Rabıta nedir?

Ribattan kinaye rabıta bağlılık ve yakinlikte bağ kurmak anlamını taşır.

Sufi dilinde rabıta iman, Hakk’a tefekkür ve tevekkül etmek ve ilahi aşkta bulunmaktır.

Rabıtanın temeli muhabbettir, ilahi aşktır. Hakk’a aşkı ve muhabbeti olmayanın rabıtası olmaz. Rabb’e aşk ve muhabbetle rabıtası olan tarik ehlidir.

Tarik, aşk ve muhabbetteki rabıta ile Hakk’a vardırtan yol olma özelliğini taşır. Aşkı ve muhabbeti olmayanın hususen Hakk’a yol tutmasından bahsedilemez.

Tariklerde pire, aşk ve muhabbetle olan bağlılığa da rabıta denir. Tariklerde pirin ruhaniyeti ile iletişimde olmak için pirin hayaline odaklanarak murakabede bulunma yöntemine de rabıta denir.

Rabıtadan murad, Hakk’ın nurani tecellisinden beslenmektir. Pire yapılan rabıtadan murad edilen, pirin ruhaniyetinin rahmet bereketinden muhabbet ile beslenmektir. Çünkü sevgi düzeyinde muhabbet, seven ile sevilen arasında telepatik bir bağ kurulmasına sebeptir. Bu sebepten dolayı mealen “rabıta ediniz” (Al-i İmran, 200) emri ilahisine uymak farzdır. Bu da ayetin tevil mânası itibarıyla Hakk’a muhabbet duymanın farz olduğuna işaretir.

Bu ayet indiğinde ashabın “ribat nedir” diye sorması üzerine Hz. Resul “zor ve sıkıntılı zamanlarda güzelce abdest almak, kalbin mescidlere bağlı olması, ibadet yerlerine çokca gidip gelme ve bir namazı kıldıktan sonra diğer namaz vaktini gözlemek var ya işte sizin ribat budur” hadisi ile cevap verir, bu da tefsiren ibadetler üzerinden Hakk ile bağ kurulması anlamını taşır. Bu doğrultuda Hakk’ı muhabbetle tefekkür etmek de rabıtadan olup bu ayetin anlamlarındandır.

Aşk ise farz hükmünde bulunan muhabbetin şiddetli hâli olarak nafile ibadet hâlidir. Hakk’ın buğz edenleri sevmemesi sebebiyle yani Hakk’ı, sevdikleri dahilinde sevmemek sevilmemeye sebeptir. Bu doğrultuda Hakk’ın muhabbeti üzeri veli kulları olan mürşid-i kâmillere buğz etmeyerek mühabbetlerinde bulunmak rabıtanın gereğidir. Bizim buğzumuz kudret aynası olan kâmilin gönlüne sirayet eder ise onun buğzuna sebebiyet verir. Kâmile hoşça nazar eyle, gördüğün rahman olur” (Lütfi Filiz) er sözünü de bu bağlamda belirtmek yerinde olur. Kâmile rabıta, kâmilin sohbetinde muhabbetten ibarettir. Sevgi rabıtası ile olan muhabbette murabıt olduğumuz Hakk Teâla’dır ki böylesi muhabbette Hakk’ı zuhurda müşahede edebiliriz.

Sözlük

Havass İlmi

Havass hassalar, keyfiyetler ve hususiyetler anlamına gelir. Tasavvufta ilim olarak havass, manevi tesir için uzlet, riyazat veya i’tikafta okunan esma, ayet v...

Havass İlmi nedir?
Sözlük

Bid’at

Sonradan icad edilen adetlere bid’at denir. Dinde ise Kur’an ve sünnete aykırı farz gibi gösterilen nafile ibadetlerin önerilmesi değil, dikte edilmesine ve din...

Bid’at nedir?
Sözlük

Sıddîkıyet

Allah’ın iradesi doğrultusunda, Allah’ın iradesine muhabbetle teslim olarak yaşayan, tevekkülde bulunan, Allah’a sadık, sadakat ve doğruluk ehlinin mertebe hâli...

Sıddîkıyet nedir?
Sözlük

Gölgesiz

Gölgesiz hikmet lisanınca uzantısı olmamak demektir. Yani her şeyi Hakk’tan bilip hüsn-ü zann üzeri bakışımızla, olumsuzlamadan hadiseleri hikmetiyle görme ve k...

Gölgesiz nedir?
Sözlük

Mizaç

Mizaç huy, tabiyat anlamına gelir. Hakiki mânası ise meşreblerin karakterize olmuş form ve ahlak biçimine mizaç denir. Mizaç gereği her şey bağlı olduğu sıfatl...

Mizaç nedir?
Sözlük

Hayranlık

Kulun hayret seyri sonucu şaşkınlığına aşkın muhabbet ile Hakk’ı kadir kıymeti ile müşahede edişine hayranlık denir. Hayranlık hâlinde kul, şaşkınlığının kalkm...

Hayranlık nedir?
Sözlük

Fakirlik

Dünya nimetlerinden yoksun, zaruri ihtiyaçlarını yerine getirmekte zorlanan insanlara fakir denir. Fakirlik halk tabiri ile “fakirlik ateşten gömlektir, giyene ...

Fakirlik nedir?
Sözlük

Gavs-ül Azam

Gavs-ül Azam en büyük galip, yetiştirici, himmet edici anlamına gelir. Bu velinin görevi, mâna akışı ile bütün dünya işlerinin kader ve kaza çizgisi doğrultusun...

Gavs-ül Azam nedir?
Sözlük

Hüzün

Hüzün, müminin çileli yaşam döneminde beden kabuğunda, sebat ve sabır hâli üzeri kederli ve sıkıntılı olduğu kabz hâlidir. Aşık kulun, Hakk’tan ayrılığı sebebi ...

Hüzün nedir?
Sözlük

Hanifilik

İslam her ne kadar toplumsal düzeyde şartlar ile biçimlenerek sureten ümmet olarak toplumsallıkta fıtrat dini olsa da, insan fıtratının sireti gereği hanifik ta...

Hanifilik nedir?