Kadim Bilgelik nedir?

Kadim bilgelik tasavvufta kullanılan bir kavram olmasa da erenlerin irfan düzeyindeki bilgeliklerini anlamlandırmak adına irdelemek gerekir.

Hakk nuru ile nurlanmanın sonucunda hakikat bilgisine erenlerin Hakk katından beslenerek edindikleri ilmi yaşam öğretisinde zevkleri doğrultusunda farklılıklar arz ederek ahlak ve keşf usulü ile sunuşları bilgeliğinde bulunmalarına kadim bilgelik denir.

Aslında ise kadim bilgelik, pirin kendisinde tecelli eden Hakk’ın ezeli bilgisinde bilen olarak kuluna, halk ettiği meşrebi üzerinden kendisinin hakikat bilgisini her zamanda farklı usuller üzeri sunarken kuluna verdiği zevkin bilgelik olarak görünmesi sonucu, kulun kadim bilgi üzeri bilge oluşu seyridir.

Kadim bilgelikte bilgenin bilgeliği, kadim bilgiyi zevk edişi ve kadim bilgi üzeri deneyimlerde bulunarak, bilgiyi sunuşundadır.

Kadim bilgelikte esas olan kadim bilgi kaynağından beslenilmesi ve edinilen bilginin zevk üzeri sunuluşudur. Nakil üzeri değil, Allah katından olarak kişinin bilgiyi dolayımsız, başlangıcı kendi özünden olmak üzere buluşu kadim bilgeliğin temel belirleyici sıfatıdır. Kadim bilgeliğin tariki celvet ve halvet olmak üzere ikidir.

Sözlük

Feda-i Can

Kulun Hakk için, O’nun dini ve sevdikleri için kendi canından muhabbetle feragat edişine feda-i can denir. Feda-i nefs ve feda-i candaki temel durum feragat etm...

Feda-i Can nedir?
Sözlük

Gaybet

Sekrin fazlalığı, muhabbetin fazlalığındandır. Sekr hâlinde bulunan salikin ya sekrin cûşlarında ya da müşahede cezbesinde iken eşyanın kendisinden gayb oluşu, ...

Gaybet nedir?
Sözlük

Feyz (Füyûz)

Feyz bereket, bolluk, kerem, ikram, ihsan anlamına gelir. Sufile için feyz, Hakk’ın ihsan ettiği ilim, irfan bereketidir. Kul Hakk’ın nurani tecellisi ile anca...

Feyz (Füyûz) nedir?
Sözlük

Müceddid

Müceddid yenileyen, yenileyici anlamına gelir. Her yüz senede bir gelen mücahidlere de müceddid denilse de müceddidler, Hakk’ın takdiri ile her dört yüz senede...

Müceddid nedir?
Sözlük

Mahv

Kulun kötü huylarının kalkmasına, harab olmuş anlamında mahv denir. Bu duruma mahv denilmesinin sebebi, kötü huyların bırakılmasının acı ve sıkıntılı bir süreç ...

Mahv nedir?
Sözlük

Fetâ

Genç ve delikanlı anlamlarında da kullanılan fetâ, tasavvufta mücadeleci ve mücahedeci olan, Hakk için yarışarak, Hakk için nefsinin heva, zan ve kötü huylarını...

Fetâ nedir?
Sözlük

Hazret

Huzurdan kinaye kurbiyet bulmuş, hürmet maksadı ile büyüklere hitaben söylenen veya verilen ünvandır.Lakin hazret hazırdan kinaye Hakk’ın kalıcı bir melâike tav...

Hazret nedir?
Sözlük

Veli

Veli sahip, malik, muhafaza eden anlamına gelir. Bu bağlamda veli Cenab’ı Hakk’ın sahiplenmesinde O’nun uluhiyet ve rububiyet sıfatlarının melikliğinde melâikes...

Veli nedir?
Sözlük

Musibet

Belâ, felaket, hastalık, dert mânasına gelen musibet, bedenen ve aklen yaşamımızı zorlaştıran nefsimizin hevalarını kıran, nefsimizin karşı karşıya kaldığı zorl...

Musibet nedir?
Sözlük

Tecvid

Tecvid, cevdetten kinaye bir şeyi güzel ve kusursuz yapmak anlamına gelir. Kur’anda tecvid ise Kur’anın Arapça imla kurallarına göre usulüne uygun, güzel ve mü...

Tecvid nedir?