Halvet - Celvet nedir?

Salikin halktan uzaklaşarak tek başına yalnızlıkta Hakk ile olması doğrultusunda riyazat ve i’tikâfta ihlas ile mücahede etmesi sonucunda Hakk nurunun tecellisi ile bilgi edindiği Hakk’a varma yoluna halvet denir.

Salikin halvetten sonra veya halkın içinde iken Hakk ile olmasına ilahi aşkta tefekkür ile halktan ayrı halvette bulunmasının sonucunda halka dönüşünde sahv hâlinde feraseti ile âlemleri ciraç mertebesinde müşahede edişi ve Hakk’a, âlemlerdeki fiilleri üzeri vuslat edişinin deneyiminde bilgi edinişinin yoluna celvet denir.

Genel anlamda dikkat edildiğinde, Hakk’a vardıran yaşam biçimi tarzında yollar iki noktada toplanırlar. 1) halvete çekilerek Hakk’a varım, 2) celvette Hakk’a varım.

Halvete çekilerek Hakk’a varım yolunda, taliplerin halktan uzaklaşarak tekke, dergah gibi yerlerde farz ibadetler dahilinde riyazat, zikir ve benzeri nafile ibadetler aracılığı ile arınarak, kendi üzerlerinde Hakk’a varımı gerçekleşir.

Celvette Hakk’a varımda ise talipler halk içinde, kendi nefslerinin keyfi durumlarından, farz ibadetler dahilinde, hak olan toplumsal sorumluluklarını hakkaniyetle yerine getirmek sureti ile arınarak muhabbetullah’a ermeleri ile Hakk’a varımları gerçekleşir.

Celvet, yerini yurdunu terk etmektir. Kişinin nefis temelli varlığını terk etmesi, böylece asli varlığına kavuşması tasavvufta celvet kavramı ile karşılanır.

Celvette kişi, halk içinden ayrılarak halvete girmeden halk içinde kendi varlığında halvet bulur.

Celvette olan halk içinde Hakk ahlakı üzeri yaşar. Bu da Hakk ile olmaktır.

Toplum içinde Hakk’ın buyruğu üzeri helallerde yaşamaya çalışan derviş, yaşamında hak olan sorumlulukları yerine getirmenin kulluğunda ilahi sıfat ve esmaların tecelli mahalli olması ile Hakk’ı kendinde bulur.

Tasavvuf geleneğinde genelde bir çok tarik, halvet üzeri Hakk’a varımdadır. Nakişbendiye ise celvet üzeri Hakk’a varımdadır.

Ehli olana da ayandır ki, günümde Nakşibendi ve Kadiri tarikatlarının kutup pirlerinin ruhani vazifelerinden emekli olmaları sebebi ile tarik hükümleri kalmamıştır. Böyle olmasına rağmen, bu tarikatlara mensup şeyhlerin bundan gafil olmaları da pek acı bir gerçektir.

Celvet yolu, Hakk’ı halk içinde yaşama yoludur. Hakk’ı ilahi sıfat ve esmaları doğrultusunda ayet hükmünde yaşayan halk içinde kulluğu üzerinden yaşayan birisi resullük mertebeleri lütuflarında gezinir. Bu sebepten dolayı celvet, nübüvetin faziletleri üzeri biçimlenmiştir.

Sözlük

Niyet

Kulun kıble edindiği Hakk’a, bütün amellerinde Hakk için olması fikri ile sireten yöneliş durumudur....

Niyet nedir?
Sözlük

Tâat

Tâat, Hakk’ın iradesine itâat etme durumudur. Tâat ehli sebat ve sabır ehlidir. Bu ehil Hakk’ın her türlü emir ve yasaklarına takva ile uyar. Tâat ehlinin husu...

Tâat nedir?
Sözlük

Hikmet

“Oyun olsun diye yaratmadık” (Embiya, 16) ayeti tefsiren Hakk’ın her şeyi olay ve olgular düzeyinde nedenler üzeri halk ettiğine işaret eder. Bilinmenin nesnesi...

Hikmet nedir?
Sözlük

Mücadele

Salikin kendi nefsinin heva ve zanları üzeri Hakk’a tevhid üzeri yaşaması ile vuslatına engel, imtahan teşkil eden her türlü olay ve olguyu bırakma, savma ve on...

Mücadele nedir?
Sözlük

Fikir

Fikir kulun mâna melekesi ve irade melekesi ile belli bir görüşe sahip olmasına denir. Kulun Hakk’ı fikretmesi ise kulun bilme iradesi doğrultusunda manâ melek...

Fikir nedir?
Sözlük

Naz

Kulun Hakk’a olan muhabbeti sebebi ile Hakk’ın tecellileri karşısında muhabbetindeki samimiyet ile aksi tavır sergilemesine naz denir. Naz, salikin kendini beğe...

Naz nedir?
Sözlük

Abid - Kul

Abid hürlüğün zıddı olarak hizmet edene denir. Hizmet edene buyurulduğu içindir ki hizmet eden abide kul yani buyurulan olarak buyurulduğuna yönlendirilene deni...

Abid - Kul nedir?
Sözlük

Hüzün

Hüzün, müminin çileli yaşam döneminde beden kabuğunda, sebat ve sabır hâli üzeri kederli ve sıkıntılı olduğu kabz hâlidir. Aşık kulun, Hakk’tan ayrılığı sebebi ...

Hüzün nedir?
Sözlük

Cûd (Cömertlik)

Cûd eli açık, ihtiyaçlı olanlara yardım etme anlamını taşır. Cûd, açlık, yoksulluk ve her türlü yoksunluk gibi durumlarda olana, ihtiyaçlı olanın ihtiyacını on...

Cûd (Cömertlik) nedir?
Sözlük

Vera

Vera, fark melekesinin kuvveti oranında sufinin vicdan melekesi neticesinde Hakk’a ulaşmaya engel her türlü şüpheli ve bilmediği olay ve olgudan çekinmesine seb...

Vera nedir?