Kadim Bilgelik nedir?

Kadim bilgelik tasavvufta kullanılan bir kavram olmasa da erenlerin irfan düzeyindeki bilgeliklerini anlamlandırmak adına irdelemek gerekir.

Hakk nuru ile nurlanmanın sonucunda hakikat bilgisine erenlerin Hakk katından beslenerek edindikleri ilmi yaşam öğretisinde zevkleri doğrultusunda farklılıklar arz ederek ahlak ve keşf usulü ile sunuşları bilgeliğinde bulunmalarına kadim bilgelik denir.

Aslında ise kadim bilgelik, pirin kendisinde tecelli eden Hakk’ın ezeli bilgisinde bilen olarak kuluna, halk ettiği meşrebi üzerinden kendisinin hakikat bilgisini her zamanda farklı usuller üzeri sunarken kuluna verdiği zevkin bilgelik olarak görünmesi sonucu, kulun kadim bilgi üzeri bilge oluşu seyridir.

Kadim bilgelikte bilgenin bilgeliği, kadim bilgiyi zevk edişi ve kadim bilgi üzeri deneyimlerde bulunarak, bilgiyi sunuşundadır.

Kadim bilgelikte esas olan kadim bilgi kaynağından beslenilmesi ve edinilen bilginin zevk üzeri sunuluşudur. Nakil üzeri değil, Allah katından olarak kişinin bilgiyi dolayımsız, başlangıcı kendi özünden olmak üzere buluşu kadim bilgeliğin temel belirleyici sıfatıdır. Kadim bilgeliğin tariki celvet ve halvet olmak üzere ikidir.

Sözlük

Vacib-ül Vücud

Cenab’ı Hakk’ın varlık sıfatları ile mutlaka öyle olduğu, yokluğu mümkün olmayan vücud oluşu ile varlık oluşuna Vacib-ül Vücud denir. Böylesi bir tanımın mantık...

Vacib-ül Vücud nedir?
Sözlük

Haddini bilmek

Had hudud, sınır, çizgi, cürmün sınırı anlamlarında kullanılır. Erenler tarafından haddini bilmek ise, kulun ademiyeti gereği acziyetini bilip mevcudiyetinin ha...

Haddini bilmek nedir?
Sözlük

Esma-i Hass

İnsanın üzerindeki melâike açılımında (ki bu ruh meleği veya Hakk’ın nurani tecellisidir) oluşan nurdaki kuvvet akışının salınımında melâikenin (enerji veya kuv...

Esma-i Hass nedir?
Sözlük

Meczub

Sufi dilinde meczup, yalnız yaşayan, dünyadan gaib Hakk’ın veli kullarına denir. Bu anlamda her mecnun meczup değildir. Mecnunlar ve meczublar, iman-ı gaybide ...

Meczub nedir?
Sözlük

Ahh

Kulun pişmanlığındaki tövbe edişinin dile gelişine sufiler “ahh” demişleridr. Ahh etmek sufinin hatasına dikkat ettiği anlamına da gelir. Sufi ahhında hem pişma...

Ahh nedir?
Sözlük

Münkir

Münkir inkar eden, kabul etmeyen, hakikati tasdik etmeyen anlamlarında kullanılır. Münkir olan Hakk’ın hakikatini ve iradesini kabul etmeyen kişidir. Münkir ha...

Münkir nedir?
Sözlük

Müşahede

Tecelli-i zatide nasiplenen veli kul için imanı doğrultusunda Hakk’a tavırlarında devamlı bir biçimde şahid olma hâli gerçekleşir. Bir filmin karelerinin kesint...

Müşahede nedir?
Sözlük

Korku (Havf, Haşiyet, Heybet)

İnsanın mevcudiyetine zarar geleceği çekincesine korku denir. Refleks olarak korku hariç, bu korku tanımına girecek olan her türlü korku durumu (ölüm, fakirlik,...

Korku (Havf, Haşiyet, Heybet) nedir?
Sözlük

Hanifilik

İslam her ne kadar toplumsal düzeyde şartlar ile biçimlenerek sureten ümmet olarak toplumsallıkta fıtrat dini olsa da, insan fıtratının sireti gereği hanifik ta...

Hanifilik nedir?
Sözlük

Esmâ

Esmâ isimler, adlar anlamına gelir. Kur’anda “ister Allah ister Rahman diye çağırın, en güzel isimler O’nundur” (İsra, 110) ayetinde belirtilen isimler ve “en ...

Esmâ nedir?