Fahr-u Fakr nedir?

Fahr-u Fakr, genelde “fakrı övüncü olan” veya “fakrların övüncü olan” anlamlarında kullanılır.

Fakr olmanın bir özelliği de Allah için yaptıkları her türlü ibadet hâlinde de kendilerine bir menfaat düşünmemeleridir. Bu da “de ki, benim hayatım, salâtım, hayır amellerim ve ölümüm yalnızca âlemlerin Rabb’i olan Allah içindir” (En’am 162) ayetinin tecellisidir.

Fakr üç mertebede toparlanır.

1) Dünyada fakr: Müminin ırk cinsiyet, servet vb şeylerle kendine varlık vermemesi

2) Allah’ın verdiği manevi nimet ve lütuflarda fakr: Müminin Hakk’ın verdiği nur, yakinlik, tasarruf vb hâller üzerinden kendine varlık vermemesi

3) Müminin kendisinden fakrı: Müminin kendinden boş olarak kulluğunda fenâ buluşudur.

Hz. Resulün “Fakrım övüncümdür” dediği fakr, hem böylesi bir fakrdır hem de dünya fakiri olduğu fakr hâlidir.

Dünya fakiri olmak, imanı varsa eğer kişiyi ahirete yakın kılar. Allah için dünya hayatında fakrda ölen şehid muamelesi görür. Bunu da zevk olarak belirtelim. Dünya hayatında fakir olan müminlerin mazlumiyetinde Allah, kulun kulluk perdesinde kendini saklar. Dünya fakiri olan mümin kul, gönül olan ahiretinde Hakk ile zengindir. Fakr mertebeleri aslında kulun zühd ve takvasının neticesidir.

Fakr, islam olmanın, hanifliğin ahlakıdır, gönül evine Hakk’tan gayri bir şey koymayıp da her şeyi Hakk’a ait görüp, kendine varlık verecek bir şeyi olmayanın üzerinde Hakk’ın kendisine varlık verdiği islam olmanın hâlidir.

Sözlük

Musâhib

Birlikte bulunan sohbet eden arkadaşlara musâhib denir. Musâhiblik sahiplenmeden kinayedir. Bu sebepten dolayı musâhip, ihvan olan, bir birlerinin kardeşi olan,...

Musâhib nedir?
Sözlük

Gınâ’

Gınâ’, çilede bulunan kulun muhabbetinin bitmesi sonucunda kalbinde tecelli eden bıkkınlık ve yorgunluk hâlidir. Bu hâl Hakk’ın rahmetinin bereketinden, kuluna ...

Gınâ’ nedir?
Sözlük

Ayet-ül Kübra

İnsan, yukarıda anlatılanlar doğrultusunda söylenecek olursa eğer, Hakk’ın bu âlemde tecelli ederek zuhura (görünüre) geldiği kudretinin icad aynasıdır. Kudret...

Ayet-ül Kübra nedir?
Sözlük

Rücu

Geri dönme mânasına gelen rücu, sufilerin günah ve masivadan tövbe ederek Hakk’a yönelişleri için kullandıkları bir kavramdır. Rücu tövbenin niyet hâlidir....

Rücu nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?
Sözlük

İ’tikâf

İ’tikâf, sufilerin yalnız kalacakları her hangi bir yerde riyazat ile Kur’an okumasına, zikir etmesine ve farzları dahilinde diğer nafile ibadetlerde bulunmasın...

İ’tikâf nedir?
Sözlük

Bekâ

Bekâ adı altında toplanan mertebeler şunlardır. 1) Bekâbillah: kulun, Hakk’ın nimetleri tavırlarında yaşayışı. Ahadiyete örtülü bir seyirdir. Kul fiillerde Hak...

Bekâ nedir?
Sözlük

Muhabbetullah

Tecelli-i berki ve bütün yakinlik makamlarında kul, Hakk’ın varlık seyrini her hangi bir ilahi tavrı üzeri müşahede edebilir. Lakin tecelli-i zati üzeri devamlı...

Muhabbetullah nedir?
Sözlük

Hâl

Hâl durum, vaziyet, görünüş, tavır, suret, keyfiyet vb anlamlara gelir. Bir şeyin sıfat ve fiilen bulunduğu içsel ve dışsal durumlarının tamamına hâl denir. Ha...

Hâl nedir?
Sözlük

Masiva

Masiva, sivadan kinaye, Hakk’tan gayri olan her şey demektir. Lakin Hakk’ın vahidiyeti sebebiyle hiç bir şey Hakk’tan gayri değildir. Bu bağlamda masivadan kası...

Masiva nedir?