Hile-i Rabbani nedir, Hile-i Rabbani ne demek?

Hile, kişinin hayrı için bir şey üzerinden tedbir alması ve tedbir aldığı şey üzerinden aldatmada bulunması anlamına gelir. Yani maksad üzeri kişinin maksadını örtüğü ve maksadına ulaşmasını sağlayan eylemlerine hile denir.

Hile-i rabbani ise Hakk’ın bilinmeklik iradesi temeli ile halk edişinde sebep ve vesile dairesinde sünnetullahta örtünüşü ile sünnetullahı üzerinden bilinişi ve sünnetullahı üzeri ahlakullah seyrinde müşahede edilerek bilinmesi tavır seyirleri hikmetidir.

Sufilerin hile-i rabbaniye cilve dedikleri de olmuştur. İman eden kulun Hakk’ın hakikat bilgisine ulaşarak hakikat bilgisi üzeri O’na vuslatı ve vuslatı üzeri O’nu yaşayışı hep hile-i rabbani ile gerçerkleşir.

Şöyleki, sebep ve vesilelerin neden sonuç ilişkisinde olay ve olgular üzeri halk edilmiş insan, Hakk’a, halk edildiği olay ve olgular üzerinden masiva ve günahta örtünür. İnsan varlığına iman ettiği Hakk’a örtündüğü geçmiş sürecindeki bütün olay ve olgular üzerinden Hakk’a rücu eder, ve O’nu örtündüğü her türlü olay ve olgu üzerinden müşahede eder. Sonuçta ise insan Hakk’a rücusu ile O’nu, üzerinden müşahede ettiği her türlü durum (sıfat, esma ve ayet seyri dahil) üzerinden varoluşu ile yaşar. Bu da hile-i rabbani seyridir. Dertler seyirde hile-i rabbanidendir. Dertlerde dertler ile örtünen Hakk’tır. Lakin dertler üzerinden iman eden kulunu maksadına iye kendine çeken, örtülerinden soyunduran da Hakk’tır.

En büyük iki hile-i rabbani ise kulluk ve imandır. Hakk kuluna kulluk perdesinde örtünür, Hakk kuluna kulluk perdesi üzerinden görünür. İman kulun ahadiyete örtündüğü lakin ahadiyete ermesine vesile olan hile-i rabbanidir. Hakk’ın ahadiyetine varan için iman seyri bitmiştir. Lakin ahadiyete eren kul, marifetulaha ermesinin sonucunda kulluk perdesinde halka yönlendirilirse eğer iman ile eminlikte bekâbillah seyirlerinde bulunur.

Cenab’ı Hakk, hadis-i kudside “Kulum şahsıma varana kadar hileme aldanmasın” buyurmaktadır.

İmtihanlar, Hakk’ın kuluna sebep ve vesile dairesindeki gerçekleşen her türlü olay ve olgu üzerinden (dertler dahildir, pirin kendisi dahildir) örtünerek, örtündüğü olay ve olgular üzerinden kulunun imanını denediği ve deneme sonucunda örtündüğü olay ve olgular üzerinden bilinmeyi ve müşahede edilmeyi murad ettiği, müşahedeye tecrübe denemeleri mahiyetinde hile-i rabbanilerdir.

Yukarıda anlatılanlar dahilinde bakıldığında görülecektir ki hile-i rabbanideki seyir işleyişinin mekaniği sibernetiktir. Böylesi sibernetik işleyişteki dönüşüm iradi olarak tinseldir.

Tâat ehli, karşılaştıkları hadiselerde imtahan edildiklerinin hâli üzeri tevazu ile Hakk’ı gözlerler.

Hile-i Rabbani ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Dua

Hakk’ın iradesi sonucunda, kulun Hakk’tan, aciz olduğu bir meselede yardımını ve ihtiyaçlı olduğu şeyi kâlde murad etmesi durumuna dua denir. Dua, kulunun Hakk...

Dua nedir?
Sözlük

Derviş

Terk-i dünya, terk-i ukba ile her türlü menfaat düzeyinde beklentiden uzak yalnız Hakk için hizmet eden zahid kişiye derviş denir. Dervişlik mücadele ve mücahed...

Derviş nedir?
Sözlük

Yecüc - Mecüc

Salik, deccalın fitnesi sonucu Hz. mesih ve mehdi hâlleri üzeri yaşamaya devam ederken, hayatındaki maddi sıkıntılarda mecüc, bozguncu hâllerle karşı karşıya ka...

Yecüc - Mecüc nedir?
Sözlük

Feda-i Nefs

Kulun mümin olarak ben merkeziyetçi doğrultuda menfaatçi olmadan Hakk için, O’nun dini ve O’nun sevdiği mümin kardeşleri için kendi nefsinin heva ve zannlarında...

Feda-i Nefs nedir?
Sözlük

Zi’n Nureyn

Burada hususen sıddikiyet ve velayetin farklı hâlleri üzeri cem’ edildiği zi’n nureyn mertebesine deyineceğim. Can ve mallarını Hakk’a hizmet için Hakk’a muhab...

Zi’n Nureyn nedir?
Sözlük

Kul Hakkı

Allah’ın kuluna verdiği varoluş hakkı ihtiyaçlarının, mülkünden emeğinin karşılığı olarak kula vermesi ve Hakk’ın mülkünün kulun rızkı oluşu servetine kul hakkı...

Kul Hakkı nedir?
Sözlük

Meczub

Sufi dilinde meczup, yalnız yaşayan, dünyadan gaib Hakk’ın veli kullarına denir. Bu anlamda her mecnun meczup değildir. Mecnunlar ve meczublar, iman-ı gaybide ...

Meczub nedir?
Sözlük

Efrad

Efrat, ferdler, askerler anlamında kullanılır. Sıddik olan, kendini Hakk’a vakfetmiş, ferdiyette Hakk’ı bulan velilere efrad denir. Evliyanın büyüklerindendirl...

Efrad nedir?
Sözlük

Acı (Elim)

Kalbe ve bedene ağır gelen, yanış içeren sıkıntılı duruma acı denir. Acı beden ve kalbte, acziyetimiz ve çaresizliğimiz ile yüzleştiren, varoluşumızı hissettire...

Acı (Elim) nedir?
Sözlük

Miraç

Kulun, gece hükmündeki eşyanın tabiatına ve özdekçi bakışımdan, hüzün ve aşk ile Hakk’a yukarıda anlatılan mertebeler (mahşer, sırât, cehennem, cennet vb) üzeri...

Miraç nedir?