Halvet - Celvet nedir?

Salikin halktan uzaklaşarak tek başına yalnızlıkta Hakk ile olması doğrultusunda riyazat ve i’tikâfta ihlas ile mücahede etmesi sonucunda Hakk nurunun tecellisi ile bilgi edindiği Hakk’a varma yoluna halvet denir.

Salikin halvetten sonra veya halkın içinde iken Hakk ile olmasına ilahi aşkta tefekkür ile halktan ayrı halvette bulunmasının sonucunda halka dönüşünde sahv hâlinde feraseti ile âlemleri ciraç mertebesinde müşahede edişi ve Hakk’a, âlemlerdeki fiilleri üzeri vuslat edişinin deneyiminde bilgi edinişinin yoluna celvet denir.

Genel anlamda dikkat edildiğinde, Hakk’a vardıran yaşam biçimi tarzında yollar iki noktada toplanırlar. 1) halvete çekilerek Hakk’a varım, 2) celvette Hakk’a varım.

Halvete çekilerek Hakk’a varım yolunda, taliplerin halktan uzaklaşarak tekke, dergah gibi yerlerde farz ibadetler dahilinde riyazat, zikir ve benzeri nafile ibadetler aracılığı ile arınarak, kendi üzerlerinde Hakk’a varımı gerçekleşir.

Celvette Hakk’a varımda ise talipler halk içinde, kendi nefslerinin keyfi durumlarından, farz ibadetler dahilinde, hak olan toplumsal sorumluluklarını hakkaniyetle yerine getirmek sureti ile arınarak muhabbetullah’a ermeleri ile Hakk’a varımları gerçekleşir.

Celvet, yerini yurdunu terk etmektir. Kişinin nefis temelli varlığını terk etmesi, böylece asli varlığına kavuşması tasavvufta celvet kavramı ile karşılanır.

Celvette kişi, halk içinden ayrılarak halvete girmeden halk içinde kendi varlığında halvet bulur.

Celvette olan halk içinde Hakk ahlakı üzeri yaşar. Bu da Hakk ile olmaktır.

Toplum içinde Hakk’ın buyruğu üzeri helallerde yaşamaya çalışan derviş, yaşamında hak olan sorumlulukları yerine getirmenin kulluğunda ilahi sıfat ve esmaların tecelli mahalli olması ile Hakk’ı kendinde bulur.

Tasavvuf geleneğinde genelde bir çok tarik, halvet üzeri Hakk’a varımdadır. Nakişbendiye ise celvet üzeri Hakk’a varımdadır.

Ehli olana da ayandır ki, günümde Nakşibendi ve Kadiri tarikatlarının kutup pirlerinin ruhani vazifelerinden emekli olmaları sebebi ile tarik hükümleri kalmamıştır. Böyle olmasına rağmen, bu tarikatlara mensup şeyhlerin bundan gafil olmaları da pek acı bir gerçektir.

Celvet yolu, Hakk’ı halk içinde yaşama yoludur. Hakk’ı ilahi sıfat ve esmaları doğrultusunda ayet hükmünde yaşayan halk içinde kulluğu üzerinden yaşayan birisi resullük mertebeleri lütuflarında gezinir. Bu sebepten dolayı celvet, nübüvetin faziletleri üzeri biçimlenmiştir.

Sözlük

Fütüvvet

Fetâ olanların, ölüm ve fakirlikten dolayı mal ve mülkünü yitirme korkusu olan cimrilikten uzak, Allah yolunda kazandıkları Allah’ın kendilerine verdiklerinden ...

Fütüvvet nedir?
Sözlük

Kıyamet

Kıyam ayağa kalkma, ayakta durma anlamlarına gelir. Lügat mânası ile kıyamet büyük bela, yok oluş anlamlarını taşısa da kıyamdan kinaye eşyanın yok oluşu ile Ha...

Kıyamet nedir?
Sözlük

Huşû

Korkudan oluşan çekinme ile edepte, muhabbetten kaynaklanan rağbetin sonucunda sakinede Hakk’ın huzurunda O’nu gözlemenin hâline huşû denir. Huşû edebin bir cüz...

Huşû nedir?
Sözlük

Veli

Veli sahip, malik, muhafaza eden anlamına gelir. Bu bağlamda veli Cenab’ı Hakk’ın sahiplenmesinde O’nun uluhiyet ve rububiyet sıfatlarının melikliğinde melâikes...

Veli nedir?
Sözlük

Mükâfat

Gayret ve mücahede sonucu kulun çalışmasına karşılık ihsan edilen nimet ve lütuflardır....

Mükâfat nedir?
Sözlük

Kerribiyyun ve Huddem

Bu ilim uygulaması sonucunda kula hizmet eden melekler kerribiyyun melekleri olarak kulda, kulun feraset ve tasarruf meleklerinde hizmet ederek biçimlenirler. H...

Kerribiyyun ve Huddem nedir?
Sözlük

Abid - Kul

Abid hürlüğün zıddı olarak hizmet edene denir. Hizmet edene buyurulduğu içindir ki hizmet eden abide kul yani buyurulan olarak buyurulduğuna yönlendirilene deni...

Abid - Kul nedir?
Sözlük

Derya Kurmak

Erenlerin kâinattaki ay, ateş, su, resim veya parlak ve düz objeler üzerinden ilm-i havassta zikirleri üzeri irade ettiklerinin kader ve kazasını görmeye çalışm...

Derya Kurmak nedir?
Sözlük

Hanifilik

İslam her ne kadar toplumsal düzeyde şartlar ile biçimlenerek sureten ümmet olarak toplumsallıkta fıtrat dini olsa da, insan fıtratının sireti gereği hanifik ta...

Hanifilik nedir?
Sözlük

Üç Yüz Altmış Altılar

İnsan bedenindeki nurani kapıların temsilcileri olarak, her kapıyı ayrı ayrı temsil eden erenlerdir....

Üç Yüz Altmış Altılar nedir?