Rabıta nedir?

Ribattan kinaye rabıta bağlılık ve yakinlikte bağ kurmak anlamını taşır.

Sufi dilinde rabıta iman, Hakk’a tefekkür ve tevekkül etmek ve ilahi aşkta bulunmaktır.

Rabıtanın temeli muhabbettir, ilahi aşktır. Hakk’a aşkı ve muhabbeti olmayanın rabıtası olmaz. Rabb’e aşk ve muhabbetle rabıtası olan tarik ehlidir.

Tarik, aşk ve muhabbetteki rabıta ile Hakk’a vardırtan yol olma özelliğini taşır. Aşkı ve muhabbeti olmayanın hususen Hakk’a yol tutmasından bahsedilemez.

Tariklerde pire, aşk ve muhabbetle olan bağlılığa da rabıta denir. Tariklerde pirin ruhaniyeti ile iletişimde olmak için pirin hayaline odaklanarak murakabede bulunma yöntemine de rabıta denir.

Rabıtadan murad, Hakk’ın nurani tecellisinden beslenmektir. Pire yapılan rabıtadan murad edilen, pirin ruhaniyetinin rahmet bereketinden muhabbet ile beslenmektir. Çünkü sevgi düzeyinde muhabbet, seven ile sevilen arasında telepatik bir bağ kurulmasına sebeptir. Bu sebepten dolayı mealen “rabıta ediniz” (Al-i İmran, 200) emri ilahisine uymak farzdır. Bu da ayetin tevil mânası itibarıyla Hakk’a muhabbet duymanın farz olduğuna işaretir.

Bu ayet indiğinde ashabın “ribat nedir” diye sorması üzerine Hz. Resul “zor ve sıkıntılı zamanlarda güzelce abdest almak, kalbin mescidlere bağlı olması, ibadet yerlerine çokca gidip gelme ve bir namazı kıldıktan sonra diğer namaz vaktini gözlemek var ya işte sizin ribat budur” hadisi ile cevap verir, bu da tefsiren ibadetler üzerinden Hakk ile bağ kurulması anlamını taşır. Bu doğrultuda Hakk’ı muhabbetle tefekkür etmek de rabıtadan olup bu ayetin anlamlarındandır.

Aşk ise farz hükmünde bulunan muhabbetin şiddetli hâli olarak nafile ibadet hâlidir. Hakk’ın buğz edenleri sevmemesi sebebiyle yani Hakk’ı, sevdikleri dahilinde sevmemek sevilmemeye sebeptir. Bu doğrultuda Hakk’ın muhabbeti üzeri veli kulları olan mürşid-i kâmillere buğz etmeyerek mühabbetlerinde bulunmak rabıtanın gereğidir. Bizim buğzumuz kudret aynası olan kâmilin gönlüne sirayet eder ise onun buğzuna sebebiyet verir. Kâmile hoşça nazar eyle, gördüğün rahman olur” (Lütfi Filiz) er sözünü de bu bağlamda belirtmek yerinde olur. Kâmile rabıta, kâmilin sohbetinde muhabbetten ibarettir. Sevgi rabıtası ile olan muhabbette murabıt olduğumuz Hakk Teâla’dır ki böylesi muhabbette Hakk’ı zuhurda müşahede edebiliriz.

Sözlük

Ünsiyet

Ünsiyet, ilişki kurmak, arkadaşlık, dostluk mânalarına gelir. Sufiler için ise ünsiyet, kulun Hakk ile olan iman karibliğinde Hakk’ı, kulluğunun perdesi üzeri ...

Ünsiyet nedir?
Sözlük

Nasihat

Nasihat, tavsiye ve ihtar anlamına gelen kelama denir. Dinde ise Hakk’ın buyruğu üzeri, Hakk’ın buyurduğunu hayra yönelten, şerrden men eden olarak nefislerine...

Nasihat nedir?
Sözlük

Ruhban

Hakk adına, Hakk’ın manevi ruhsat vermediği, kendi nefsi üzerinde din işlerine bakan kişilere ruhban denir. Mürşid-i kâmil “O kendi nefsinde (hevasından) konuş...

Ruhban nedir?
Sözlük

Resul

Haberci, elçi kitap ve şeriat sahibi peygamberin sıfat hâline resul denir. Resul kavramı her ne kadar yukarıda anlatılan mânada kullanılsa da, ilahi esmasının (...

Resul nedir?
Sözlük

Sitem

Sitem her şeyi Hakk’tan bilen salikin, Hakk’tan geldiğinin imanı ile karşılaştığı imtahanlardaki müsibet ve belalara karşı yakarma ve yalvarma ile Hakk’a rücu h...

Sitem nedir?
Sözlük

Rab-ül Âlemin

Alemlerin Rabbi anlamına gelir. Aslında ise her şeye nuru ile aşkın, diri olan Allah’ın varları var ederek melâikesi ile ikame, idame ve idare edişi sıfatına de...

Rab-ül Âlemin nedir?
Sözlük

Üçler

Üçler, zamanının manevi bilgi kaynaklarıdır; Okyanuslardan sorumludurlar....

Üçler nedir?
Sözlük

Berzah

İki durum arası geçit olan tecellilere denir. Kapı hükmünce bütün âlemler ve mertebeler Hakk’a varmanın ve Hakk’ı müşahede etmenin nesneleridirler. ...

Berzah nedir?
Sözlük

Makam

Makam bulunulan durumun kalıcılığ, varılarak, durulunacak, kalınılacak yer anlamlarına gelir. Tasavvufta Hakk’ın tecelli ettiği, kokusunu (hissiyatını) veren n...

Makam nedir?
Sözlük

İlm-i Ledûn

Allah’ın esrar-ı gaybisinde her şeyin ilmini bilen alim olarak, bilgisini istediği kadar ve istediği biçimde nurani tecelli ile kulunun kalbinde vuku ettirmesi ...

İlm-i Ledûn nedir?