Nefs nedir, Nefs ne demek?

Nefs, zat kavramı gibi şahıs anlamında kullanılsa da Zat’ın iradeye içkin tavır üzerinden fail olduğu şahsi durumunu anlatır. Şahıs olarak zat kendinde varlıktır. Zat iradi olarak fail oluşu ile nefs olur. Bu sebepten nefs iradede fail olan zattır. Zat iradede fail değil ise eğer sadece zattır.

Lakin tasavvuf dilinde nefs, anlatılanın dışında kimilerine göre insanın şahıs hâlini ifade eden kimilerine göre ise insanda ruh gibi bir latife olan insan unsurudur.

Bu fakihin zevkine göre ise nefs, ruh meleğimiz dışında, Mikail meleğinin kutbu altında iş gören, irade düzeyinde mevcudiyet bulan melekemizdir. Ruh melek, nefs ise bir çok melekemizden bir tanesidir. Bu melekemiz melek tabiatlı olmadığından ruh ile karşılaştırılmamalıdır. Ruh ise melek tabiatlıdır. Kur’anda “nefsim bana böylesini hoş gösterdi” (Taha, 96), “nefsinin ona neler fısıldadığını da biliriz” (Kaf, 16) “nefsiniz size kötülüğü emreder” ayetleriyle kastedilen nefs durumumuz da budur. Ayrıca kalb düzeyinde şahıs olarak varoluşumuz nefs hâlimiz ise “içlerinde nefslerine zulmedenler var” (Fatr, 32) ayeti ve benzer ayetlerle işaret edilen şahıs düzeyindeki nefs mertebemiz işaret edilir. Ehlinin bu doğrultuda nefsi anlaması uygundur.

Ruh meleğimizle Hakk ile ünsiyet buluruz, nefs melekemiz ile de halk ile ünsiyet buluruz. Halk ile ünsiyette iken nefs melekemiz keyfiyetler düzeyinde güçlenir bu da ruh meleğimizin Hakk ile ünsiyetini keser ve Hakk’a örtünmemize sebep olur. Hz. Adem’de olduğu gibi Hakk’ın ruh nefesi Hz. Adem’de can meleği olunca Hz. Adem canlanıverdi. Hz. Adem ne vakit ki kendisinden olan suret üzeri bulunan Havva’ya, suretler üzerinden hevasına yöneldi yani irade melekesi sonucu oluşan keyfiyete yöneldi, ruh meleğinin arılığından soyundu, heva ile Hakk’a örtündü.

Bu sebepten dolayı her nefs heva melekesine döner; heva melekesi ile insanda ruh meleğinin tabiatına aykırı irade melekesi olarak ayrı bir düzeyde var olur.

Bu sebepten dolayıdır ki Hakk Teâlâ “Kim ki nefsine düşman olur, Bana dost olur, kim ki Bana dost olur, nefsine düşman olur” buyurmuştur.

Hususen belirtmek gerekir ki Hz. Adem masumiyet melekesidir. Lakin nefsin açığa çıkışına sebep ilk heva suretler üzerinden varlık bulmasındandır.

Nefs ne demek? Paylaşın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Biat

Hakk’a olan iman bağlılığı doğrultusunda, bir mürşid-i kâmile tabî olmaya biat denir. Biat talibin mürşid-i kâmile ikrarıdır. Biat etmeye “Allah’ın eli onların ...

Biat nedir?
Sözlük

Su-i Zann

Olay ve olgulardaki ilişkilerde şüphe üzeri kötü niyette olarak, genelde olumsuzlama durumunda bulunduğumuz hâle su-i zann denir. Kişi su-i zann üzeri olur ise ...

Su-i Zann nedir?
Sözlük

Muhabbetullah

Tecelli-i berki ve bütün yakinlik makamlarında kul, Hakk’ın varlık seyrini her hangi bir ilahi tavrı üzeri müşahede edebilir. Lakin tecelli-i zati üzeri devamlı...

Muhabbetullah nedir?
Sözlük

Feyz-i Mukaddes

Sufilerin, kâinattaki feleklerin döngüsü üzerinden Hakk’ın sebep ve vesileler dairesinde tecellisi seyrinin ilm-i huzuride belirmesi ile ciraç seyrinde bulunuşl...

Feyz-i Mukaddes nedir?
Sözlük

Ahadiyet

Hakk’ın şahsı ile vücud olarak tek varlık oluşudur. Bu sebepten dolayı Hakk şahsı ile vücudta mutlak varlıktır. Bu da yanında kimse bulunmadan, varlığı ile kaim...

Ahadiyet nedir?
Sözlük

Sitem

Sitem her şeyi Hakk’tan bilen salikin, Hakk’tan geldiğinin imanı ile karşılaştığı imtahanlardaki müsibet ve belalara karşı yakarma ve yalvarma ile Hakk’a rücu h...

Sitem nedir?
Sözlük

Tâat

Tâat, Hakk’ın iradesine itâat etme durumudur. Tâat ehli sebat ve sabır ehlidir. Bu ehil Hakk’ın her türlü emir ve yasaklarına takva ile uyar. Tâat ehlinin husu...

Tâat nedir?
Sözlük

İlham

Kulun kalbinde nurların tecellisi sebebi ile kendinde bulduğu, gerçekliği olan bilgilenimlerdir....

İlham nedir?
Sözlük

Havas

Tecelliye eren zevk ehline havas denir. Bunlar ariflerdir. Havas ehli Hakk’ın seçkin olan, irşad ve ahlak ehlidir....

Havas nedir?
Sözlük

Üstünlük veya Büyüklük

Herkesin kendi ilkeleri, ananeleri, temel ihtiyaçları (idare ve idame dahilinde) çıkarları doğrultusunda büyükleri var. Bir var diğer varlara varlık verdiği yö...

Üstünlük veya Büyüklük nedir?