Muhabbet nedir?

Sevgi, sevmek mânalarına gelen muhabbet sufinin özü itibarıyla Hakk’a meyletmesi ve sohbetinde bulunması anlamını taşır.

Muhabbet iki hâl üzeridir. Bunlar:

1) Hakk sevgisi ile kulun Hakk sohbetinde bulunuşu,

2) sufinin Hakk’a olan muhabbetinin şiddeti sonucunda Hakk’ın kendisinde tecelli etmesi kadar, sufinin coşkunlukta konuşurken, konuşanın Hakk olması sebebi ile O’nun sohbetinde bulunmasıdır.

Birinci muhabbette kişi muhabbetteki sevgisi kadar nasiplenir. İkinci muhabbette ise sufi kendisinde tecelli eden Hakk’ın muhabbetinin bereketinden nasiplenir.

Sufinin Hakk’a olan muhabbetinin çokluğu, şiddeti ilahi aşktır. İlahi aşka eren sufi Hakk’ı zuhûrda müşahede etme bereketine erişmesi ile muhabbetullaha ermiş olur. Pir muhabbetinde, muhabbetteki sevginin şiddeti kadar sevenin, sevilen ile arasında telepatik bir bağ kurulur. Bu ferasette seyir etmektir. Böylesi muhabbette talip, muhabbeti kadar pirinin sohbet muhabbetinde kendi nefsi ile yüzleşir. Pirin muhabbetinin ayna olmasında, kendi ile kendisinde yüzleşen talip, varsa kusuru, pişmanlık veya hayâ yanışı ile düzelir. Talip muhabbette samimi değil ise eğer kudret aynası olan pir muhabbetinin ayna oluşuna tahammül edemez.

İnsana bu yolda en zor gelen hadiselerden bir tanesi de, muhabbeti yoksa eğer kendi nefsi ile yüzleşmeye tahammül edememesidir.

Pir, muhabbetinde sahv hâli üzeridir. Salik ise Hakk’ı müşahedenin sekrinde yada kendi hâli üzeri cüş ve cezbededir. Bazı pirlerde gaybet hâli üzeri doğuşatların vuku bulması ile sohbet mahiyetinde muhabbet etmeleri de vakidir.

Muhabbet dediğimiz yerlerin ve göklerin bir olduğu, göklerde olanın yerde zuhurda aşikar bulunduğu, veli kulun dilinden Hakk Teâla’nın kelam buyurduğu bir andan ibarettir ki; bu anda Hakk Teâla’ya talip olan kullar, kişiliklerine ve bütün iradi beklenti durumlarına aşkın, ruhaniyetlerine içkin bütûnsal varlık durumları ile sakinede var iken, Hakk Teâla’yı ilahi kavrayışta müşahede ederler. Bu durum surette kılınan namazın hâli olmasa da salâttan murad edilen gaye olarak salât hâlidir.

Talip kişi ilahi müşahedede Hakk’ı, varlığının üzerindeki hak sıfatınca müşahede eder. Böylesi muhabbette tecelli eden ilahi nur, ilimde ve hâl dediğimiz ilahi nişan ve mânalarda talip olan kula, talep ettiği Hakk ile yüzleşmesini nasip ettirir. Bu da talip kulun sakinede, varlığının asli, ilahi ve pek yüce olan varlığı yani Hakk Teâla’yı suretlere aşkın mâna ve müşahede hâl nişanları üzeri zevk edişi olup; bu biçimde Hakk katı olan kâmil insandan edinilen ilm-i ledûn bilgisi, talip kulun irfan bilgisi olur. Ve bizim muhabbet dediğimiz, böylesi biçimde irfan bilgisi edinilen iman, aşk ve sevgi temelli sohbet edilen durumlardır. Erenler Hakk’ın veli kulunun dilinden tecelli ettiği muhabbet sohbeti için kazası olmayan namazdır derler.

Sözlük

Harf, Kelime, Cümle, Kelam

Harf ağızdan çıkan her bir sese ait sese verilen yazı ile de çizgilerle biçimlendirilen işaretlere denir. Harflerin çoğulu huruftur. Kelam bir mânayı ifade ede...

Harf, Kelime, Cümle, Kelam nedir?
Sözlük

Lütuf

Kulun gayret ve mücahedesi sonucunda çalışmalarının karşılığı dışında Hakk’ın kuluna hususen nimette ikramlarda bulunmasıdır. Nimet ve lütuf arasındaki en büyü...

Lütuf nedir?
Sözlük

Şirk-i Hafi

Gizli şirk anlamına gelen şirk-i hafi, kulun Allah’ın ahlakı dışında kendi nefsine kibir, şımarıklık, inad, haset, vb hâlleri üzeri masivada kendine enaniyet ve...

Şirk-i Hafi nedir?
Sözlük

Rücu

Geri dönme mânasına gelen rücu, sufilerin günah ve masivadan tövbe ederek Hakk’a yönelişleri için kullandıkları bir kavramdır. Rücu tövbenin niyet hâlidir....

Rücu nedir?
Sözlük

Sünnet

Sünnet yasalar, adetler anlamına gelir. Hakk için sünnet Hakk’ın yasaları (sünnetullah) anlamında kullanılır, Hz. Resul için sünnet ise adetler anlamında kulla...

Sünnet nedir?
Sözlük

Gayret

İlim doğrultusunda iradi olarak niyetlenenin bildiğini irade etmesi melekesi sonucunda amele taşıyan niyetini, amele taşıyan meleke durumuna gayret denir. Ayrıc...

Gayret nedir?
Sözlük

Kafir

Örten anlamı içkinliğinde Hakk’ı ve O’nun varlık hakikatini kabul etmeyerek kendini Hakk ve hakikate örten kişiye kafir denir. Bu bağlamda kafirlik insanın fıtr...

Kafir nedir?
Sözlük

Fenâ Seyri

Fenâ seyrinde kul, kulluk perdesinde Rabb-ül Âlemin’in vahidiyet seyri üzeri hakikati, kendisi ve âlemlerde müşahedededir. Ehlince fenâ seyri, kötü ahlaktan yan...

Fenâ Seyri nedir?
Sözlük

Kötü Ahlak

İnsanın fıtratının gayesi dışında kendisini Hakk’a örten, kendisine zulüm ettiği her türlü günah ve masiva hâllerine inad, şımarlıklık ve yalan vb üzeri tavırla...

Kötü Ahlak nedir?
Sözlük

Nur

Hakk’ın dirilik ve şuur özdeşliğindeki yek vücud olan ve yek vücud hareket eden nokta-i melâike varlık hâline nur denir. Başka bir deyişle, kuantum düzeyinde he...

Nur nedir?