Tevazu nedir?

Huşu sahibi sufinin amellerinde edepli olarak kendine varlık vermemesine tevazu denir. Tevazu ehli, alçak gönüllü ve kibirsizdir. Sufinin mahvdan sonra kavuştuğu huşû siret hâlidir, tevazu ise huşû sonucu amellerinin suretteki hâlidir.

Edep tevazu ve huşûda makbuldür. Kişinin ibadetlerinde, halkla ilişkilerinde alçak gönüllü olarak şımarmadan ve kibirlenmeden amellerde bulunuşu tevazuyu gösterir.

Tevazu salikin tarikte yürümesinin himmet hâlidir. Salik aşkı ile tariktedir, tevazusu ile de himmet bulmuş olarak tariktedir. Salik aşkı ile Hakk üzerinden varlık bulan olarak Hakk’ı gözler. Tevazusunda ise halka, Hakk’a olan sevgisi sebebiyle mütevazi olması ile varlık bularak amellerdedir.

Tevazu ehli tâat ehlidirler. Allah’a ibadette (hizmet) itâatkardırlar. İtâatkar olmak ise kibirlenmeye engel olarak tevazuya sebeptir. Derviş itâatkar bir hâlde pir muhabbetinde tevazudadır. Talibin itâatkarlığı tevazusunda görülür.

Hususen belirtmek gerekir ki tâat ehlinin bir hâli de imtahan edildikleri hâl üzeri karşılaştıkları olay ve olguları değerlendirmeleridir. Tâat ehli imtihan edildiğinin hâli üzeri yaşamına tevazu ile yön verir. Tevazu ehlinin en güzel hâllerinden bir tanesi de hakikat karşısında mahvlarını sağlayacak her türlü ameli tereddütsüz yapmalarıdır.

Salikin karşılaştığı musibetler karşısında tevazusunu koruyarak Hakk’tan razı oluşu gönül genişliğine işaret eder. Tevazu gönül genişliğinin de işaretçisidir.

Sözlük

Ocak

Ocak, ateş yakılan korunaklı yer anlamına gelir. Anadolu erenlerine, hak erenler olarak himmet adına sığınılması veya Hakk’a şevk ateşinin yakılmasından kinaye...

Ocak nedir?
Sözlük

İnsan-ı Kâmil

Hakk Teâla’ya esma-i hassı üzeri vuslat bulmuş ve esam-i hassının doğrultusunda Hakk’ın ahlak tavırlarında yaşayan herkes kendi mevcudietinin varık tekamülünü t...

İnsan-ı Kâmil nedir?
Sözlük

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır)

Hz. Ali’ye (kvc) Hz. Peygamber hakkında “Nasıldı?” diye sorarlar. Hz. Ali “Şahsını şahsı tanır” diyerek cevap verir. Hz. Ali’nin bu mükemmel sözü sufilerin dil ...

Şahsını Şahsı Tanır (Zatını Zatı Tanır) nedir?
Sözlük

Miraç

Kulun, gece hükmündeki eşyanın tabiatına ve özdekçi bakışımdan, hüzün ve aşk ile Hakk’a yukarıda anlatılan mertebeler (mahşer, sırât, cehennem, cennet vb) üzeri...

Miraç nedir?
Sözlük

Fırat’ta Altın Dağın Çıkışı

Salik, yukarıda anlatılan kıyamet alametlerinin sonucunda nefsinde keramet-vaki hadiselerle karşılaşır. Bu da nefsin irade ırmağı olan sembolü üzeri Fırat ırmağ...

Fırat’ta Altın Dağın Çıkışı nedir?
Sözlük

Habîb

Sevgili anlamına gelir. Hakk’ın hususi muhabbeti sonucunda kulun, gayreti ve gayreti dışında vardığı velilik makamıdır. Yaşamında Hakk’a halil, siretinde ise H...

Habîb nedir?
Sözlük

Hâl-i İstiğrak

Cezbe hâli sonucunda hâl-i istiğrâk oluşur. Bu da Hakk’ın cezbe ile kulunu kendine çekişi ile kendi tecellisine gark edişinin sonucunda sükunette kulunun gözler...

Hâl-i İstiğrak nedir?
Sözlük

Sebat ve Sabır

Müminin, imtahan edilirken karşılaştığı zorluklara telaş ve feryad etmeden tahammül etmesine sabır denilir. Müminin, Hakk’a vuslat ve hizmet için ayrıca sabrınd...

Sebat ve Sabır nedir?
Sözlük

Razı

Hoşnut olmak ve hoşnutluğunda itâat etmek anlamını taşır. Tasavvufta razı olmak Hakk’tan razı olmak ve Hakk’ın kulundan azı olması için kullanılır. Kulun Hakk’ı...

Razı nedir?
Sözlük

Şey-i Vahid

Hakk Teâlâ’nın her şey üzerinde melâikesi ile nazır, varlığının nuru ile hazır oluşunda varlığına zeval gelmeden, şahsında tek, sıfat seyrinde ise mahlukata aşk...

Şey-i Vahid nedir?