Kadim Bilgelik nedir?

Kadim bilgelik tasavvufta kullanılan bir kavram olmasa da erenlerin irfan düzeyindeki bilgeliklerini anlamlandırmak adına irdelemek gerekir.

Hakk nuru ile nurlanmanın sonucunda hakikat bilgisine erenlerin Hakk katından beslenerek edindikleri ilmi yaşam öğretisinde zevkleri doğrultusunda farklılıklar arz ederek ahlak ve keşf usulü ile sunuşları bilgeliğinde bulunmalarına kadim bilgelik denir.

Aslında ise kadim bilgelik, pirin kendisinde tecelli eden Hakk’ın ezeli bilgisinde bilen olarak kuluna, halk ettiği meşrebi üzerinden kendisinin hakikat bilgisini her zamanda farklı usuller üzeri sunarken kuluna verdiği zevkin bilgelik olarak görünmesi sonucu, kulun kadim bilgi üzeri bilge oluşu seyridir.

Kadim bilgelikte bilgenin bilgeliği, kadim bilgiyi zevk edişi ve kadim bilgi üzeri deneyimlerde bulunarak, bilgiyi sunuşundadır.

Kadim bilgelikte esas olan kadim bilgi kaynağından beslenilmesi ve edinilen bilginin zevk üzeri sunuluşudur. Nakil üzeri değil, Allah katından olarak kişinin bilgiyi dolayımsız, başlangıcı kendi özünden olmak üzere buluşu kadim bilgeliğin temel belirleyici sıfatıdır. Kadim bilgeliğin tariki celvet ve halvet olmak üzere ikidir.

Sözlük

Berzah

İki durum arası geçit olan tecellilere denir. Kapı hükmünce bütün âlemler ve mertebeler Hakk’a varmanın ve Hakk’ı müşahede etmenin nesneleridirler. ...

Berzah nedir?
Sözlük

Derviş

Terk-i dünya, terk-i ukba ile her türlü menfaat düzeyinde beklentiden uzak yalnız Hakk için hizmet eden zahid kişiye derviş denir. Dervişlik mücadele ve mücahed...

Derviş nedir?
Sözlük

Hazret-i Hamse

Ehil olan erenler, Cenab’ı Hakk’ın alemler düzeyinde tecellisini beş hazrette sınıflandırmışlardır. Bunlar: 1) Gayb-ı Mutlak: hahud ve lahud katları olarak Cena...

Hazret-i Hamse nedir?
Sözlük

Uzlet

Uzlet, yalnızlık, yalnız kalma anlamlarına gelir. Tasavvufta ise kulun, 1) yaşadığı dertler sonucu hüznü, 2) Hakk’a yakin gelmek isterken halktan uzaklaşma ir...

Uzlet nedir?
Sözlük

Tefekkür

Kulun, bilinmeyi isteyen Hakk’ı şevk veya aşk ile derin düşüncede düşünmesi eylemine tefekkür denir. Tefekkür, Hakk’a şevk ile âşık kulun, Hakk’ın varlığını ve...

Tefekkür nedir?
Sözlük

Doğuşat

Kalbe nuru ile tecelli eden Hakk’ın, hikmet bilgisi olarak kulundan feyz vermesi sonucunda, feyz verdiği kulu ve feyzden nasiplenenleri irşad edişi varidatların...

Doğuşat nedir?
Sözlük

Tevhidin Düşünce Prensipleri

Tevhidin düşünce prensipler, Hakk’a olan inancımız doğrultusunda ilkesel düşünmemizin zorunluluğudur. Bunlar: 1) Allah 2) Allah’ta 3) Allah’tan 4) Allah’la 5) A...

Tevhidin Düşünce Prensipleri nedir?
Sözlük

İnsan-ı Kâmil

Hakk Teâla’ya esma-i hassı üzeri vuslat bulmuş ve esam-i hassının doğrultusunda Hakk’ın ahlak tavırlarında yaşayan herkes kendi mevcudietinin varık tekamülünü t...

İnsan-ı Kâmil nedir?
Sözlük

Rücu

Yöneliş de diyebileceğimiz rücu, iman ile Hakk’a yöneliştir. Bu yöneliş bir nevi aslına dönüş olarak tövbedir. Kulun başına gelen yaşadığı her türlü olay ve ol...

Rücu nedir?
Sözlük

Mecnun

İnsanların anlayışı, huy ve tabiatı dışında hareket edene mecnun denir. Mecnun tarike yeni girmiş, her şeyi Hakk bilen salikin hâllerindendir. Lakin asıl mecnu...

Mecnun nedir?