Resul nedir?

Haberci, elçi kitap ve şeriat sahibi peygamberin sıfat hâline resul denir.

Resul kavramı her ne kadar yukarıda anlatılan mânada kullanılsa da, ilahi esmasının (esma-i hass) bekâsında Hakk’ı hakkınca şahsı sıfatları, esma ve ayetleri üzeri yaşayan kişiye resul denir. Bu bağlamda resul, yaşamı üzerinden Hakk’ı ahlakında tebliğ etmenin risalinde bulunan Hakk elçisine denir.

Resul bedeni ve beşeriyeti ile Hakk mektubudur (risale). Özü itibarıyla yaşantısında Hakk’ı hakkıyla yaşayarak mübin eden ulvi insandır.

Hakk tarafı ile resulü anlamlandırırsak eğer, kullarının kendisini görmesi için Hakk’ın, üzerinde tecelli ederek kendini zuhura getirdiği kudret aynasına resul denir. Resuller küre-i arzda Hakk’ın iz düşümü gibidirler. Onlara iman ile tabi olanlar sonuçta küre-i arzda Hakk’ı onların yaşantısında bulur. Hz. Sıddik’in “Ya resulullah! Allah’ı sende görmekteyim” sözü anlatılanlar için kafidir.

İman ehli talipler resulleri ya Hakk’ın tecelli ettiği mübarek insanlar olarak görürler ya da Hakk’ı onlarda feraset ile müşahede ederler de onların insanlığını görmez olurlar.

Her peygamber getirdiği ilahi nimet kapısını ümmetine açık bırakmıştır. Bu sebepten dolayı resullük bu ümmetin büyük velilerine miras olan bir mertebedir. Resul mertebesinin tecellisinde Hakk’ı müşahede etmek her talibin hakkıdır. Resulde Hakk’ı müşahede eden talip için cennet, küre-i arzda yakınlaştırılmış, Hakk ise kuluna elini (yedullah) uzatmış olmanın sarkmışlığında zuhurda bulunur.

Bu da ümmet için miracın küre-i arzda gerçekleşmesidir. Çünkü bu mertebe seyrinde talip “gözü ile gördüğünü kalbi yalanlamadı” (Necm, 11) ayetinin tevilen bekâ seyri mânasının yaşantılanmasında, zuhurda Hakk’ı, Hakk’ın kendisini müşahede ettirmesi sebebi ile müşahede eder. Bu hâl seyri için “yer gökde, gök de yerde bir oldu” denir.

Lakin hususen belirtelim ki bu iman seyridir. Beşeriyet yönü sebebiyle, resule Alah’tır diyebilmek meczubiyetin işaretidir ve şirktir; çünkü sınırsız olan Hakk Teâlâ, insanla sınırlanamaz. Sadece her şeyde olduğu gibi insandan da tecelli etmesi sonucu müşahede edilebilinir. Bu hususta Kur’anda geçen Hakk ile Hz. İsa’nın diyaloğu çok iyi bilinmelidir.

Tarik çocuklarının mürşidlerini bilmeleri de bu anlam üzeridir. Mürşidlerin dikkat etmesi gereken önem arzeden bir hususiyet de budur. Mürşid Hakk değildir, lakin Hakk dilerse mürşidden tecelli ederek muhabbette feraset ve tasarrufta zuhur eder. Böylece mürşid irşad eden olarak mürşid olur..

Sınırsız olan Hakk’ı sınırlı olan mevcud ile sınırlamamak ve sınırlı olan mevcudun sınırsız olan Hakk olduğunun iddiasında bulunmamak gerekir.

Bu anlatılanlar doğrultusunda peygamber efendimiz için “Onun Muhammed ismi bedenine ve beşeriyetine işaret eder, Resullüğü ise Hakk ile hem-hâl olduğu yaşamına işaret eder” denir. Onun ümmetindeki varislerine bıraktığı bir ahlak mertebesi de onun gölgesinin olmamasıdır. Gölgesizlik tasavvufta fazla kullanılan bir kavram değildir. Lakin bu ahlakı anlamak için hususen incelemek gerekir.

Sözlük

İstişare

Dinde Hakk’ın iradesi doğrultusunda hak üzere hareket etmek ve hüküm vermek için, ayrıca verilecek hüküm sonucunda neden ve sonuç ilişkilerinin sebep vereceği o...

İstişare nedir?
Sözlük

Halkiyet

Halık, evveliyatında mevcudiyeti bulunmayan, varlığı yokluk (adem) hükmünde olan yani evveliyatı olmayan varları mevcuda mümkinler olarak getiren yaratıcı anlam...

Halkiyet nedir?
Sözlük

Temkin

Sufinin seyr-ü seferinde vuslat sonucu kendisinde oluşan mutmainlik ve zühd-ü takvası sebebi ile sebep ve vesile dairesinde karşılaştığı olay ve olgulara karşı ...

Temkin nedir?
Sözlük

Ahd-ü Vefa

Dervişin tövbe ahdinden sonra Hakk’a olan muhabbetinde sebat ile devam etmesine ahd-ü vefa denilebilinir. Lakin ahd-ü vefa, cennete Cenab’ı Hakk’ın ruhlara “B...

Ahd-ü Vefa nedir?
Sözlük

Hakikat

Şahsının ahadiyeti sebebi ile Hakk’ın kendinde kendi ile var ettiği mevcudat üzerinden Tek ve bir olarak aşkın varlık oluşunun bilgisidir. Bu da Aliyy ve Cami e...

Hakikat nedir?
Sözlük

Lütuf

Kulun gayret ve mücahedesi sonucunda çalışmalarının karşılığı dışında Hakk’ın kuluna hususen nimette ikramlarda bulunmasıdır. Nimet ve lütuf arasındaki en büyü...

Lütuf nedir?
Sözlük

Nur

Hakk’ın dirilik ve şuur özdeşliğindeki yek vücud olan ve yek vücud hareket eden nokta-i melâike varlık hâline nur denir. Başka bir deyişle, kuantum düzeyinde he...

Nur nedir?
Sözlük

Nokta-i Kübra

Bütün âlemlerin insanda sonuçlanması ile, Hakk’ın küre-i arzda en mükemmel biçimde insanda tecelli etmesi sebebiyle insana nokta-i kübra denir. Hakk’ın nuru ile...

Nokta-i Kübra nedir?
Sözlük

Sükut Üzeri Murakabe

Sükut üzeri murakabe etmek üç durumda gerçekleşir. Bunlar: 1) Kişinin beklentisi üzeri murakabe edişi ki bu bir eylemsizlik durumudur. Bu biçimde murakabede, m...

Sükut Üzeri Murakabe nedir?
Sözlük

Fikir

Fikir kulun mâna melekesi ve irade melekesi ile belli bir görüşe sahip olmasına denir. Kulun Hakk’ı fikretmesi ise kulun bilme iradesi doğrultusunda manâ melek...

Fikir nedir?