Tasavvuf nedir?

İman dolu bir kalbe sahip kişinin ilahi aşk ve şevk ile arınma süreciyle beraber miraç ve ciraçta Hakk’a vuslat ettiği, bir ömür boyu seyr-ü seferde bulunarak seyrullahta Hakk’ı yaşadığı arınma ve vuslat yoluna tasavvuf denir.

Tasavvufta başta istenilen arınma, seyr-ü sefer sürecinde istenilen edep ve mücahede, sonuçta istenilen vuslattır.

Arınmadan vuslata kadar ve vuslat sonrası istenilen ise her daim hizmette bulunmaktır.

“Tasavvuf, başlangıcından sonuna kadar hizmetten (ibadet) ibarettir” demek tasavvufdaki fiili durumu anlatır. “Tasavvuf vuslattan ibarettir” denilirse eğer tasavvuftaki çalışmalar sonucu ilahi sıfatlarda seyir anlatılır.

Dinin Cenab’ı Hakk’ın ilahi sıfatlarının esma ve ayetlerde mümin tarafından ihlas, niyet ve ameller üzeri iman ile fiilen hâlde içselleştirilerek makam ve mertebelerde tevhid üzeri yaşanmasına tasavvuf denir de diyebiliriz. Bu tanımdan anlaşılacağı gibi tasavvuf dinin tevhid üzeri içselleştirilerek mümin tarafından özgün bir durumda yaşanmasıdır. Hanif olmak da zaten böyle gerçekleşir. Bu bağlamda haniflik kişinin ferdi hikmette fırtatı üzeri tevhidi, fıtratının meşrebi doğrultusunda yaşamında içselleştirerek özgün bir durumda yaşamasıdır.

Toplumsal olarak dinde millet ise haniflik üzeri müslimlerin müminler olarak din kardeşliğinde muhabbet üzeri yaşamalarıdır. Ayrıca her mümin, hanifliği üzeri yaşaması sonucu Hakk’ı ahlaken fıtratı üzeri yaşamasının tevhid dilinde oluşan yaşam zihniyeti ile tek başına bir millettir. Çünkü böylesi yaşamda hanif, bütün yaratılmışları kendinden dışlamadan her türllü olay ve olguya Hakk’ın tecellisinin hikmeti olarak yaklaşan bir bütünsellikte yaşaması sebebi ile her şeyde Hakk’ı müşahede eden olarak Hakk’a millet olmanın aidiyet hissiyatında tek başına bir millettir.

Hanif kul, müminliğinin başlangıcı olan iman-i gaybi düzeyindeki müslimliğinde, masivada olduğu her türlü durumu bırakmanın takva hâlinde mücadeleleri ve mücahedesi üzerine fetadır.

Sözlük

Yetmiş Üçler

Yetmiş ikiler oldukları da söylenir. Hakk’ı yer yüzünde devamlı zikir etmekle memur olan ve böylece insandan kaynaklanan negatif enerjiyi nötrleştiren velilerdi...

Yetmiş Üçler nedir?
Sözlük

Arş-ı Alâ

Maddenin oluşumuna sebep ikame, idare ve idame edildiği İsrafil, Cebrail, Mikail ve Azrail meleklerinin bulunduğu gök katı ve bu gök katına içkin, bize dışsal v...

Arş-ı Alâ nedir?
Sözlük

Menkıbe (Mit)

Hakk’ı müşahedenin başı tefekkürdür. Tasavvufta tefekkürün temelini kıssalar ve menkıbeler (mitler) oluşturur. Mitlerin talip kulun anlayışına yardımcı olması,...

Menkıbe (Mit) nedir?
Sözlük

Tenasuh

Tenasuh, ruhun başka bir bedene girmesi anlamında kullanılır. Ulema, “dünyaya bir dönüşümüz olsaydı da onların bizden uzaklaştığı gibi biz de onlardan uzaklaşs...

Tenasuh nedir?
Sözlük

Meczub

Sufi dilinde meczup, yalnız yaşayan, dünyadan gaib Hakk’ın veli kullarına denir. Bu anlamda her mecnun meczup değildir. Mecnunlar ve meczublar, iman-ı gaybide ...

Meczub nedir?
Sözlük

İlim Kudret Nefesi

Veli kulundan nuru ile tecelli eden Hakk Teâlâ’nın kuluna, nurunun melâike tavrı ile verdiği, olaylara, olgulara tesir edebilme, onları değiştirebilme, başka bi...

İlim Kudret Nefesi nedir?
Sözlük

Alp Erenler

Zulüme karşı kâli ve hâli mücadele ve cihad eden, bu sebeple de hicret eden savaşçı erenlere denir. Bu ehile Ebu Zer Gıffari (r.a.) ve Horasan erenleri güzel bi...

Alp Erenler nedir?
Sözlük

Rıza

Memnun kılmak, memnun edilmek anlamlarını taşır. Sufiler için rıza, Hakk’ın memnuniyetini gözlemek ve Hakk’ın kendilerinden memnuniyeti ile memnun olmak anlamın...

Rıza nedir?
Sözlük

İrade-i Cüz’iye

Mevcudatın kendi varoluşu sınırlarında gerçekleşen istenç meleke durumuna irade-i cüz’iye denir. Cüz’i irade, Hakk’ın külli iradesine iye, irade-i külliyenin da...

İrade-i Cüz’iye nedir?
Sözlük

Güneşin Batıdan Doğuşu

Bundan sonra ise güneşin batıdan doğuşu tecelli eder; yani batı toplumları Hakk ve hakikat bilgisi ile yasalar üzeri toparlanırlar. Lakin bu toparlanış sürecind...

Güneşin Batıdan Doğuşu nedir?