Hile-i Rabbani nedir, Hile-i Rabbani ne demek?

Hile, kişinin hayrı için bir şey üzerinden tedbir alması ve tedbir aldığı şey üzerinden aldatmada bulunması anlamına gelir. Yani maksad üzeri kişinin maksadını örtüğü ve maksadına ulaşmasını sağlayan eylemlerine hile denir.

Hile-i rabbani ise Hakk’ın bilinmeklik iradesi temeli ile halk edişinde sebep ve vesile dairesinde sünnetullahta örtünüşü ile sünnetullahı üzerinden bilinişi ve sünnetullahı üzeri ahlakullah seyrinde müşahede edilerek bilinmesi tavır seyirleri hikmetidir.

Sufilerin hile-i rabbaniye cilve dedikleri de olmuştur. İman eden kulun Hakk’ın hakikat bilgisine ulaşarak hakikat bilgisi üzeri O’na vuslatı ve vuslatı üzeri O’nu yaşayışı hep hile-i rabbani ile gerçerkleşir.

Şöyleki, sebep ve vesilelerin neden sonuç ilişkisinde olay ve olgular üzeri halk edilmiş insan, Hakk’a, halk edildiği olay ve olgular üzerinden masiva ve günahta örtünür. İnsan varlığına iman ettiği Hakk’a örtündüğü geçmiş sürecindeki bütün olay ve olgular üzerinden Hakk’a rücu eder, ve O’nu örtündüğü her türlü olay ve olgu üzerinden müşahede eder. Sonuçta ise insan Hakk’a rücusu ile O’nu, üzerinden müşahede ettiği her türlü durum (sıfat, esma ve ayet seyri dahil) üzerinden varoluşu ile yaşar. Bu da hile-i rabbani seyridir. Dertler seyirde hile-i rabbanidendir. Dertlerde dertler ile örtünen Hakk’tır. Lakin dertler üzerinden iman eden kulunu maksadına iye kendine çeken, örtülerinden soyunduran da Hakk’tır.

En büyük iki hile-i rabbani ise kulluk ve imandır. Hakk kuluna kulluk perdesinde örtünür, Hakk kuluna kulluk perdesi üzerinden görünür. İman kulun ahadiyete örtündüğü lakin ahadiyete ermesine vesile olan hile-i rabbanidir. Hakk’ın ahadiyetine varan için iman seyri bitmiştir. Lakin ahadiyete eren kul, marifetulaha ermesinin sonucunda kulluk perdesinde halka yönlendirilirse eğer iman ile eminlikte bekâbillah seyirlerinde bulunur.

Cenab’ı Hakk, hadis-i kudside “Kulum şahsıma varana kadar hileme aldanmasın” buyurmaktadır.

İmtihanlar, Hakk’ın kuluna sebep ve vesile dairesindeki gerçekleşen her türlü olay ve olgu üzerinden (dertler dahildir, pirin kendisi dahildir) örtünerek, örtündüğü olay ve olgular üzerinden kulunun imanını denediği ve deneme sonucunda örtündüğü olay ve olgular üzerinden bilinmeyi ve müşahede edilmeyi murad ettiği, müşahedeye tecrübe denemeleri mahiyetinde hile-i rabbanilerdir.

Yukarıda anlatılanlar dahilinde bakıldığında görülecektir ki hile-i rabbanideki seyir işleyişinin mekaniği sibernetiktir. Böylesi sibernetik işleyişteki dönüşüm iradi olarak tinseldir.

Tâat ehli, karşılaştıkları hadiselerde imtahan edildiklerinin hâli üzeri tevazu ile Hakk’ı gözlerler.

Hile-i Rabbani ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Tenasuh

Tenasuh, ruhun başka bir bedene girmesi anlamında kullanılır. Ulema, “dünyaya bir dönüşümüz olsaydı da onların bizden uzaklaştığı gibi biz de onlardan uzaklaşs...

Tenasuh nedir?
Sözlük

Bast

Bast açma, yayma, gemişletme anlamlarına gelir. Kulun dünyevi ve manevi dertlerinden yana ferahlaması, nurani tecelli sonucunda ise şevk, aşk, zevk, irfan, fera...

Bast nedir?
Sözlük

İnsan-ı Kâmil

Hakk Teâla’ya esma-i hassı üzeri vuslat bulmuş ve esam-i hassının doğrultusunda Hakk’ın ahlak tavırlarında yaşayan herkes kendi mevcudietinin varık tekamülünü t...

İnsan-ı Kâmil nedir?
Sözlük

Rabıta

Ribattan kinaye rabıta bağlılık ve yakinlikte bağ kurmak anlamını taşır. Sufi dilinde rabıta iman, Hakk’a tefekkür ve tevekkül etmek ve ilahi aşkta bulunmaktır...

Rabıta nedir?
Sözlük

Musibet

Belâ, felaket, hastalık, dert mânasına gelen musibet, bedenen ve aklen yaşamımızı zorlaştıran nefsimizin hevalarını kıran, nefsimizin karşı karşıya kaldığı zorl...

Musibet nedir?
Sözlük

İmanda Tazelenme

İmanda tazelenmei kulun kabz hâli sırasında gınâ’da iken Cenab’ı Hakk’ın kuluna himmet vermesi iledir. ...

İmanda Tazelenme nedir?
Sözlük

Tecvid

Tecvid, cevdetten kinaye bir şeyi güzel ve kusursuz yapmak anlamına gelir. Kur’anda tecvid ise Kur’anın Arapça imla kurallarına göre usulüne uygun, güzel ve mü...

Tecvid nedir?
Sözlük

Tefekkür

Kulun, bilinmeyi isteyen Hakk’ı şevk veya aşk ile derin düşüncede düşünmesi eylemine tefekkür denir. Tefekkür, Hakk’a şevk ile âşık kulun, Hakk’ın varlığını ve...

Tefekkür nedir?
Sözlük

Celâl ve Cemâl

Hakk’ın celal sıfatı, insanda uluhiyet sıfatının tecellisine sebep azamet, kahr, kahir, kebir, kadir vb esmalarının irade ve güç melekelerinin kuvvet üzeri niha...

Celâl ve Cemâl nedir?
Sözlük

Dört Kapı Kırk Makam

Erenlerin dört kapıdan kasıtları şeriat, tarikat, hakikat ve marifet mertebeleridir. Kırk makamdan kasıtları ise bu dört mertebede edinilecek olan ahlaki hâl ma...

Dört Kapı Kırk Makam nedir?