Feyz-i Akdes nedir?

Akdes pak, arı, saf olarak kudsi olmaktır. Feyz-i akdes bu bağlamda sufiler tarafından, sufilerin arı olan nefsleriyle günahtan temiz olmaları sonucu noksandan münezzeh kuddüs olan Hakk’ın, kalblerinde nuru ile tecelli edişinin feyzinde bulunmalarına denir. Bu da “ona (kitaba) ancak temizler dokunur” (Vakıa, 79) ayetinin tecellisindendir. İlham, hâtır ve varidatlar (doğuşatlar) feyz-i akdestendir. Bu da enfüsten gelen feyzden doğruluğu yönünde emin olarak imande bilgileniş seyridir. Feyz-i mukaddes ve feyz-i akdes seyirleri “ayetlerimizi afakta ve enfüste göstereceğiz” (Fussilet, 52) ayeti tecellisinde seyretmektir. Kul imanı doğrultusunda afakta âlemler ve piri üzeri feyizlenişinde ayrıca nefsi üzerinde enfüsten gelen feyizler ile imanı doğrultusunda füyuzat seyrinde bulunur.

Feyz-i akdeste varidatlar (doğuşatlar) ya kulda kâlde tecelli eder ya da kalemde yazımda zuhur eder. Varidatların dilde zahir olmaması durumu ise sufinin sakinede karar kılmasındandır.

Varidatlar, üslup olarak dildeki zevk üzeri şiir, ilahi, türkü tarzında ya da sohbet ve beyan etme tarzında doğuşatlar olarak görünürler.

Sözlük

Evliya

Evliya veliler, Hakk’a ermiş kullar anlamına gelir. Gerçek mânasında ise Hakk’ın kendisine hazır kıldığı üzerinde tecelli buyurduğu kuluna denir. Burada hazır ...

Evliya nedir?
Sözlük

Farz İbadetler

Bir kimsenin yapmaya memur olduğu vazifeye veya vazifelere farz denir. Bu bağlamda dinde farz ibadetler Hakk’a hizmet olması dahilinde Hakk’ın kullarını yapmakl...

Farz İbadetler nedir?
Sözlük

Üstünlük veya Büyüklük

Herkesin kendi ilkeleri, ananeleri, temel ihtiyaçları (idare ve idame dahilinde) çıkarları doğrultusunda büyükleri var. Bir var diğer varlara varlık verdiği yö...

Üstünlük veya Büyüklük nedir?
Sözlük

Pir

Üstad mânasına gelen pir, seyr-ü seferi sonucu hatm-i meratip etmiş, Hakk’a yetiştirebilme kabiliyeti bulunan Hakk yolu üstadına denir. Pir, mürşid ve mürşid-i ...

Pir nedir?
Sözlük

Mücahid

Mücahid mücadeleyle cihad edene denir. Fıkıhen, din düşmanları ile savaşanlara denir. Lakin mutasavvıflar için mücahid “Her yüz senede bir Allah dinine hizmet ...

Mücahid nedir?
Sözlük

Beytullah’ın Göğe Yükselişi

Yukarıda anlatılan hâli üzeri salik, kendisini dünyanın günah ve masiva hâllerinden temizleyen pir ve pirlerinin himmeti ile bedeni beytullah olmuş kudsiyette H...

Beytullah’ın Göğe Yükselişi nedir?
Sözlük

Beyan

Belli bir maksad ve fikri belli bir söz ve fiille açığa çıkarmaya beyan etme denir. Her beyan içerdiği maksad ve fikrin yorum düzeyinde betimlenmesidir....

Beyan nedir?
Sözlük

Zühd

Dünya işleri ve menfaatlerinden uzaklaşarak sufilerin nefsani arzu ve isteklerinden kurtulmaya çalışmaları ve kendilerini ibadete vermelerine zühd denir. Bu ba...

Zühd nedir?
Sözlük

Şey-i Vahid

Hakk Teâlâ’nın her şey üzerinde melâikesi ile nazır, varlığının nuru ile hazır oluşunda varlığına zeval gelmeden, şahsında tek, sıfat seyrinde ise mahlukata aşk...

Şey-i Vahid nedir?
Sözlük

Mertebe

Mertebe derece, basamak, paye anlamlarına gelir. Genel anlamda mertebe, Hakk’ın hâl ve makam tecellilerinin değizmez derecelerde sınıflandırılması ve böylece s...

Mertebe nedir?