Tövbe (Tevbe) nedir?

Kulun işlediği günah ve yaşadığı masiva durumlarından, pişmanlık üzeri niyette Hakk’a rücu etmesi amelde işlediği günah ve masivalara dönmemek için azm etmesine tövbe denir.

Sufiler tövbeyi tasavvuf yoluna girmek olarak anlamlandırırlar. Çünkü avam ehli olan kişinin havas ehli olan erenler meclisine girişi ve azmidir ki kişiyi ahlaken günahtan ve masivadan kurtarır.

İnsanın terbiyesi insanladır. İnsan iyilerin, sıddiklerin, fetâların, kudret aynası olan insan-ı kâmillerin meclisinde ahlaken günahlarının kefaretini vererek masivadan uzaklaşarak tövbede bulunabilir. Lakin insan terbiye olmadan günah ve masivaya dönerek tövbesini de bozabilir. Sufiler için, her tövbe bozuşunun sonucunda pişmanlıkta tövbe ile Hakk’a sığınarak O’na rücu şarttır.

Her tövbe Allah katında kabul edilebilir. Lakin tövbenin kabulü, tövbe edenin tövbesini bozmayacağı anlamını taşımaz.

Tasavvuf, bir ömür boyu günah ve masivadan tövbe ederek, kulun tövbesinin azminde takva üzeri yaşamasıdır.

Tövbeye sebep Hakk’tan korkmak ve Hakk’ı sevmektir. Kimi zaman toplumsal sorumluluklar sebebi ile de günah hükmündeki amellere tövbe edilebilinir.

Tövbenin kabulü pişmanlık ve nasuh hâller üzeri Hakk’a reca ile yönelmekle mümkündür. Nasuh bir kalb ile yani pak ve temiz niyetle ihlas ile kararlı olmak tövbenin kabulü, pişmanlıktaki yanış günahın kefareti olarak günah ve masivadan arınmak ve reca ile tövbede azmetmek, Hakk’a esma-i hassımız üzeri vuslat için gereklidir.

Tövbeden maksat, kulun Hakk’a şerrden pişman olarak yükselmesidir. Tevbe Hakk’a dönüştür. Bu dönüşte kul, Hakk’ı sığındığı mevlası olarak manen var kılmanın dönüşündedir.

Kul için tövbe hata ve günahlarından yana Hakk Teâla’ya yönelişi olarak dönüşüdür. Hakk için ise tövbe kendine tövbe ve dua ile yönelerek dönen kullarına Rabb, Mevla, Afüvv, Gaffar, Gafir vb. esmalarının tavırları üzeri yönelen anlamını taşır.

Sözlük

Ahlakullah

Cenab’ı Hakk’ın kâinatta sünneti (yasaları) üzeri sıfat, esma ve ayet seyrinde tavırlarda bulunması ahlakı varlık seyrine ahlakullah denir. Ahlakullah adetler b...

Ahlakullah nedir?
Sözlük

Düşünce

Akletmek mânası ile düşünce, olay ve olguları ve ilişkilerini, irade ve mânaya iye ve içkin olarak ilişkilendirerek farklılıkları üzerinden kavradığımız melekem...

Düşünce nedir?
Sözlük

Kürsi-i Âlâ

Algı düzeyinde yerleri, kuantum düzeyinde gökleri kucaklayan insanın Hakk’ın varlık mekânı olmasına sebep veren en temel Hakk kapısı olan beynimize kürsi-i âlâ ...

Kürsi-i Âlâ nedir?
Sözlük

Hücûm

Salikin kalbini istila eden mânalar dışında kâinatta tasavvur eden hadiselerin sonucunda kalbte beliren mânadır. Hücûm, bevâhidi giderici kalıcı hâllerdendir. B...

Hücûm nedir?
Sözlük

Yalan

Hakk’ın varlığını inkâr etmek veya Hakk’a ortaklar, kızlar, çocuklar atfederek O’na iftira etmek veya O’nu gaybında ait buyurduğu olacakları inkâr etmek yalana ...

Yalan nedir?
Sözlük

Rü’yet

Rü’yet, görmek ve bakmak anlamına gelir. Bu anlamla beraber rü’yet mevcuda gelen her duruma akli ve kalbi düzeyde şahid olmaktır. Görünen rü’yettir, sureten gö...

Rü’yet nedir?
Sözlük

Murad

Hakk’ın kendi hususi muhabbeti ile kendine dilediği kullarına denir. Müridler de Hakk’ın muhabbeti sebebi ile Hakk’a muhabbet etmelerinden dolayı bir nevi mura...

Murad nedir?
Sözlük

Vahiy

Hakikate ve varoluşa ait söylevlerin, yaşama ait şerri kaidelerin ilahi düzeyde beyan edildiği Hakk Teâla’nın kelamına vahiy denir. Vahyin ilahi olmasının üç t...

Vahiy nedir?
Sözlük

Niyet

Kulun kıble edindiği Hakk’a, bütün amellerinde Hakk için olması fikri ile sireten yöneliş durumudur....

Niyet nedir?
Sözlük

Kötülük (Şerr)

İnsanın kendisini Hakk’a örten her türlü masivaya düşüş hâli, kendine zulüm etmek mahiyetinde, kendine yaptığı kötülüktür. Kötülük anlatılan doğrultuda şerrin k...

Kötülük (Şerr) nedir?