Korku (Havf, Haşiyet, Heybet) nedir, Korku (Havf, Haşiyet, Heybet) ne demek?

İnsanın mevcudiyetine zarar geleceği çekincesine korku denir. Refleks olarak korku hariç, bu korku tanımına girecek olan her türlü korku durumu (ölüm, fakirlik, evhamlanmak, cehenneme gitmek vb) sufilerin kalblerini meşgul edecek bir önem taşımaz.

Lakin müslimler için, Allah’ın inanmayanları cehennem ile korkutması haricinde inananlar olarak cehennemden korkmaları Allah’a ve gaybına imandır. Böylesi bir biçimde Allah’tan korkmaya sufiler havf derler.

Allah’ı varlık seyrinde müşahede etme imanına varmış alimlerin Allah’tan, O’nun uluhiyet sıfatlarının tecellisi sebebi ile korkmalarına haşiyet denmiştir.

Müminlerin, Allah’ı varlık seyrinde müşahede ederken O’nun azamet-i kibriyası karşısında nefsinden korkmaları korku durumuna heybet denilmiştir.

Havf hariç haşiyet ve heybet korku durumlarında müminin Allah’tan korkması mevcudiyetine bir zarar geleceğinin bir çekincesi üzeri değil, Allah’ın uluhiyetinde müşahede edilmesinin hâli gerekliği olan muhabbetin sonucu oluşan bir durumdur.

Müminlerin Hakk’ı haşiyet ve heybet korkuları üzeri müşahede edişi uluhiyette Hakk’ı müşahede etmenin ekmelliğini sağlar.

Müminlerin Hakk’ı hayret, hayranlık, sekr, cezbe vb muhabbetleri üzeri aşk-ı ilahide müşahede etmeleri, rububiyette Hakk’ı müşahede etmenin ekmeliyetini sağlar.

Hakk’a aşkı ve korkusu tam olanın seyr-ü seferi de ekmel olur.

Haşiyet ve heybeti anlamak adına bir örnek verirsek: Hz. Resulullah efendimizin ilk vahiy aldığı ve vahiy sonrası korkusu tecelli gereği haşiyettendir; Hz. Resulullah efendimizin mir’açta Hakk’ı müşahedesindeki korkusu zuhur gereği heybettendir.

Haşiyette kişi kendi üzerinde, heybette ise kişi korkusunun nesnesi üzerindedir. Heybette kişi Hakk’ın zuhûrundan, haşiyette ise tecellisinden korkar.

Korku, aşk, tövbe, dua, müşahede vb seyir durumları ile kulunda tecelli ederek, kuluna verdiği iman hâli üzerinden kendini kuluna dışsal bir varlıkmışcasına (kuluna dışkın olarak) müşahede ettiren Allah’tır. Bunlar ve bunlara benzer seyirler (feta, temkin, telvin, sabır vb) üzeri kulun kulluk perdesinde müşahede seyri tevhidi özgün bir biçimde içselleştirmenin yaşam seyridir.

Yukarıda anlatılan korku hâllerinin dışında, salikin ilahi aşk üzeri yaşadığı korkular da vardır. Bunlar, 1) Allah’a vasıl olamama korkusu, 2) Allah’a layık olamama korkusu ve 3) masivaya ve günaha düşerek şeytanlaşma korkusu.

Böylesi korkular, takvanın temelini oluştururlar. Takva, Allah’tan böylesi korku üzeri korkarak günah ve masivadan ibadetin hizmeti ile korunmaktır.

Böylesi korkularda salikler takva üzeri Allah’ın rahmetini reca ederek, Allah’tan korkarlar. Bu korkular, müminin geleceğine dair korkulardır. Böylesi korkuların sonucunda müminin korkusu, reca ile Allah’ın rahmetini ummasının takva hâli üzeri duasında da biçimlenir. Bu da Fatiha, Felak ve Nas surelerinde net bir şekilde görülür.

