Tasavvuf nedir?

İman dolu bir kalbe sahip kişinin ilahi aşk ve şevk ile arınma süreciyle beraber miraç ve ciraçta Hakk’a vuslat ettiği, bir ömür boyu seyr-ü seferde bulunarak seyrullahta Hakk’ı yaşadığı arınma ve vuslat yoluna tasavvuf denir.

Tasavvufta başta istenilen arınma, seyr-ü sefer sürecinde istenilen edep ve mücahede, sonuçta istenilen vuslattır.

Arınmadan vuslata kadar ve vuslat sonrası istenilen ise her daim hizmette bulunmaktır.

“Tasavvuf, başlangıcından sonuna kadar hizmetten (ibadet) ibarettir” demek tasavvufdaki fiili durumu anlatır. “Tasavvuf vuslattan ibarettir” denilirse eğer tasavvuftaki çalışmalar sonucu ilahi sıfatlarda seyir anlatılır.

Dinin Cenab’ı Hakk’ın ilahi sıfatlarının esma ve ayetlerde mümin tarafından ihlas, niyet ve ameller üzeri iman ile fiilen hâlde içselleştirilerek makam ve mertebelerde tevhid üzeri yaşanmasına tasavvuf denir de diyebiliriz. Bu tanımdan anlaşılacağı gibi tasavvuf dinin tevhid üzeri içselleştirilerek mümin tarafından özgün bir durumda yaşanmasıdır. Hanif olmak da zaten böyle gerçekleşir. Bu bağlamda haniflik kişinin ferdi hikmette fırtatı üzeri tevhidi, fıtratının meşrebi doğrultusunda yaşamında içselleştirerek özgün bir durumda yaşamasıdır.

Toplumsal olarak dinde millet ise haniflik üzeri müslimlerin müminler olarak din kardeşliğinde muhabbet üzeri yaşamalarıdır. Ayrıca her mümin, hanifliği üzeri yaşaması sonucu Hakk’ı ahlaken fıtratı üzeri yaşamasının tevhid dilinde oluşan yaşam zihniyeti ile tek başına bir millettir. Çünkü böylesi yaşamda hanif, bütün yaratılmışları kendinden dışlamadan her türllü olay ve olguya Hakk’ın tecellisinin hikmeti olarak yaklaşan bir bütünsellikte yaşaması sebebi ile her şeyde Hakk’ı müşahede eden olarak Hakk’a millet olmanın aidiyet hissiyatında tek başına bir millettir.

Hanif kul, müminliğinin başlangıcı olan iman-i gaybi düzeyindeki müslimliğinde, masivada olduğu her türlü durumu bırakmanın takva hâlinde mücadeleleri ve mücahedesi üzerine fetadır.

Sözlük

Gınâ’

Gınâ’, çilede bulunan kulun muhabbetinin bitmesi sonucunda kalbinde tecelli eden bıkkınlık ve yorgunluk hâlidir. Bu hâl Hakk’ın rahmetinin bereketinden, kuluna ...

Gınâ’ nedir?
Sözlük

Kalb

Bütünsellik arz eden halkiyetinde iç ve dış gökler insanın kalb oluşunda cem’ olurlar. Aslında insan denilen mevcud, halk edildiği bütün meşreblere içkin karakt...

Kalb nedir?
Sözlük

Silsile

Silsile ard arda sıralanmış, bir birine bağlanan veya zincir anlamına gelir. Tasavvufta, kişinin manen füyuzatından istifade ettiği pirin ruhen ve nuren bağlı o...

Silsile nedir?
Sözlük

Sırât-ı Müstakim

Pek doğru, temiz yol anlamına gelen sırât-ı müstakim, itâat, takva, tevazu, edep, rıza, ibadet ile Hakk’a hayır ameller üzeri gayrette olduğumuz yaşamı yol edin...

Sırât-ı Müstakim nedir?
Sözlük

Murâkabe

Kulun ibadetinin sonucu olarak muhâdaradaki sükûn ve huzur hâli ile iradi olarak dilediği bir mevzuda veya gayri iradi olarak Hakk’ı ve Hakk’ı gözlemesinin medi...

Murâkabe nedir?
Sözlük

Esmâ

Esmâ isimler, adlar anlamına gelir. Kur’anda “ister Allah ister Rahman diye çağırın, en güzel isimler O’nundur” (İsra, 110) ayetinde belirtilen isimler ve “en ...

Esmâ nedir?
Sözlük

Tevhidin Düşünce Prensipleri

Tevhidin düşünce prensipler, Hakk’a olan inancımız doğrultusunda ilkesel düşünmemizin zorunluluğudur. Bunlar: 1) Allah 2) Allah’ta 3) Allah’tan 4) Allah’la 5) A...

Tevhidin Düşünce Prensipleri nedir?
Sözlük

Dert

Musibetlerin saliğin kalbinde oluşturduğu keder, kaygı ve tasa hâllerinin sıkıntıda kabz olmuşluğunun hâli üzeri acı, çaresizlik ve acziyet hâllerine sebep olan...

Dert nedir?
Sözlük

Kötülük (Şerr)

İnsanın kendisini Hakk’a örten her türlü masivaya düşüş hâli, kendine zulüm etmek mahiyetinde, kendine yaptığı kötülüktür. Kötülük anlatılan doğrultuda şerrin k...

Kötülük (Şerr) nedir?
Sözlük

Doğuşat

Kalbe nuru ile tecelli eden Hakk’ın, hikmet bilgisi olarak kulundan feyz vermesi sonucunda, feyz verdiği kulu ve feyzden nasiplenenleri irşad edişi varidatların...

Doğuşat nedir?