Tasavvuf nedir?

İman dolu bir kalbe sahip kişinin ilahi aşk ve şevk ile arınma süreciyle beraber miraç ve ciraçta Hakk’a vuslat ettiği, bir ömür boyu seyr-ü seferde bulunarak seyrullahta Hakk’ı yaşadığı arınma ve vuslat yoluna tasavvuf denir.

Tasavvufta başta istenilen arınma, seyr-ü sefer sürecinde istenilen edep ve mücahede, sonuçta istenilen vuslattır.

Arınmadan vuslata kadar ve vuslat sonrası istenilen ise her daim hizmette bulunmaktır.

“Tasavvuf, başlangıcından sonuna kadar hizmetten (ibadet) ibarettir” demek tasavvufdaki fiili durumu anlatır. “Tasavvuf vuslattan ibarettir” denilirse eğer tasavvuftaki çalışmalar sonucu ilahi sıfatlarda seyir anlatılır.

Dinin Cenab’ı Hakk’ın ilahi sıfatlarının esma ve ayetlerde mümin tarafından ihlas, niyet ve ameller üzeri iman ile fiilen hâlde içselleştirilerek makam ve mertebelerde tevhid üzeri yaşanmasına tasavvuf denir de diyebiliriz. Bu tanımdan anlaşılacağı gibi tasavvuf dinin tevhid üzeri içselleştirilerek mümin tarafından özgün bir durumda yaşanmasıdır. Hanif olmak da zaten böyle gerçekleşir. Bu bağlamda haniflik kişinin ferdi hikmette fırtatı üzeri tevhidi, fıtratının meşrebi doğrultusunda yaşamında içselleştirerek özgün bir durumda yaşamasıdır.

Toplumsal olarak dinde millet ise haniflik üzeri müslimlerin müminler olarak din kardeşliğinde muhabbet üzeri yaşamalarıdır. Ayrıca her mümin, hanifliği üzeri yaşaması sonucu Hakk’ı ahlaken fıtratı üzeri yaşamasının tevhid dilinde oluşan yaşam zihniyeti ile tek başına bir millettir. Çünkü böylesi yaşamda hanif, bütün yaratılmışları kendinden dışlamadan her türllü olay ve olguya Hakk’ın tecellisinin hikmeti olarak yaklaşan bir bütünsellikte yaşaması sebebi ile her şeyde Hakk’ı müşahede eden olarak Hakk’a millet olmanın aidiyet hissiyatında tek başına bir millettir.

Hanif kul, müminliğinin başlangıcı olan iman-i gaybi düzeyindeki müslimliğinde, masivada olduğu her türlü durumu bırakmanın takva hâlinde mücadeleleri ve mücahedesi üzerine fetadır.

Sözlük

Vakf

Karşılığını beklemeden yalnızca Hakk’a hizmet için servetini hayır yolunda bağış edilmesine denir....

Vakf nedir?
Sözlük

Lütuf

Kulun gayret ve mücahedesi sonucunda çalışmalarının karşılığı dışında Hakk’ın kuluna hususen nimette ikramlarda bulunmasıdır. Nimet ve lütuf arasındaki en büyü...

Lütuf nedir?
Sözlük

Gözcü ve Gezginci

Feraseti ile mümin kul, Hakk ile âlemleri murakabe ediyorsa gözcüdür. Murakabe ettiği âlemleri gözleyişinde, kavrayarak manevi hâller ile hâlleniyorsa eğer gezg...

Gözcü ve Gezginci nedir?
Sözlük

Feyz-i Mukaddes

Sufilerin, kâinattaki feleklerin döngüsü üzerinden Hakk’ın sebep ve vesileler dairesinde tecellisi seyrinin ilm-i huzuride belirmesi ile ciraç seyrinde bulunuşl...

Feyz-i Mukaddes nedir?
Sözlük

Sırât-ı Müstakim

Pek doğru, temiz yol anlamına gelen sırât-ı müstakim, itâat, takva, tevazu, edep, rıza, ibadet ile Hakk’a hayır ameller üzeri gayrette olduğumuz yaşamı yol edin...

Sırât-ı Müstakim nedir?
Sözlük

Ölüm

Ölüm, olay ve olgulardaki ilişki sonucunda mevcud olanların (yaratılanların) başka bir mevcudiyete terfi etmelerinden ibarettir. Bu da kâinattaki mekaniğin devi...

Ölüm nedir?
Sözlük

Vecd

Salikin gaybet hâline gelmeden önceki ilahi aşkta kendini kaybedecek muhabbet hâlinde bulunuşuna vecd denir....

Vecd nedir?
Sözlük

Ahadiyet

Hakk’ın şahsı ile vücud olarak tek varlık oluşudur. Bu sebepten dolayı Hakk şahsı ile vücudta mutlak varlıktır. Bu da yanında kimse bulunmadan, varlığı ile kaim...

Ahadiyet nedir?
Sözlük

Güzel Ahlak

İnsanın, fıtratının gayesi doğrultusunda kendisi Hakk’ın ahlakı ile örtüştüren, Hakk’a vuslatına sebep veren hüsn-ü zann, sa’y ve fakrda takva üzeri tavırlarda ...

Güzel Ahlak nedir?
Sözlük

Cem mertebeleri

Cem’: kulun, Hakk’ı kendinde bulduğu, kendini bulamadığı seyre denir. Hz. Cem’: kulun, Hakk’ın lâ misli, lâ keyfi cennette görünmesinin misali olduğundan Hakk...

Cem mertebeleri nedir?