Halvet - Celvet nedir?

Salikin halktan uzaklaşarak tek başına yalnızlıkta Hakk ile olması doğrultusunda riyazat ve i’tikâfta ihlas ile mücahede etmesi sonucunda Hakk nurunun tecellisi ile bilgi edindiği Hakk’a varma yoluna halvet denir.

Salikin halvetten sonra veya halkın içinde iken Hakk ile olmasına ilahi aşkta tefekkür ile halktan ayrı halvette bulunmasının sonucunda halka dönüşünde sahv hâlinde feraseti ile âlemleri ciraç mertebesinde müşahede edişi ve Hakk’a, âlemlerdeki fiilleri üzeri vuslat edişinin deneyiminde bilgi edinişinin yoluna celvet denir.

Genel anlamda dikkat edildiğinde, Hakk’a vardıran yaşam biçimi tarzında yollar iki noktada toplanırlar. 1) halvete çekilerek Hakk’a varım, 2) celvette Hakk’a varım.

Halvete çekilerek Hakk’a varım yolunda, taliplerin halktan uzaklaşarak tekke, dergah gibi yerlerde farz ibadetler dahilinde riyazat, zikir ve benzeri nafile ibadetler aracılığı ile arınarak, kendi üzerlerinde Hakk’a varımı gerçekleşir.

Celvette Hakk’a varımda ise talipler halk içinde, kendi nefslerinin keyfi durumlarından, farz ibadetler dahilinde, hak olan toplumsal sorumluluklarını hakkaniyetle yerine getirmek sureti ile arınarak muhabbetullah’a ermeleri ile Hakk’a varımları gerçekleşir.

Celvet, yerini yurdunu terk etmektir. Kişinin nefis temelli varlığını terk etmesi, böylece asli varlığına kavuşması tasavvufta celvet kavramı ile karşılanır.

Celvette kişi, halk içinden ayrılarak halvete girmeden halk içinde kendi varlığında halvet bulur.

Celvette olan halk içinde Hakk ahlakı üzeri yaşar. Bu da Hakk ile olmaktır.

Toplum içinde Hakk’ın buyruğu üzeri helallerde yaşamaya çalışan derviş, yaşamında hak olan sorumlulukları yerine getirmenin kulluğunda ilahi sıfat ve esmaların tecelli mahalli olması ile Hakk’ı kendinde bulur.

Tasavvuf geleneğinde genelde bir çok tarik, halvet üzeri Hakk’a varımdadır. Nakişbendiye ise celvet üzeri Hakk’a varımdadır.

Ehli olana da ayandır ki, günümde Nakşibendi ve Kadiri tarikatlarının kutup pirlerinin ruhani vazifelerinden emekli olmaları sebebi ile tarik hükümleri kalmamıştır. Böyle olmasına rağmen, bu tarikatlara mensup şeyhlerin bundan gafil olmaları da pek acı bir gerçektir.

Celvet yolu, Hakk’ı halk içinde yaşama yoludur. Hakk’ı ilahi sıfat ve esmaları doğrultusunda ayet hükmünde yaşayan halk içinde kulluğu üzerinden yaşayan birisi resullük mertebeleri lütuflarında gezinir. Bu sebepten dolayı celvet, nübüvetin faziletleri üzeri biçimlenmiştir.

Sözlük

İllet

İllet esas sebep, vesile, hastalık, maraz anlamlarına gelir. Genelde mutasavvıflar illet kavramını, hikmetine bağlı olarak olay ve olguların sebep ve vesileler...

İllet nedir?
Sözlük

Kader - Kaza

Mevcudatın halk edildikleri mertebelerinde, değişmez hâllerinde değişen varoluş ölçülerine kader denir. Yani her var, varolduğu nitelik ve nicelik durumuna göre...

Kader - Kaza nedir?
Sözlük

Güzel Ahlak

İnsanın, fıtratının gayesi doğrultusunda kendisi Hakk’ın ahlakı ile örtüştüren, Hakk’a vuslatına sebep veren hüsn-ü zann, sa’y ve fakrda takva üzeri tavırlarda ...

Güzel Ahlak nedir?
Sözlük

Tâat

Tâat, Hakk’ın iradesine itâat etme durumudur. Tâat ehli sebat ve sabır ehlidir. Bu ehil Hakk’ın her türlü emir ve yasaklarına takva ile uyar. Tâat ehlinin husu...

Tâat nedir?
Sözlük

Kıble

Kulun yaşamında murad ettiği, akıbeti olacak ereğidir. Ereği Hakk olan, Hakk’a yaşamında rücu eden kul, niyeti Hakk’a varmak, O’nun ulvi sıfatları üzeri yaşamak...

Kıble nedir?
Sözlük

Vacib-ül Vücud

Cenab’ı Hakk’ın varlık sıfatları ile mutlaka öyle olduğu, yokluğu mümkün olmayan vücud oluşu ile varlık oluşuna Vacib-ül Vücud denir. Böylesi bir tanımın mantık...

Vacib-ül Vücud nedir?
Sözlük

Gayret

İlim doğrultusunda iradi olarak niyetlenenin bildiğini irade etmesi melekesi sonucunda amele taşıyan niyetini, amele taşıyan meleke durumuna gayret denir. Ayrıc...

Gayret nedir?
Sözlük

Hayret

Hakk’ın tecelli seyrinde kulunun aklen hikmette O’nu ulûhiyeti ve rububiyeti seyirlerinin tavırlarında, şaşkınlık içinde muhabbetle müşahede edişine hayret deni...

Hayret nedir?
Sözlük

Kapı

Kapı, Hakk’a varmak için ve Hakk’ın tecellisinde zuhûruna vesile olan her türlü berzah durumudur. ...

Kapı nedir?
Sözlük

Garib

Gurbette olup da kimsesiz olan yabancıya garib denir. Gariblik saliğin, ruhani ve nurani tecelliler sebebi ile kabz hâllerinde iken ruhaniyeti ile bakışında bed...

Garib nedir?