Ayrılık nedir?

İnsanın Hakk’tan gelerek küre-i arzda Hakk’a bilinçte örtünüşüne ayrılık denir.

Her türlü masiva ve günah hâlleri, kulun Hakk’a olan ayrılığındaki, kul ile Hakk arasındaki keyfi ve zanni olan zihni algı ve vehimlerinden ibarettir.

Kulun tevhitte değil olay ve olguların neden-sonuç ilişkileri sonucunda masivada, sebep ve vesilelerden (hadiselerden) algılayışta olarak hissiyatta vehimlenmesi (zihni düşünce) zanları ve nefsinin keyfi ihtiyaçları olan hevalarıyla aldanışta olması ayrılık hâlleridir.

Ayrılık Hakk’tan geliş, vuslat ise Hakk’a dönüştür. Her şey aslı olana rücu eder. Bu sebepten dolayı insanın Hakk’tan ayrılığının sonrasında O’na vuslatı her hâl-ü kârda, küre-i arzda veya mahşerde meşrebi ve nasibi doğrultusunda haktır.

Lakin kimisi O’na şaki olarak döner, kimisi de said olarak döner. Hakk’a ister şaki, ister said olarak dönülmüş olunsun, esma tecellisi gereği herkes vuslatta bulunur ve hususen herkes ahiretinde vuslatta bulunacaktır.

Vuslat, hususen la keyfi ve la misli bir durumda Hakk’ı müşahede etme ve O’na erme şuurlanışının seyri olduğundan saidlerin ve şakilerin vuslatı karıştırılmamalıdır. Hakk’ın hakikatine müminler burada ererler ve nasiplerince müşahedededirler. Hakikate örtülü şakiler ise mahşerde hakikat ile yani Hakk’ın varlığı ile yüzleşirler. Lakin zevkte müşahedeleri olmaz.

Sözlük

Sünnetullah

Cenab’ı Hakk’ın kâinatı bir ölçü üzeri (kader) yaratarak, kâinattaki melâikeler (kuvvetler) ile yasalarda nizam ve mizanda noksansız bir biçimde ikame, idare ve...

Sünnetullah nedir?
Sözlük

Mücahede

Kulun Hakk ve dinine gayreti melekesinin kulda coşkunluk oluşturması, kulu amele sevk edişi ile alakadardır. Kulun gayreti sonucu Hakk ve dinine hizmet etmenin ...

Mücahede nedir?
Sözlük

Ahadiyet

Hakk’ın şahsı ile vücud olarak tek varlık oluşudur. Bu sebepten dolayı Hakk şahsı ile vücudta mutlak varlıktır. Bu da yanında kimse bulunmadan, varlığı ile kaim...

Ahadiyet nedir?
Sözlük

Gönül

İnsan, kalb oluşu mertebesinde şekilsiz olan melâike hâli ile bağlı olduğu meşreb tecellisinde vechelendiği hâl üzeri gönüldür. İnsan kalb mertebesi üzeri gönü...

Gönül nedir?
Sözlük

Bitkiler ve Hayvanlar

Bitkiler ve hayvanlar kâinatta yaratılmış bir çok mahlukun burada örneklenmesinin haricinde nurdan yaratılan cennet ve cehennem meleklerinin küre-i arzda biçim ...

Bitkiler ve Hayvanlar nedir?
Sözlük

Kadim Bilgelik

Kadim bilgelik tasavvufta kullanılan bir kavram olmasa da erenlerin irfan düzeyindeki bilgeliklerini anlamlandırmak adına irdelemek gerekir. Hakk nuru ile nurla...

Kadim Bilgelik nedir?
Sözlük

Sebat ve Sabır

Müminin, imtahan edilirken karşılaştığı zorluklara telaş ve feryad etmeden tahammül etmesine sabır denilir. Müminin, Hakk’a vuslat ve hizmet için ayrıca sabrınd...

Sebat ve Sabır nedir?
Sözlük

Kıble

Kulun yaşamında murad ettiği, akıbeti olacak ereğidir. Ereği Hakk olan, Hakk’a yaşamında rücu eden kul, niyeti Hakk’a varmak, O’nun ulvi sıfatları üzeri yaşamak...

Kıble nedir?
Sözlük

Tekye

Tekye dayanılan, sığınılan yer demektir. Dergahtan kasıt pirin gönlü olmasından dolayı hem pir evi olan hem de taliplerin ibadet (zikir, farz ibadetler vb) ett...

Tekye nedir?
Sözlük

Tecelli

Kalblere iman veren Hakk’tır. Hakk bir kalbe iman verir ise eğer, iman verdiği kalbe sahip kuluna, âlemlerin ve kulunun Hakk’ın kendisinin kendi varlığının sıfa...

Tecelli nedir?