Dört Kapı Kırk Makam nedir, Dört Kapı Kırk Makam ne demek?

Erenlerin dört kapıdan kasıtları şeriat, tarikat, hakikat ve marifet mertebeleridir. Kırk makamdan kasıtları ise bu dört mertebede edinilecek olan ahlaki hâl makamları ve Hakk, hakikat bilgisidir. Dört kapı kırk makam Bektaşi tarikinin bir söylevi olarak tasavvufta zevk edilir olmuştur. Bu sebepten dolayı Bektaşi geleneğine bağlı olarak dört kapıdaki kırk makamı yorum yapmadan beyan etmek yerinde olur. Ehli olan dört kapı kırk makamı hakklarınca daha farklı bir şekilde de zevk edebilir.

Şeriattaki on makam; 1) iman getirmek 2) ilim öğrenmek 3) islamın şartlarını yerine getirmek 4) helal kazanmak ve faizi haram bilmek 5) nikah kıymak 6) hayız ve lohusalık hâllerine riayet etmek 7) cemaat sünnetine riayet etmek 8) şefkatli olmak 9) temiz yemek ve temiz giyinmek 10) iyiliği emredip kötülüğü men etmektir.

Tarikattaki on makam; 1) tövbe etmek 2) mürid olmak 3) saç kesmek 4) nefsi olgunlaştırmak için mücahede etmek 5) hizmet etmek 6) Hakk’tan korkmak ve ümidvar olmak 7) tarikatın gereği olan zikir ve sohbet meclislerinde bulunarak ibret almak ve imtihan üzeri olduğunu bilerek hidayete ermek 8) nasihat ve muhabbet sahibi olmak 9) aşk ve şevk hâliyle fakir olmak, zühtü takva üzeri bulunmak 10) şevk üzeri Hakk’a meyil etmek, pir ile can bulmak

Marifetteki on makam; 1) edep 2) korku 3) perhizkarlık 4) sabır 5) utanmak 6) cömertlik 7) Hakk’tan yana ilm sahibi olmak 8) miskinlik (dervişin dünyaya meyilinin kesilmesi Hakk’a rücu etmesi) 9) Hakk’ı Hakk ile bilmek marifet sahibi olmak 10) kişinin kendini bilmesidir.

Hakikatteki on makam; 1) turab olmak 2) Hakk’tan olduğu için herkese aynı gözle bakıp ayıplamamak 3) iyilikte bulunmak iyilikte gayretkar olmak 4) vahdet deryasında seyrettiğini bilerek Hakk ile ve O’nun yarattığı bütün mahlukat ile muhabbet bulmak 5) her şeyin faniliğinden ve zararından yana selamet bularak özgüven ve sulh bulmak 6) sohbet etmek ve hakikat sırlarını taliplere beyan etmek 7) seyrü sulukta hatm-i meratip etmek 8) acizliğini bilip hakikat sahibine rücu ederek duada bulunmak, her şeyi O’ndan beklemek ve O’ndan bilmek 9) Allah’ın varlığını müşahede etmek ve O’na ulaşmaktır.

Dört Kapı Kırk Makam ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Feyz (Füyûz)

Feyz bereket, bolluk, kerem, ikram, ihsan anlamına gelir. Sufile için feyz, Hakk’ın ihsan ettiği ilim, irfan bereketidir. Kul Hakk’ın nurani tecellisi ile anca...

Feyz (Füyûz) nedir?
Sözlük

Salât

Salât, Hakk’a ihsan sonucu yönelerek O’na rağbetle yapılan dua, zikir ve yalvarışa denir. Şeriatte salât, beş vakit Hakk’a yönelerek zikir ve dua ile Hakk’a ib...

Salât nedir?
Sözlük

Tevhidin Düşünce Prensipleri

Tevhidin düşünce prensipler, Hakk’a olan inancımız doğrultusunda ilkesel düşünmemizin zorunluluğudur. Bunlar: 1) Allah 2) Allah’ta 3) Allah’tan 4) Allah’la 5) A...

Tevhidin Düşünce Prensipleri nedir?
Sözlük

Setr

Avam ehlinin Hakk’a masiva ile perdeli oluşuna örtülü, örtünen anlamında setr denir. Setr sufiler için ise başkalarının günah ve kusurlarını onlara ve dedikodu...

Setr nedir?
Sözlük

Feyz-i Akdes

Akdes pak, arı, saf olarak kudsi olmaktır. Feyz-i akdes bu bağlamda sufiler tarafından, sufilerin arı olan nefsleriyle günahtan temiz olmaları sonucu noksandan ...

Feyz-i Akdes nedir?
Sözlük

Vakfetmek

Kulun Hakk’a kendisini adaması ve tevekkülü ile Hakk’a hizmette (ibadet) gayret, mücadele, mücahede ve cihad etmesiyle kendisini, karşılığını beklemeden Hakk’a ...

Vakfetmek nedir?
Sözlük

İman

Allah’ın varlığından ihlâs ile emin olunan manevi hâl durumudur. İman, iman-ı gaybi ve iman-ı şuhudi olmak üzere iki durumda İslam olanda görünür. İman-ı gaybi...

İman nedir?
Sözlük

Seyr-ü Sefer

Cihad-ı ekberde kulun bir taraftan masivadaki nefsi ile mücadelesi bir taraftan da Hakk’a kavuşmanın ibadet mücahedesi ile tecelli ve zuhurda tevhidin müşahede ...

Seyr-ü Sefer nedir?
Sözlük

Eba Vakt

Zamanın babası anlamına gelen eba vakt, zamanın koşullarından etkilenmeden Hakk’ın iradesi üzeri sufilerin vakti yaşamalarına denir. Ayrıca âlemlerde tecelli ed...

Eba Vakt nedir?
Sözlük

Cihad

Savaş da diyebileceğimiz cihad, kulun mücahedesinde feda-i nefs ve feda-i can düzeyinde, Hakk’a kavuşmak için ve dinine hizmet etmek için mücadele etmesine deni...

Cihad nedir?