Duygu nedir, Duygu ne demek?

Olgular ve olaylardaki ilişkilerimiz sonucunda sezgilenimlerimiz ve akletmelerimizle etkilenişlerimizde oluşan, tepkisel olarak bize sezgi ve akletmelerimize yön veren kuvveler düzeyinde yönlendirici hâl melekelerimize duygu denir.

Duyu melekelerimizle nesne ile doğrudan ilişkideyizdir; duygu melekelerimizle ise nesne ile kendi üzerimizden ilişkideyizdir; düşünce (akletme) melekelerimizle ise sezgi ve duygu temelli, kavramsallaştırılmış ve hayale taşınmış nesne üzerinden kendimizde ilişkideyizdir.

Tasavvufta duygu, hâllerden olmalarıyla yer edinmiş olsa da ehli tasavvuf tarafında mantıksal düzeyde tanımlanmasına şahid olmadım. Lakin bu acizin şahid olmaması duygunun mantıksal düzeyde tasavvufta tanımlanmadığı anlamına gelmez.

Hususen belirtmek gerekirki tasavvuf ehli büyük erenler hâllerden olan haya, aşk, şirk, şirb, zevk, neşe, öfke, şehvet, hased, hırs vb duygulara, hikmet cihetiyle ve tasarruf edebilme cihetiyle vakıftırlar. Yarıca belirtmek gerekir ki duygular Kur’anda tipoloji düzeyinde ayetlerde yer edinir.

Duygu ne demek? Paylaşın:
Sözlük

Gönülde Halk Ediliş

Gönülde insanın halk edilişi, bedensel halk edilişinden sanra nurani düzeyde halk edilişidir. İnsan, eşya üzerinden oluşan bilinci ile böylesi halk edilişine ö...

Gönülde Halk Ediliş nedir?
Sözlük

Mükâfat

Gayret ve mücahede sonucu kulun çalışmasına karşılık ihsan edilen nimet ve lütuflardır....

Mükâfat nedir?
Sözlük

Sükut Üzeri Murakabe

Sükut üzeri murakabe etmek üç durumda gerçekleşir. Bunlar: 1) Kişinin beklentisi üzeri murakabe edişi ki bu bir eylemsizlik durumudur. Bu biçimde murakabede, m...

Sükut Üzeri Murakabe nedir?
Sözlük

Kutup

Kutup merkez, uçlar anlamına gelir. Velayette kutup, yüce mertebelerin kendisinde cem’ edildiği nurani tecelli sahibi, hâl ve irade sahibi, nur kapıları açık o...

Kutup nedir?
Sözlük

Eşya

Hakk’ın kendi nuru ile tecellisi sonucu (sünnetullah üzeri) var ettiği mahlukatının bir birlerinin varoluşunun nesnesi olmaları ve Hakk ile var olan mahlukattan...

Eşya nedir?
Sözlük

İlm-i Ledûn

Allah’ın esrar-ı gaybisinde her şeyin ilmini bilen alim olarak, bilgisini istediği kadar ve istediği biçimde nurani tecelli ile kulunun kalbinde vuku ettirmesi ...

İlm-i Ledûn nedir?
Sözlük

Şefaat

Af için vesile olmaya şefaat denir. Lakin şefaat kulun şevkat ve merhametinden dolayı Hakk’ın kuluna bağışlama hakkı vermesidir. Bu da kulun Hakk’tan aldığı nur...

Şefaat nedir?
Sözlük

Berzah

İki durum arası geçit olan tecellilere denir. Kapı hükmünce bütün âlemler ve mertebeler Hakk’a varmanın ve Hakk’ı müşahede etmenin nesneleridirler. ...

Berzah nedir?
Sözlük

Fırat’ta Altın Dağın Çıkışı

Salik, yukarıda anlatılan kıyamet alametlerinin sonucunda nefsinde keramet-vaki hadiselerle karşılaşır. Bu da nefsin irade ırmağı olan sembolü üzeri Fırat ırmağ...

Fırat’ta Altın Dağın Çıkışı nedir?
Sözlük

Tövbe (Tevbe)

Kulun işlediği günah ve yaşadığı masiva durumlarından, pişmanlık üzeri niyette Hakk’a rücu etmesi amelde işlediği günah ve masivalara dönmemek için azm etmesine...

Tövbe (Tevbe) nedir?