Razı nedir?

Hoşnut olmak ve hoşnutluğunda itâat etmek anlamını taşır. Tasavvufta razı olmak Hakk’tan razı olmak ve Hakk’ın kulundan azı olması için kullanılır. Kulun Hakk’ın iradesi doğrultusunda şevkle O’ndan hoşnut olarak O’na itaat edişi Hakk’tan razı olması anlamını taşır.

Kulun Hak’tan razı olduğunu göstermesi şu hâller üzeri gerçekleşir.

1) Kulun mevcudiyetinin her hâlinden memnun olması,

2) Kulun yaşamında karşılaştığı her türlü dert hâlini Hakk’tan bilerek razı oluşu,

3) Kulun dünyevi nimetlerden kanaat, uhrevi nimetlerden ise tevazu ile Hakk’a teslim olarak Hakk’ın rızasını arayışı, rızasında Hakk’tan razı oluşu,

4) Kulun anlatılan rıza hâlleri üzeri Hakk’ın varlığından razı oluşu.

Bu da kulun seyr-ü sefer yaşantısında çilenin kendisinde iken, Hakk’ın “sen Ben’den razı mısın?” kelamının Kur’andaki karşılığı olarak “onlar Allah’tan razı olmuşlardır” (Maide, 119) ayetinin tevil mânası itibarıyla tecellisidir. Bu mertebe nefs-i raziye mertebesidir.

Hakk’ın kulundan razılığı ise Hakk’ın kulun,u rıza hâline kalblere hükmeden olarak getirişi sonucunda; kulunun muhabbet ile yukarıda anlatılan O’nun varlığında ve tecelli durumları üzerinden, tecellisinden razı oluşundan razı oluşudur. Bu da “Kulum, Ben de senden razıyım” kelamının Kur’andaki karşılığı olarak “Allah da onlardan razı olmuştur” (Maide, 119) ayetinin tevil mânası itibarıyla tecellisidir. Bu mertebe nefs-i marziye mertebesidir.

Karşılıklı hoşnutluk (rıza) sebebi ile sulh olur. Bu sulh, Hakk’ın sulhu değil kulun kendi yaşamı ve kendisinden razı oluşu sebebiyle kulda beliren bir hâldir.

Sözlük

Musâhib

Birlikte bulunan sohbet eden arkadaşlara musâhib denir. Musâhiblik sahiplenmeden kinayedir. Bu sebepten dolayı musâhip, ihvan olan, bir birlerinin kardeşi olan,...

Musâhib nedir?
Sözlük

Müşahede

Tecelli-i zatide nasiplenen veli kul için imanı doğrultusunda Hakk’a tavırlarında devamlı bir biçimde şahid olma hâli gerçekleşir. Bir filmin karelerinin kesint...

Müşahede nedir?
Sözlük

Sıddîkıyet

Allah’ın iradesi doğrultusunda, Allah’ın iradesine muhabbetle teslim olarak yaşayan, tevekkülde bulunan, Allah’a sadık, sadakat ve doğruluk ehlinin mertebe hâli...

Sıddîkıyet nedir?
Sözlük

İllet

İllet esas sebep, vesile, hastalık, maraz anlamlarına gelir. Genelde mutasavvıflar illet kavramını, hikmetine bağlı olarak olay ve olguların sebep ve vesileler...

İllet nedir?
Sözlük

Gönülde Halk Ediliş

Gönülde insanın halk edilişi, bedensel halk edilişinden sanra nurani düzeyde halk edilişidir. İnsan, eşya üzerinden oluşan bilinci ile böylesi halk edilişine ö...

Gönülde Halk Ediliş nedir?
Sözlük

Mizan

Mizan terazi, ölçü anlamına gelir. Ehli tarafından mizan, Hakk’ın kâinatı belli bir ölçü üzeri kader ve kazada ikame, idare ve idame etmesi sıfatına işareten k...

Mizan nedir?
Sözlük

Mürşid

Hakk’ın varlığını, esma-ı hassının fenâ seyrinde bildiren, öğretici olan, doğru yol olarak ahlak yoluna sevk eden irşad ehline mürşid denir....

Mürşid nedir?
Sözlük

Kötülük (Şerr)

İnsanın kendisini Hakk’a örten her türlü masivaya düşüş hâli, kendine zulüm etmek mahiyetinde, kendine yaptığı kötülüktür. Kötülük anlatılan doğrultuda şerrin k...

Kötülük (Şerr) nedir?
Sözlük

Hatem-ül Evliya

Hakk Teâla’ya yakinlik bulmuş evliya silsilesinin Resul-ü Ahmed makam mertebesinde sonlandığı, Hz. Şahs’a ait kemâlat ve kâmilliğin son derecesi hatem-ül evliya...

Hatem-ül Evliya nedir?
Sözlük

Vicdan

Kişinin fark melekesi ile iyiyi, kötüyü, doğruyu, yanlışı, hakkı, batılı ayırd ettirten ve bu ayırd etme farkındalığında iyide, doğruda, hak olanda karar kıldır...

Vicdan nedir?