Sa’y nedir, Sa’y ne demek?

Sa’y çalışma, çabalama, iş üzerinde bulunma anlamına gelir.

Kişinin maksadı dahilinde, maksadına ermek için elinden geleni yapması sa’y yani çalışmak denilmesi de uygundur. Bu bağlamda çalışmak irade üzeri çaba harcandığı için emektir. Emek kişinin iradesine iye çabalamasıdır. Ve çabalaması sonucu elde ettiği artı değer de Hakk tarafından verilen mükafattır.

Gayet ve çalışmayı bir birinden ayıran ise gayretin çabalamadaki devamlılık ile alakadar olan bir anlam içermesidir. Bir ayette “İnsana çalıştığından başka birşey yoktur.” (Necm, 39) buyurulur. Bu da bize işaret ediyor ki hem dünyevi rızkımız hem de manevi rızkımız için “Hiç ölmeyecek gibi dünya için, her an ölecek gibi ahiret için çalışınız” hadis-i şerifinin işaret ettiği mâna üzeri çalışmak gerekir. Çalışmamızın emeği olan, yani emelden kinaye amelimiz ile çabamızın sonucunun karşılığını ise Hakk takdir buyurur.

Yukarıdaki anlatımdan şöyle yanlış bir kanıya varılmamalıdır: Kişi dünya için çalışır ise bu masivaya sebep olmaz mı? Dünya için çalışmak hırs, hased, tamah sebebi ile değil niyette Hakk için olarak:

1) Bizlerin üzerinden sorumluluklar düzeyinde hakları olan kişiler için,

2) Dünya rızkı üzerinden helal kazanç ile Hakk’a varabileceğimiz için,

3) Çalışmanın kendisindeki iş ile ilgilenmenin sonucunda muhâdaraya varılabilineceği için (psikolojik huzur, meditaston),

4) Çalışmak küre-i arzda kulun emeği üzerinden sebep ve vesile dairesinde veren el olan Hakk’ın bu sıfatının ahlakını yaşamak için,

5) Zaruri olan bazı ihtiyaçlarımızı kimseye muhtaç olmadan çalışmamızın karşılığı olarak Hakk’ın bize vermesi için,

6) İnsanın emeğinin karşılığı başarının sonucu olarak insana huzur verdiği için,

7) İnsanın kazandığı olan Hakk’ın verdiğini Hakk adına hayır işlerinde tevhid-i ef’alde kullanılabilindiği için,

8) İnsanın çalışması üzerinden ve emeğinin karşılığını paylaşması üzerinden rububiyet sıfatları ile tevhid-i sıfatta Hakk tecelli ettiği için,

9) Çalışmak toplumsal yaşantıda emniyet hususiyetinde huzura ve sulha sebep verdiği için,

10) Anlatılanlar dışında bir çok sebepten dolayı ve çalışmak ibadet olduğu için

çalışmak gerekir.

Bu bağlamda ”alnımın teri ile kazandığımı isterim” diyen Resul-ü Ekrem efendimizi salât ve selam ile yad ederek anmak gerekir.

Böylesi çalışma sebepleri dahilinde müminin dünyada çalışması, dünyalık için değil maneviyatı için olduğundan zaruridir. Mümin için çalışmada mühim olan dünyalık edinme niyetinde bulunmadan ahireti için yukarıda anlatılanlar doğrultusunda niyetlenerek çalışmasıdır. Zaten gözünü dünyalık ve dünya şöhreti bürümüş insanın müslim olduğundan da şüphe ederim.

Anlatılanlar doğrultusunda imanlarının kuvveti sebebi ile zühd ve takvada dünya fakirliğini tercih etmiş Hakk’a vuslat etmek için çalışan müminlerin horlanmaması temennimdir. Zaten öylesi feta olan müminlerin yüzü suyu hürmetine şu küre-i arz şerre tahammüldedir. Bu da Hakk’ın sabrındandır.

Mümin düzeyinde islam olmak, kişinin imanı doğrultusunda üç temel durumda gerçekleşir. Bumlar 1) Hüsn-ü zann, 2) Sa’y, 3) Fakr durumlarıdır.

Başta hüsn-ü zan, Hakk’ın tecellisi hikmetine açık olma, süreçte sa’y ibadet olarak bilinmeyi, halifeliği ve hizmet edilmeyi isteyen Hakk’a iradesi üzeri vuslat için, sonuçta fakr ile kendine varlık vermeden kulun Hakk’ı bu dünyada istidatınca yaşaması içindir.

İslamın yaşamdaki temsili örneği olan Hz. Muhammed efendimizin hayatına bakılırsa eğer bu üç temel üzeri karakterize olan ahlak, Ahlak-ı Hamidtir.

Sa’y ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Münafık

Dindar olduğunu söyleyip sireten niyette, sureten gizli amellerinde müşrik veya fasık olan riyakarlara denir....

Münafık nedir?
Sözlük

Vecd

Salikin gaybet hâline gelmeden önceki ilahi aşkta kendini kaybedecek muhabbet hâlinde bulunuşuna vecd denir....

Vecd nedir?
Sözlük

Güzel Ahlak

İnsanın, fıtratının gayesi doğrultusunda kendisi Hakk’ın ahlakı ile örtüştüren, Hakk’a vuslatına sebep veren hüsn-ü zann, sa’y ve fakrda takva üzeri tavırlarda ...

Güzel Ahlak nedir?
Sözlük

Fark-ı Evvel

Kulun bir pire biat etmeden önceki iman-ı gaybi düzeyindeki imanı ile ilmen yakin Hakk’ın varlığına iman edişi hâline denir. Böylesi bir durumda kul doğrudadır...

Fark-ı Evvel nedir?
Sözlük

İlm-i Huzuri

İlm-i huzuri, başta ebeveynlerden, yaşamda ise öğrenme melekesi ile başta ebeveynlerle süreçte ise mevcudattaki her türlü öğrenim ve eğitim sonucu olarak edindi...

İlm-i Huzuri nedir?
Sözlük

Soğurtmaç

Soğurtmaç, kavramsal olarak tasavvufta kullanılan bir sözcük olmasa da Hakk’ın hâtır mahiyetinde, ayan-ı sabitelerin mevcudiyetinin mekaniğini işareten buyurduğ...

Soğurtmaç nedir?
Sözlük

Üç Yüz Altmış Altılar

İnsan bedenindeki nurani kapıların temsilcileri olarak, her kapıyı ayrı ayrı temsil eden erenlerdir....

Üç Yüz Altmış Altılar nedir?
Sözlük

Mükâşefe

Kul muhâdarada bulunuşu sonucunda iradi olarak tefekkürde bulunur ise, “kulum düşündüğünde mânasını veren Ben olurum” hadis-i kutsisinin hükmü gereği ilhamatlar...

Mükâşefe nedir?
Sözlük

Sâlik

Yolcu da diyebileceğimiz salik, Hakk’ı istikamet edinerek Hakk’a hizmeti gayret edinerek mücadele ve mücahede ile vuslata yol tutan kula denir....

Sâlik nedir?
Sözlük

İlim Kudret Nefesi

Veli kulundan nuru ile tecelli eden Hakk Teâlâ’nın kuluna, nurunun melâike tavrı ile verdiği, olaylara, olgulara tesir edebilme, onları değiştirebilme, başka bi...

İlim Kudret Nefesi nedir?