Fatiha suresinde kul kendi üzerinden Hakk’a duacı olarak yoldan çıkmışların yolu üzeri olmamayı murad eder. Felak ve Nas surelerinde ise kul, yoldan çıkmış şeytan ahlakında bulunanların, kendisini Hakk yolundan çıkarmak istemelerinin şerrinden, Allah’tan korkarak Allah’a recada bulunurlar.

“Kimden korkar isen rabbin odur.” Bu kelam üzeri anlamak gerekir ki korku bizi korktuğumuza yönelten bir meleke hâlidir. Bu sebepten dolayı Allah’tan korkarak, korkunun bizi Allah’a yönlendirmesi ile de Allah’a yol tutmak gerekir. Allah’tan korkumuz ile Allah ile yüzleşiriz. Bu yüzleşme müşahede yüzleşmesidir.

Bu babda “korku hikmetin başıdır.” (Hz. Ali) sözünü de hususen belirtmek gerekir.

Korku (Havf, Haşiyet, Heybet) ne demek? Paylaşın:
Bu web sitesi İstanbul Tevhid Okulu tarafından kurulmuştur.
Sözlük

Makam-ı Mahmud

Mahmud, methedilmiş, övülen anlamına gelir. Makam-ı Mahmud ise Muhammediyetin akibeti olarak, Ahmediyete terfi edişidir. Ahmediyet, Şahs-ı Ahad’ın hakikati ile...

Makam-ı Mahmud nedir?
Sözlük

Hazret

Huzurdan kinaye kurbiyet bulmuş, hürmet maksadı ile büyüklere hitaben söylenen veya verilen ünvandır.Lakin hazret hazırdan kinaye Hakk’ın kalıcı bir melâike tav...

Hazret nedir?
Sözlük

Nasihat

Nasihat, tavsiye ve ihtar anlamına gelen kelama denir. Dinde ise Hakk’ın buyruğu üzeri, Hakk’ın buyurduğunu hayra yönelten, şerrden men eden olarak nefislerine...

Nasihat nedir?
Sözlük

Hiç

Hiç, varlığı bulunmamak anlamına gelir. Mertebe-i hiç, kulun Hakk ile varlık bulduğunun bilincine ererek fenâdan sonra kulluğunun hiçlikten ibaret olduğunun bi...

Hiç nedir?
Sözlük

Mecnun

İnsanların anlayışı, huy ve tabiatı dışında hareket edene mecnun denir. Mecnun tarike yeni girmiş, her şeyi Hakk bilen salikin hâllerindendir. Lakin asıl mecnu...

Mecnun nedir?
Sözlük

Eşya

Hakk’ın kendi nuru ile tecellisi sonucu (sünnetullah üzeri) var ettiği mahlukatının bir birlerinin varoluşunun nesnesi olmaları ve Hakk ile var olan mahlukattan...

Eşya nedir?
Sözlük

Beşler

Beşler, zamanının yasalar ciheti ile ahkamı tavrında insanlık üzerinde etkilidirler....

Beşler nedir?
Sözlük

Mucize

Kerametin peygamberlerde, Hakk’a ve O’na iman etmeye davet için gösterildiği sünnetullaha aşkın maddeye tesir kuvveti ve her türlü telepatik hassasiyet durumudu...

Mucize nedir?
Sözlük

Din

İlkelerin, emir ve yasaklarla nasihatler düzeyinde niyet ve amellerde biçimlenmesinin yaşam yoluna din denir. Her din ilkesine bağlı olarak ritüellerde semboliz...

Din nedir?
Sözlük

Korku (Havf, Haşiyet, Heybet)

İnsanın mevcudiyetine zarar geleceği çekincesine korku denir. Refleks olarak korku hariç, bu korku tanımına girecek olan her türlü korku durumu (ölüm, fakirlik,...

Korku (Havf, Haşiyet, Heybet) nedir?