İhsan nedir, İhsan ne demek?

Hz. Resul, Ahadiyet sırrı gereği Cenab’ı Hakk’ın zatının bilinemeyeceğinden değil âlemlerde afakî, insanda enfüsi olarak görülmeyeceğinden sebebiyet olsa gerek ki “ihsan Hakk’ı görür gibi ibadet etmektir” buyurmaktadır. İhsana eren bir abid için abiddir denilebilinir. Çünkü abid kişidir ki ibadetini ihsan üzeri yapmaktadır.

İhsana eren sireten ihlâs üzeri imanda yani samimiyet üzerine Hakk’ın varlığını kabulde, kıblesi Hakk olarak niyette O’na yönelmiştir. Bu yönelmede tefekkürü itibarı ile O’nun huzurunda olduğunun bilinci ile kendisine dışsal bir varlık gibi hüsn-ü zann üzeri sireten veçhelenmesinin karşısındaymışçasına O’na ibadet eder. Böylesi ibadet sonucunda amelde de ihsana erilir.

İhsan iman, ihlâs, niyet ile Hakk’ın huzurunda O’na ibadet hâlinde bulunmaktır; elbette ki O’nu görürcesine.

İhsana ermesi ile abid olan kul fıtratı gereği bir taraftan Hakk’ı bilmenin tevhid seyrinde tefekkürde, bir taraftan da Hakk’ı ibadetleri doğrultusunda ahlakı üzeri yaşamasının ve O’nun iradesi doğrultusunda yaşaması sebebiyle tevhidin tevekkül seyrindedir.

Tevhid, tefekkürün sonucu olarak her şeyi Hakk görmek değil, Her şeyde Hakk’ı müşahede etmektir.

Tevhid tevekkülün sonucu olarak da her şey üzerinden Hakk’ı sıfat, esma ve ayetleri üzeri yaşamaktır.

Âlemler bize Hakk’ı göstermezler, sadece Hakk’ın yaratıcı olarak var olduğunun işaretçisi ve delili olan ayetler olarak görünürler. Bu da âlemlerin Hakk olduğu anlamını değil, Hakk’ın varlığını âlemler üzerinden bileceğimiz anlamını taşır.

Âlemler üzerinden Hakk’ın var olduğunu akıl yolu ile sadece biliriz. Âlemler üzerinde Hakk’ı müşahede etmemiz sadece iman iledir. Bu da imanın, Hakk’ın varlığını müşahede ederek bilmek için zorunlu olduğunu gösterir.

İman ihsanına eren kul evvela iman-ı gaybi düzeyinde Hakk’ın varlığından emin olmanın ibadet durumunda Hakk’a yakindir.

İhsan ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Tasarruf

Tasarruf irade kullanmak, idareli sarf etmek, tutum, sahip olmak, anlamlarına gelir. Erenler için tasarruf, ferasetli müminin imanı doğrultusunda, Hakk’ın, üze...

Tasarruf nedir?
Sözlük

Vahdet-i Şuhud

Vahdet-i Şuhud birliğe şahid olma anlamına gelir. Aslında ise mevcudattaki vahdette Hakk’ın varlık tavırlarına şahid olma anlamında kullanılır. Bu bağlamda şuh...

Vahdet-i Şuhud nedir?
Sözlük

İhvan

İhvan, dost, sadık arkadaş mânasına gelir. Bir pire bağlı olan tarik arkadaşlarının gönül birliğinde muhabbetin kaynaştırmasıyla bir birlerine kardeş olmalarına...

İhvan nedir?
Sözlük

Avam

Hakk’a örtülü, tarike karşı olan, iman-ı gaybi düzeyinde imanı olan veya imanı bulunmayan sıradan veya irfandan yoksun halk ehline avam denir. ...

Avam nedir?
Sözlük

Şöhret

Daha fazla itibar edinme ihtirasında bulunan kişinin, halk içinde nam, ün, şan sahibi oluşuna şöhret denir. Şöhret sadece ihtiras sebebi ile edinilebilinen bir ...

Şöhret nedir?
Sözlük

Nazar

Nazar göz atmak, düşüncede bakmak, göz deymesi anlamına gelir. Göz atmak ve düşüncede bakmak anlamları doğrultusunda nazar, kişinin irade melekesi doğrultusunda...

Nazar nedir?
Sözlük

Nefse Muhalefet

Salik hevaya yönelmesi ile eşyanın verdiği hevanın sonucunda gayri iradi hareket ettiğinden ruh meleğine örtünürken masumiyet melekesi ile Hakk’a yönelir. Hakk’...

Nefse Muhalefet nedir?
Sözlük

Mücahede

Kulun Hakk ve dinine gayreti melekesinin kulda coşkunluk oluşturması, kulu amele sevk edişi ile alakadardır. Kulun gayreti sonucu Hakk ve dinine hizmet etmenin ...

Mücahede nedir?
Sözlük

Şeriat

Şer emir ve yasaklar gibi hükümleri yerli yerine koymak, bir konuyu kendi bağlamında açmak, anlamlandırmak, başka hükümler doğrultusunda emir ve yasakların sını...

Şeriat nedir?
Sözlük

Lütuf

Kulun gayret ve mücahedesi sonucunda çalışmalarının karşılığı dışında Hakk’ın kuluna hususen nimette ikramlarda bulunmasıdır. Nimet ve lütuf arasındaki en büyü...

Lütuf nedir?