümler üzeri gayret etmele...

İçtihad nedir?