Vakt nedir, Vakt ne demek?

İçinde bulunduğumuz an’a vakt denir. Olay ve olguların oluşum zamanlarının sürecine de vakit denir .

Vakit varlığı ile soyut, eşyanın varlığı ile mümkün olan mevcudiyetinin üzerine galip Hakk’ın melâike tavırlarıdır da denilebilinir. Bu bağlamda vakit melâikenin varoluşunun cereyanında mevcudatın devamlı var edilişinin varoluş anlarıdır (süre). Bütün mevcudat varoluşunun vaktini yaşar. Mevcudatın bulunduğu durum, mevcudatın vaktidir. Vakit genel anlamda dehrin bireysellikte ifade edilişidir.

Sufiler için vakt, eşyanın tabiatı üzerinden belirlenen andır. Vakt kulun var olduğu anda Hakk’ı gözlediği, müşahede ettiği, yaşadığı durumdur.

Bunlarla beraber vakt, kıyametin olacağı an’a da denir.

Sufiler için salik iki vakitte bulunur. Bunlar ibn-i vakt ve eba vakttır.

Günümüzde vakit olarak daha doğru bir ifade ile dehr olarak zaman boyut olarak ele alındığı için, hususen zaman adına beyanda bulunmak gerekir. Hakk’ın takdiri ile beyan etmek gerekir ki zaman, mekan içimdeki hareketten ibarettir, zamanı boyut olarak düşünmemek gerekir. Cenab-ı Hakk, vücud olarak zatında şahıs düzeyinde anda noktalıktadır. Şahıs düzeyinde Hakk, iradi bağlamda şahsına kendi varlığında bir çizgi (vektör, yön, vb) vermiştir. Çizgi düzeyinde Hakk, melâike tavırları ile veçhe ve suretlerde (geometrik biçimler) yüzey var eder. Zaman ise yüzeyler üzeri var olan mekansallıkta hareketten ibarettir. Bu sebepten dolayı her nerede suret ve veçheleniş üzeri tavır vardır, orada zaman vardır. Bu sebepten dolayı zaman, varlığını mekansallıkta bulan ve bu mekansallıktaki farklılıklar (hareket oranları) üzeri anlamlandırılan seyrin olgusal durumudur. Bunun dışında hareket (akış) düzeyinde, varlığı olmayan zamanı boyut olarak ele almak bir zorlamadan ibarettir. Çünkü hareket bir varlığın tavrı olarak vardır, varlığı kendinden olan bir olgu değildir. Varlığı kendinden olmayan, soyut düzeyde vücud olarak varlığı bulunmayan, hareketin belirleniminden ibaret olan zaman olgusunu biçimsel olarak geometrik düzeyde boyut olarak kabul etmemek gerekir.

Vakt ne demek? Paylaşın:
Sözlük'de arayın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Tövbe (Tevbe)

Kulun işlediği günah ve yaşadığı masiva durumlarından, pişmanlık üzeri niyette Hakk’a rücu etmesi amelde işlediği günah ve masivalara dönmemek için azm etmesine...

Tövbe (Tevbe) nedir?
Sözlük

Vakt

İçinde bulunduğumuz an’a vakt denir. Olay ve olguların oluşum zamanlarının sürecine de vakit denir . Vakit varlığı ile soyut, eşyanın varlığı ile mümkün olan me...

Vakt nedir?
Sözlük

Düşünce

Akletmek mânası ile düşünce, olay ve olguları ve ilişkilerini, irade ve mânaya iye ve içkin olarak ilişkilendirerek farklılıkları üzerinden kavradığımız melekem...

Düşünce nedir?
Sözlük

Kabz

Kabz tutma, sıkma anlamına gelir. Kulun dünyevi ve manevi dertlerinden dolayı acı, eziyet sonucu sıkıntıda göğsünün daralması hâline kabz denir. Kabz ayrıca hât...

Kabz nedir?
Sözlük

Peygamberler ve Melekeler

Küre-i arzda cemaddan cinlere kadar ne varsa insan ahlakında insanın halkiyetinde cem’ edilmiştir. İnsan bu cem’ edilişin halk tarafının dahilinde ulvi tarafı o...

Peygamberler ve Melekeler nedir?
Sözlük

Ta-i Zaman

Veli kulun kısacık zamanda bir çok iş yapabilme nimetine ta-i zaman denir....

Ta-i Zaman nedir?
Sözlük

Tenzil - Tefsir - Tevil

Kur’an’daki ayetlerin indiriliş (nüzul) nedenlerine göre anlamaya çalışma ve yorumlama biçimine tenzil denir. Tefsir, ayetlerin mânaları itibarı ile olay ve olg...

Tenzil - Tefsir - Tevil nedir?
Sözlük

İsbât

Mahv sonucunda salikin doğru yolda olduğunun isbatı olarak, kötü huylarının yerine güzel ahlak ve diğer ibadetler üzeri oluşuna denir. Kulun isbâtı, güzel ahlak...

İsbât nedir?
Sözlük

Üç Yüz Altmış Altılar

İnsan bedenindeki nurani kapıların temsilcileri olarak, her kapıyı ayrı ayrı temsil eden erenlerdir....

Üç Yüz Altmış Altılar nedir?
Sözlük

Fenâ Seyri

Fenâ seyrinde kul, kulluk perdesinde Rabb-ül Âlemin’in vahidiyet seyri üzeri hakikati, kendisi ve âlemlerde müşahedededir. Ehlince fenâ seyri, kötü ahlaktan yan...

Fenâ Seyri nedir?