İrade-i Cüz’iye nedir, İrade-i Cüz’iye ne demek?

Mevcudatın kendi varoluşu sınırlarında gerçekleşen istenç meleke durumuna irade-i cüz’iye denir. Cüz’i irade, Hakk’ın külli iradesine iye, irade-i külliyenin dahilinde olarak, irade-i külliyenin mevcudattan hile-i rabbani olarak görünüşüdür. Bu da “Allah irade etmeden siz irade edemezsiniz” (Tekvil, 29) ve “yerlerde ve göklerde bulunan canlılar ve melekler Allah’a secde ederler” (Nahl, 49) ayetlerinin tefsir mânasıdır.

İrade-i cüz’iye, Hakk’ın mahlukatı üzerinde irade-i külliyesini örttüğü ve bu örtme sonucunda irade-i külliyesiyle hem mevcudata varlık verdiği (ikame) hem de mevcudatı irade-i külliyesi doğrultusunda yaşattığı (idare ve idame), irade-i külliyesinin tecelli ettiği (dışlaşma da denilebilinir) hile-i rabbanidir.

Kul için hile-i rabbanide mühim olan hileyi değil Rabb’i müşahede etmektir. Zaten tevhid de bundan ibarettir.

Bu mânada tevhid, Hakk’a yakin buldurtan, yakinlikte ise kul-Hakk ikiliğindeki uzaklık sebebiyle kulun kul oluşunun hile-i rabbanisinde seyir ettiği kavrayış ve yaşam durumlarıdır.

Anlatılanlar doğrultusunda belirtmek gerekir ki hile-i rabbani Hakk’ın hikmet seyridir.

İrade-i Cüz’iye ne demek? Paylaşın:
Sözlük'de arayın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Rab-ül Âlemin

Alemlerin Rabbi anlamına gelir. Aslında ise her şeye nuru ile aşkın, diri olan Allah’ın varları var ederek melâikesi ile ikame, idame ve idare edişi sıfatına de...

Rab-ül Âlemin nedir?
Sözlük

Muhabbet

Sevgi, sevmek mânalarına gelen muhabbet sufinin özü itibarıyla Hakk’a meyletmesi ve sohbetinde bulunması anlamını taşır. Muhabbet iki hâl üzeridir. Bunlar: 1)...

Muhabbet nedir?
Sözlük

Gavs

Gavs, yetişen mânasına gelir. Dünya işlerinin yürütülmesine memur olan ve müminlere manevi himmetleri ile sıkıntılarında yetişen, Hakk’ın kudret eli olan velile...

Gavs nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?
Sözlük

Şe’n (Tavır)

Her şey Hakk’ın tecellisindeki varlık seyri biçimleridir. Hakkın varlık seyrinde melâikeleri üzeri sıfat, esma ve ayet biçimlenişlerinde tavırlarda Her şey Hakk...

Şe’n (Tavır) nedir?
Sözlük

Güneşin Batıdan Doğuşu

Bundan sonra ise güneşin batıdan doğuşu tecelli eder; yani batı toplumları Hakk ve hakikat bilgisi ile yasalar üzeri toparlanırlar. Lakin bu toparlanış sürecind...

Güneşin Batıdan Doğuşu nedir?
Sözlük

Cem mertebeleri

Cem’: kulun, Hakk’ı kendinde bulduğu, kendini bulamadığı seyre denir. Hz. Cem’: kulun, Hakk’ın lâ misli, lâ keyfi cennette görünmesinin misali olduğundan Hakk...

Cem mertebeleri nedir?
Sözlük

İrfan

İrfan, kulun kalbinde Hakk’ın nurani tecellisi sonucu bulduğu gerçeklik bilgisinde (hikmet bilgisi) bilmenin zevkinde olduğu hikmete vakıf olma kadim bilgisidir...

İrfan nedir?
Sözlük

Günah

Günah, başlangıcında ilahi emir ve yasaklara aykırı hareket etme fiilinde kişinin, kendine veya çevresine zarar verdiği sonuçta ise yaptığı kötü işin kefareti o...

Günah nedir?
Sözlük

Makam-ı Mahmud

Mahmud, methedilmiş, övülen anlamına gelir. Makam-ı Mahmud ise Muhammediyetin akibeti olarak, Ahmediyete terfi edişidir. Ahmediyet, Şahs-ı Ahad’ın hakikati ile...

Makam-ı Mahmud nedir?