Muhabbet nedir, Muhabbet ne demek?

Sevgi, sevmek mânalarına gelen muhabbet sufinin özü itibarıyla Hakk’a meyletmesi ve sohbetinde bulunması anlamını taşır.

Muhabbet iki hâl üzeridir. Bunlar:

1) Hakk sevgisi ile kulun Hakk sohbetinde bulunuşu,

2) sufinin Hakk’a olan muhabbetinin şiddeti sonucunda Hakk’ın kendisinde tecelli etmesi kadar, sufinin coşkunlukta konuşurken, konuşanın Hakk olması sebebi ile O’nun sohbetinde bulunmasıdır.

Birinci muhabbette kişi muhabbetteki sevgisi kadar nasiplenir. İkinci muhabbette ise sufi kendisinde tecelli eden Hakk’ın muhabbetinin bereketinden nasiplenir.

Sufinin Hakk’a olan muhabbetinin çokluğu, şiddeti ilahi aşktır. İlahi aşka eren sufi Hakk’ı zuhûrda müşahede etme bereketine erişmesi ile muhabbetullaha ermiş olur. Pir muhabbetinde, muhabbetteki sevginin şiddeti kadar sevenin, sevilen ile arasında telepatik bir bağ kurulur. Bu ferasette seyir etmektir. Böylesi muhabbette talip, muhabbeti kadar pirinin sohbet muhabbetinde kendi nefsi ile yüzleşir. Pirin muhabbetinin ayna olmasında, kendi ile kendisinde yüzleşen talip, varsa kusuru, pişmanlık veya hayâ yanışı ile düzelir. Talip muhabbette samimi değil ise eğer kudret aynası olan pir muhabbetinin ayna oluşuna tahammül edemez.

İnsana bu yolda en zor gelen hadiselerden bir tanesi de, muhabbeti yoksa eğer kendi nefsi ile yüzleşmeye tahammül edememesidir.

Pir, muhabbetinde sahv hâli üzeridir. Salik ise Hakk’ı müşahedenin sekrinde yada kendi hâli üzeri cüş ve cezbededir. Bazı pirlerde gaybet hâli üzeri doğuşatların vuku bulması ile sohbet mahiyetinde muhabbet etmeleri de vakidir.

Muhabbet dediğimiz yerlerin ve göklerin bir olduğu, göklerde olanın yerde zuhurda aşikar bulunduğu, veli kulun dilinden Hakk Teâla’nın kelam buyurduğu bir andan ibarettir ki; bu anda Hakk Teâla’ya talip olan kullar, kişiliklerine ve bütün iradi beklenti durumlarına aşkın, ruhaniyetlerine içkin bütûnsal varlık durumları ile sakinede var iken, Hakk Teâla’yı ilahi kavrayışta müşahede ederler. Bu durum surette kılınan namazın hâli olmasa da salâttan murad edilen gaye olarak salât hâlidir.

Talip kişi ilahi müşahedede Hakk’ı, varlığının üzerindeki hak sıfatınca müşahede eder. Böylesi muhabbette tecelli eden ilahi nur, ilimde ve hâl dediğimiz ilahi nişan ve mânalarda talip olan kula, talep ettiği Hakk ile yüzleşmesini nasip ettirir. Bu da talip kulun sakinede, varlığının asli, ilahi ve pek yüce olan varlığı yani Hakk Teâla’yı suretlere aşkın mâna ve müşahede hâl nişanları üzeri zevk edişi olup; bu biçimde Hakk katı olan kâmil insandan edinilen ilm-i ledûn bilgisi, talip kulun irfan bilgisi olur. Ve bizim muhabbet dediğimiz, böylesi biçimde irfan bilgisi edinilen iman, aşk ve sevgi temelli sohbet edilen durumlardır. Erenler Hakk’ın veli kulunun dilinden tecelli ettiği muhabbet sohbeti için kazası olmayan namazdır derler.

Muhabbet ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Tasarruf

Tasarruf irade kullanmak, idareli sarf etmek, tutum, sahip olmak, anlamlarına gelir. Erenler için tasarruf, ferasetli müminin imanı doğrultusunda, Hakk’ın, üze...

Tasarruf nedir?
Sözlük

Peygamberler ve Melekeler

Küre-i arzda cemaddan cinlere kadar ne varsa insan ahlakında insanın halkiyetinde cem’ edilmiştir. İnsan bu cem’ edilişin halk tarafının dahilinde ulvi tarafı o...

Peygamberler ve Melekeler nedir?
Sözlük

Muhabbet

Sevgi, sevmek mânalarına gelen muhabbet sufinin özü itibarıyla Hakk’a meyletmesi ve sohbetinde bulunması anlamını taşır. Muhabbet iki hâl üzeridir. Bunlar: 1)...

Muhabbet nedir?
Sözlük

Neş’e

Hikmet üzeri kulun Hakk’ı irfanı ile müşahede etmesinin huzur hâlinden sonraki sevinç hâlidir. İrfan sonucunda hakikat bilgisi üzeri hikmette bilmek, başka bir ...

Neş’e nedir?
Sözlük

Melami

Fakr ehli, iradesi dahilinde fakir, hor ve hakir bir durumda iken kendisine halk içinde varlık vermeden kınanmış bir hâlde bulunuşu ile melamidir. Buna örnek o...

Melami nedir?
Sözlük

Makam

Makam bulunulan durumun kalıcılığ, varılarak, durulunacak, kalınılacak yer anlamlarına gelir. Tasavvufta Hakk’ın tecelli ettiği, kokusunu (hissiyatını) veren n...

Makam nedir?
Sözlük

Yerde Adem – Gökte Adem

İnsan Hakk tarafı olan ruh ve nur ile göklerde, beden tarafı ile de küre-i arzdadır. İnsan göklere ve yerlere cem’ olmuş hâli üzeri Hakk’a, Hakk’ın nur tecellis...

Yerde Adem – Gökte Adem nedir?
Sözlük

Fütûhat

Fütûhat fetihler anlamına gelir. Ehlince ise fütûhat, Hakk’ın mertebe ve makamlarında, Hakk’ın yardımıyla mana deryasında fetihlerde bulunmak, muhabbette Hakk ...

Fütûhat nedir?
Sözlük

Hatm-i Meratip

Tasavvuf hâl, makam ve mertebe basamaklarında (miraç ve ciraç) salikin seyr-ü seferini, meşrebi üzeri kendine özgün biçimde bitirmesine (hatim etmesine) hatm-i ...

Hatm-i Meratip nedir?
Sözlük

Vahiy

Hakikate ve varoluşa ait söylevlerin, yaşama ait şerri kaidelerin ilahi düzeyde beyan edildiği Hakk Teâla’nın kelamına vahiy denir. Vahyin ilahi olmasının üç t...

Vahiy nedir?