Vech nedir, Vech ne demek?

Salikin, Hakk’ı sıfat, esma ve ayette biçimlendiği tavırlarında ferasetinin yetkinliği ile müşahede edişinde beliren ilahi tavırlarının zuhur hâline vech denir. Bu bağlamda vech ile suret bir birleri ile karıştırılmamalıdır. Suret, mümkinatın görünüşleri ile alakadar bir kavramdır, vech ise Hakk’ın suretler üzerinden ulvi tavırlarda bulunuşuyla fiilde manen biçimlenişi tavırlarına denir.

Vechte seyir eden salik, ihsanın nihayetindedir. Çünkü vechte müşahede hâli, salikin melekeleri üzerinden Hakk’ı görür gibi olmanın ihsan hâlinde seyir etmesi değil meleklerin melâikeler olarak, Hakk’ın sıfat, esma ve ayet tavırlarında karakterize olan biçimlenişlerine yani vechelenişlerine ayn-el yakin ve hak-el yakin şahid olması ihsan hâlinde seyir etmesidir.

Böylesi ihsanda sufi, melekeleri ile Hakk’ı sıfat, ayet ve esma tavırlarında melâike durumunda müşahede eder. Bu da Hakk’ın mümin kulun müşahedesinde sıfat, ayet ve esmada hüküm veren ilahlık tavrında bulunuşudur.

Kulun başta imanı olmak üzere aşk, korku, hayâ vb melekeleri ile Hakk’ı, sıfat esma ve ayette vechelenişinin melâike tavırında olarak müşahede etmesi, ahadiyeti sebebi ile Hakk şahsının müşahede edilmemesi, bundan dolayı da O’nun bilinmek için melâike tavırlarında bulunması zorunluluğu sebebiyledir.

Salik kul, Hakk’ı müşahede edişi durumlarında O’nu, melâike tavırlarında vechhelenişinin zuhurunda bulur.

Hakk’ın baki olan vechi ise, kulun Hakk’ı her vechesinde müşahede edişinde sıfat, esma, ayet ve melâikenin farkındalığında olmadan onlara gaybette bulunuşu ile, Hakk’ı tavırlarında değişmeyen varlık oluşunda müşahede edişidir.

Vecheler ve vechelerin melâike durumu değişir, ama Hakk vechelerinde, değişmeyen varlık olarak bâki olandır.

Veçhelerine ve vechelerini oluşturan melâikelerine aşkın olan veche sahibine suretsiz, hissiyatı ile kalbi yalanlamadan, göz kaymadan iman ile bakabilmek gerekir. Böylesi bakışta Hakk vechede melâike tavrı olarak müşahede edilemez. Hakk kulun böylesi hâl-i istğirâk bakışında kendisini, kulunun bakış melâikesi üzeri vechelendirir.

Vech ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Çile

Çile kelimesi Farsça’da kırk anlamına gelir. Sufilerin Hakk’a vuslat için günahlarında arınmasının kefareti olan zühd, fakirlik ve melamet üzeri horlandıkları v...

Çile nedir?
Sözlük

Müceddid

Müceddid yenileyen, yenileyici anlamına gelir. Her yüz senede bir gelen mücahidlere de müceddid denilse de müceddidler, Hakk’ın takdiri ile her dört yüz senede...

Müceddid nedir?
Sözlük

Sa’y

Sa’y çalışma, çabalama, iş üzerinde bulunma anlamına gelir. Kişinin maksadı dahilinde, maksadına ermek için elinden geleni yapması sa’y yani çalışmak denilmesi...

Sa’y nedir?
Sözlük

Tasavvuf Dili

Sıfat, esma ve ayetler Hakk’ı tevhid ile bilmemizin araçlarıdırlar. Tasavvuf dili ise, tevhid ile bildiğimiz Hakk’ın ayet, esma ve sıfatları üzerinden iman ile ...

Tasavvuf Dili nedir?
Sözlük

Sıddîkıyet

Allah’ın iradesi doğrultusunda, Allah’ın iradesine muhabbetle teslim olarak yaşayan, tevekkülde bulunan, Allah’a sadık, sadakat ve doğruluk ehlinin mertebe hâli...

Sıddîkıyet nedir?
Sözlük

İçsel Gök Katları

Lahud / Uzayın içsel oluşu durumu. Hahud / Uzayda, uzaya içkin Hakk nurunun vücud okduğu mertebe. Emir / Melâike-i İlliyun âlemi. Ceberut âlemi de denildiği ol...

İçsel Gök Katları nedir?
Sözlük

Ta-i Mekan

Veli kulun bir mekandan başka bir mekana olguları veya kendini taşıyabilme nimetine ta-i makan denir....

Ta-i Mekan nedir?
Sözlük

Gaflet

Tâat ehlinin, imtahan ehli olarak karşılaştıkları hadiselerde Hakk’ı gözlerken, Hakk’a gafil olup (dikkat etmemek, farkındalığa gelmemek anlamında kullanılmıştı...

Gaflet nedir?
Sözlük

On İkiler

On ikiler, füyuzattan sorumlu velilerdir....

On İkiler nedir?
Sözlük

Melami

Fakr ehli, iradesi dahilinde fakir, hor ve hakir bir durumda iken kendisine halk içinde varlık vermeden kınanmış bir hâlde bulunuşu ile melamidir. Buna örnek o...

Melami nedir?