Rabıta nedir?

Ribattan kinaye rabıta bağlılık ve yakinlikte bağ kurmak anlamını taşır.

Sufi dilinde rabıta iman, Hakk’a tefekkür ve tevekkül etmek ve ilahi aşkta bulunmaktır.

Rabıtanın temeli muhabbettir, ilahi aşktır. Hakk’a aşkı ve muhabbeti olmayanın rabıtası olmaz. Rabb’e aşk ve muhabbetle rabıtası olan tarik ehlidir.

Tarik, aşk ve muhabbetteki rabıta ile Hakk’a vardırtan yol olma özelliğini taşır. Aşkı ve muhabbeti olmayanın hususen Hakk’a yol tutmasından bahsedilemez.

Tariklerde pire, aşk ve muhabbetle olan bağlılığa da rabıta denir. Tariklerde pirin ruhaniyeti ile iletişimde olmak için pirin hayaline odaklanarak murakabede bulunma yöntemine de rabıta denir.

Rabıtadan murad, Hakk’ın nurani tecellisinden beslenmektir. Pire yapılan rabıtadan murad edilen, pirin ruhaniyetinin rahmet bereketinden muhabbet ile beslenmektir. Çünkü sevgi düzeyinde muhabbet, seven ile sevilen arasında telepatik bir bağ kurulmasına sebeptir. Bu sebepten dolayı mealen “rabıta ediniz” (Al-i İmran, 200) emri ilahisine uymak farzdır. Bu da ayetin tevil mânası itibarıyla Hakk’a muhabbet duymanın farz olduğuna işaretir.

Bu ayet indiğinde ashabın “ribat nedir” diye sorması üzerine Hz. Resul “zor ve sıkıntılı zamanlarda güzelce abdest almak, kalbin mescidlere bağlı olması, ibadet yerlerine çokca gidip gelme ve bir namazı kıldıktan sonra diğer namaz vaktini gözlemek var ya işte sizin ribat budur” hadisi ile cevap verir, bu da tefsiren ibadetler üzerinden Hakk ile bağ kurulması anlamını taşır. Bu doğrultuda Hakk’ı muhabbetle tefekkür etmek de rabıtadan olup bu ayetin anlamlarındandır.

Aşk ise farz hükmünde bulunan muhabbetin şiddetli hâli olarak nafile ibadet hâlidir. Hakk’ın buğz edenleri sevmemesi sebebiyle yani Hakk’ı, sevdikleri dahilinde sevmemek sevilmemeye sebeptir. Bu doğrultuda Hakk’ın muhabbeti üzeri veli kulları olan mürşid-i kâmillere buğz etmeyerek mühabbetlerinde bulunmak rabıtanın gereğidir. Bizim buğzumuz kudret aynası olan kâmilin gönlüne sirayet eder ise onun buğzuna sebebiyet verir. Kâmile hoşça nazar eyle, gördüğün rahman olur” (Lütfi Filiz) er sözünü de bu bağlamda belirtmek yerinde olur. Kâmile rabıta, kâmilin sohbetinde muhabbetten ibarettir. Sevgi rabıtası ile olan muhabbette murabıt olduğumuz Hakk Teâla’dır ki böylesi muhabbette Hakk’ı zuhurda müşahede edebiliriz.

Sözlük

Daim Salât

Tasavvufta kul aşk, sekr, şirb, zevk, hayâ vb hellerde iken taharetinde abdest almaktadır. Kişi böylesi abdest alırken Hakk’ın verdiği ferasetteki sahv hâli ile...

Daim Salât nedir?
Sözlük

Vahded-i Vücud

Vahdet-i vücud varlık birliği anlamına gelir. Hakk’ın mevcudat üzerinde varlığı ile tecelli ederek zuhura geldiği anlamı üzeri kullanılır. Vahdet-i vücud ehli,...

Vahded-i Vücud nedir?
Sözlük

Tenzih

Başta iman-ı gaybi düzeyinde Hakk’ı âlemlere aşkın bilerek O’na noksan bir sıfat yakıştırmama hâline tenzih denir. Lakin hakikatte ise âlemlere aşkın olan Hakk’...

Tenzih nedir?
Sözlük

Mücahede

Kulun Hakk ve dinine gayreti melekesinin kulda coşkunluk oluşturması, kulu amele sevk edişi ile alakadardır. Kulun gayreti sonucu Hakk ve dinine hizmet etmenin ...

Mücahede nedir?
Sözlük

Kitab-ı Mübin

Kur’an, hakları ve hakikatleri beyan eden kitap olması ile Kitab-ı Mübindir. Sufilerin zevki fikirlerine göre hakikatleri ve hakikatlere varmanın yollarını anl...

Kitab-ı Mübin nedir?
Sözlük

Cezbe

Sekr ve muhabbetin sonucunda, kulun zikr esnasında veya kulun Hakk’ı bir tecellisinde tefekkür ve müşahede edişi hâli üzeri kendinde Hakk’a çekildiği, sükûnet v...

Cezbe nedir?
Sözlük

Hüsn-ü Zann

Olay ve olgulardaki ilişkilerde Hakk’tan emin olarak, iyi niyette bulunarak genelde hak üzerine olumlama durumunda bulunduğumuz hâle hüsn-ü zann denir. Kişi hüs...

Hüsn-ü Zann nedir?
Sözlük

Kutb-ül İrşad

Kutb-ül İrşad, irşad ile vazifeli, zamanının mürşid-i kâmilidir. Peygamberin nübüvvet varisidir. Yüz sene, dörtyüz sene ve bin sene mücedditleri bu makamda kara...

Kutb-ül İrşad nedir?
Sözlük

Muhabbetullah

Tecelli-i berki ve bütün yakinlik makamlarında kul, Hakk’ın varlık seyrini her hangi bir ilahi tavrı üzeri müşahede edebilir. Lakin tecelli-i zati üzeri devamlı...

Muhabbetullah nedir?
Sözlük

Cem mertebeleri

Cem’: kulun, Hakk’ı kendinde bulduğu, kendini bulamadığı seyre denir. Hz. Cem’: kulun, Hakk’ın lâ misli, lâ keyfi cennette görünmesinin misali olduğundan Hakk...

Cem mertebeleri nedir?