Tövbe (Tevbe) nedir?

Kulun işlediği günah ve yaşadığı masiva durumlarından, pişmanlık üzeri niyette Hakk’a rücu etmesi amelde işlediği günah ve masivalara dönmemek için azm etmesine tövbe denir.

Sufiler tövbeyi tasavvuf yoluna girmek olarak anlamlandırırlar. Çünkü avam ehli olan kişinin havas ehli olan erenler meclisine girişi ve azmidir ki kişiyi ahlaken günahtan ve masivadan kurtarır.

İnsanın terbiyesi insanladır. İnsan iyilerin, sıddiklerin, fetâların, kudret aynası olan insan-ı kâmillerin meclisinde ahlaken günahlarının kefaretini vererek masivadan uzaklaşarak tövbede bulunabilir. Lakin insan terbiye olmadan günah ve masivaya dönerek tövbesini de bozabilir. Sufiler için, her tövbe bozuşunun sonucunda pişmanlıkta tövbe ile Hakk’a sığınarak O’na rücu şarttır.

Her tövbe Allah katında kabul edilebilir. Lakin tövbenin kabulü, tövbe edenin tövbesini bozmayacağı anlamını taşımaz.

Tasavvuf, bir ömür boyu günah ve masivadan tövbe ederek, kulun tövbesinin azminde takva üzeri yaşamasıdır.

Tövbeye sebep Hakk’tan korkmak ve Hakk’ı sevmektir. Kimi zaman toplumsal sorumluluklar sebebi ile de günah hükmündeki amellere tövbe edilebilinir.

Tövbenin kabulü pişmanlık ve nasuh hâller üzeri Hakk’a reca ile yönelmekle mümkündür. Nasuh bir kalb ile yani pak ve temiz niyetle ihlas ile kararlı olmak tövbenin kabulü, pişmanlıktaki yanış günahın kefareti olarak günah ve masivadan arınmak ve reca ile tövbede azmetmek, Hakk’a esma-i hassımız üzeri vuslat için gereklidir.

Tövbeden maksat, kulun Hakk’a şerrden pişman olarak yükselmesidir. Tevbe Hakk’a dönüştür. Bu dönüşte kul, Hakk’ı sığındığı mevlası olarak manen var kılmanın dönüşündedir.

Kul için tövbe hata ve günahlarından yana Hakk Teâla’ya yönelişi olarak dönüşüdür. Hakk için ise tövbe kendine tövbe ve dua ile yönelerek dönen kullarına Rabb, Mevla, Afüvv, Gaffar, Gafir vb. esmalarının tavırları üzeri yönelen anlamını taşır.

Sözlük

Nefsini Bilen Rabbini Bilir

Hz. Resulün “Nefsini bilen Rabbini bilir” hadis-i şerifinden kastedilen mâna için erenler iki fırka olurlar. Bir fırka, bu sözden murad, nefsin her zaman kötülü...

Nefsini Bilen Rabbini Bilir nedir?
Sözlük

Hayranlık

Kulun hayret seyri sonucu şaşkınlığına aşkın muhabbet ile Hakk’ı kadir kıymeti ile müşahede edişine hayranlık denir. Hayranlık hâlinde kul, şaşkınlığının kalkm...

Hayranlık nedir?
Sözlük

Zahid

Zühd üzerine dünyadan menfaatlenme ciheti ile uzaklaşmış, Hakk’a yakınlaşmak için riyazette bulunan dervişe zahid denir. ...

Zahid nedir?
Sözlük

Seyr-ü Sefer

Cihad-ı ekberde kulun bir taraftan masivadaki nefsi ile mücadelesi bir taraftan da Hakk’a kavuşmanın ibadet mücahedesi ile tecelli ve zuhurda tevhidin müşahede ...

Seyr-ü Sefer nedir?
Sözlük

Feda-i Nefs

Kulun mümin olarak ben merkeziyetçi doğrultuda menfaatçi olmadan Hakk için, O’nun dini ve O’nun sevdiği mümin kardeşleri için kendi nefsinin heva ve zannlarında...

Feda-i Nefs nedir?
Sözlük

Nizam

Nizan, sıra, dizi, düzen, gereğine göre yapılmış kanun anlamına gelir. Ehli tarafından nizam, Hakk’ın kâinattı idare ve idame edişinde sünnetleri (yasaları) do...

Nizam nedir?
Sözlük

Müceddid

Müceddid yenileyen, yenileyici anlamına gelir. Her yüz senede bir gelen mücahidlere de müceddid denilse de müceddidler, Hakk’ın takdiri ile her dört yüz senede...

Müceddid nedir?
Sözlük

Zühd

Dünya işleri ve menfaatlerinden uzaklaşarak sufilerin nefsani arzu ve isteklerinden kurtulmaya çalışmaları ve kendilerini ibadete vermelerine zühd denir. Bu ba...

Zühd nedir?
Sözlük

Mucize

Kerametin peygamberlerde, Hakk’a ve O’na iman etmeye davet için gösterildiği sünnetullaha aşkın maddeye tesir kuvveti ve her türlü telepatik hassasiyet durumudu...

Mucize nedir?
Sözlük

Budela

Budela, halk arasında mecnun gibi görünen saf ehile denir. Bu veliler emir ve yasaklardan mesul olmayan, Hakk’ın nazarı üzerlerinde bulunan, Hakk’ın kalben saf...

Budela nedir?