Hatm-i Meratip nedir?

Tasavvuf hâl, makam ve mertebe basamaklarında (miraç ve ciraç) salikin seyr-ü seferini, meşrebi üzeri kendine özgün biçimde bitirmesine (hatim etmesine) hatm-i meratip denir. Hatm-i meratip, sonucunda hatim edilen hâl, makam ve mertebeler salikte sonlanması ile ekmel (tam) olur. Böylesi hatm-i meratip sonucunda saliğe kâmil denir.

Kur’an hâl, makam ve mertebelerin tamamının cem’i olduğundan yani makamlar makamı, mertebeler mertebesi ve hâlleri beyan eden kitab olduğundan dolayı tasavvuf Kur’anı hatm-i meratip etme yoludur.

Kur’anı yaşamında hatm-i meratip edende Kur’an hıfz edilmiş (muhafaza edilmiş anlamında) ve Kur’an sonlandırılmıştır.

Kur’anın sonlandırıldığı bir kâmilin, Kur’andaki makamlar makamıdır, mertebeler mertebesidir, hâller de hâlidir. Aslında hatmedilmesi gereken de Hakk’ın böylesine tecelli ettiği bir kâmilin hatm-i meratip edilmesidir. Mürşid-i kâmilin pir olması ile yol edinilmesi de bu sebeptendir. Lakin yaşam yolunda ifrit, cin ve insan şeklinde bulunan şeytanlar vardır. Ve imtihan için o şeytanların musallat olmalarından korunmanın bir yolu da mürşid-i kâmilin himmet nazarı altında rabıtadan kopmamaktır.

Sözlük

Duygu

Olgular ve olaylardaki ilişkilerimiz sonucunda sezgilenimlerimiz ve akletmelerimizle etkilenişlerimizde oluşan, tepkisel olarak bize sezgi ve akletmelerimize yö...

Duygu nedir?
Sözlük

Bast

Bast açma, yayma, gemişletme anlamlarına gelir. Kulun dünyevi ve manevi dertlerinden yana ferahlaması, nurani tecelli sonucunda ise şevk, aşk, zevk, irfan, fera...

Bast nedir?
Sözlük

Yetmiş Üçler

Yetmiş ikiler oldukları da söylenir. Hakk’ı yer yüzünde devamlı zikir etmekle memur olan ve böylece insandan kaynaklanan negatif enerjiyi nötrleştiren velilerdi...

Yetmiş Üçler nedir?
Sözlük

Mahv

Kulun kötü huylarının kalkmasına, harab olmuş anlamında mahv denir. Bu duruma mahv denilmesinin sebebi, kötü huyların bırakılmasının acı ve sıkıntılı bir süreç ...

Mahv nedir?
Sözlük

İnsan Olma Mertebeleri

İnsanlık mertebeleri ademiyet, insan, bir insan ve zat olarak sınıflandırılır. Ademiyet, varlığını yokluktan ibaret olmasına rağmen, varlığını kendinden zann e...

İnsan Olma Mertebeleri nedir?
Sözlük

Tasavvuf Dili

Sıfat, esma ve ayetler Hakk’ı tevhid ile bilmemizin araçlarıdırlar. Tasavvuf dili ise, tevhid ile bildiğimiz Hakk’ın ayet, esma ve sıfatları üzerinden iman ile ...

Tasavvuf Dili nedir?
Sözlük

Rıza

Memnun kılmak, memnun edilmek anlamlarını taşır. Sufiler için rıza, Hakk’ın memnuniyetini gözlemek ve Hakk’ın kendilerinden memnuniyeti ile memnun olmak anlamın...

Rıza nedir?
Sözlük

Zi’n Nureyn

Burada hususen sıddikiyet ve velayetin farklı hâlleri üzeri cem’ edildiği zi’n nureyn mertebesine deyineceğim. Can ve mallarını Hakk’a hizmet için Hakk’a muhab...

Zi’n Nureyn nedir?
Sözlük

Ahlakullah

Cenab’ı Hakk’ın kâinatta sünneti (yasaları) üzeri sıfat, esma ve ayet seyrinde tavırlarda bulunması ahlakı varlık seyrine ahlakullah denir. Ahlakullah adetler b...

Ahlakullah nedir?
Sözlük

Hakk

Hakk batılın zıddı olarak doğru, gerçek, vacib (zorunlu olan) ve lazım anlamlarına gelir. Ehil için Hakk, Cenab’ı Hakk’ın şahsını işareten, O’nun varlığının, va...

Hakk nedir?